Arthur Miller
 Arthur Miller |
| Data i miejsce urodzenia | 17 października 1915 Nowy Jork |
|---|
| Data i miejsce śmierci | 10 lutego 2005 Roxbury |
|---|
| Narodowość | amerykańska |
|---|
| Język | angielski |
|---|
| Dziedzina sztuki | literatura piękna |
|---|
| Ważne dzieła |
|
 |
|
|
Arthur Asher Miller (ur.17 października1915 wNowym Jorku, zm.10 lutego2005 wRoxbury) –amerykańskidramaturg,scenarzysta,eseista i autorsłuchowisk radiowych. LaureatNagrody Pulitzera za dramatŚmierć komiwojażera (1949)[1].
Urodził się naManhattanie, w rodzinie żydowskich imigrantów, Izydora i Augusty (Talal)[2]. Jego dziadkowie pochodzili zRadomyśla Wielkiego i wyemigrowali z Polski do USA[3]. Miał starszego brata, Kermita, i młodszą siostrę, Joan[4]. Jego ojciec, niepiśmienny, lecz zamożnykupiec[5], był producentem odzieży[6]. W 1929 wraz z załamaniem się wskutekWielkiego kryzysuNowojorskiej Giełdy Papierów Wartościowych i utraty rodzinnego interesu, Millerowie przenieśli się do skromniejszego mieszkania we Flatbush naBrooklynie[6].
W 1932 ukończył Abraham Lincoln High School w Nowym Jorku. Millerowie nie mieli środków, aby wysłać syna na uniwersytet, dlatego Arthur po zapewnieniu sobie miejsca naUniversity of Michigan podejmował on wiele prac pomocniczych, aby opłacić czesne na wydziale dziennikarstwa, m.in. sprzedawał płaszcze i był piosenkarzem w lokalnej rozgłośni radiowej[6]. Na uniwersytecie został reporterem i nocnym redaktorem studenckiej gazety „The Michigan Daily”. Wtedy też napisał swoją pierwszą sztukęNo Villain, za którą zdobył Avery Hopwood Award. Po rozpoczęciu studiów na wydziale anglistyki poznał profesora Kennetha Rowe'a, który ukierunkował go na dramaturgię. Przez resztę życia pozostał w ścisłych relacjach ze swojąAlma Mater, ustanawiając uniwersytecką nagrodę Arthur Miller Award w 1985, nagrodę Arthur Miller Award for Dramatic Writing w 1999 oraz użyczając swego nazwiska dla Arthur Miller Theatre w 2000.
W 1937 napisał sztukęHonors at Dawn, która również otrzymała Avery Hopwood Award. W następnym roku uzyskał stopień licencjata na Wydziale Anglistyki. Dołączył do Federal Theater Project oraz do New Deal Agency, agencji założonej, by zapewniać pracę w teatrze. Wybrał pracę w teatrze, mimo że otrzymał ofertę pracy jako scenarzysta dla20th Century Fox. JednakAmerykański Kongres, obawiając się o możliwe przenikanie komunizmu do projektu, zamknął go. Miller rozpoczął pracę w Brooklyn Navy Yard, pisząc w międzyczasie sztuki radiowe, które były grywane wCBS. Został zwolniony z obowiązku służby w armii amerykańskiej podczasII wojny światowej z powodu urazurzepki kolanowej nabytego w szkole średniej[6]. Pracował jednak przez rok jako monter w bazie wojennej w Brooklynie[6].
W 1947 otrzymał nagrodę Nowojorskiego Klubu Krytyków Teatralnych za spektaklWszyscy moi synowie[7]. W 1949 odebrałNagrodę Pulitzera zaŚmierć komiwojażera[7].
Odmawiał złożenia zeznań przeciwko innym wKomisji ds. Działalności Antyamerykańskiej Izby Reprezentantów (House Un-American Activities Committee)[8].
Jego agentką przez 40 lat byłaKay B. Barrett[9].
5 sierpnia 1940 ożenił się z ukochaną z czasów studenckich, Mary Grace Slattery, korektorką w wydawnictwie Harper[6]. Mieli dwoje dzieci[6], Jane i Roberta. 11 czerwca 1956 rozwiódł się z żoną, a już 18 dni później poślubiłMarilyn Monroe[10], z którą rozwiódł się 29 stycznia 1961. 17 lutego 1962 ożenił się z fotografką Inge Morath[11] (zm. 30 stycznia 2002), z którą miał dwoje dzieci.
- 1947 –All My Sons (Wszyscy moi synowie)
- 1949 –Death of a Salesman (Śmierć komiwojażera)
- 1952 –The Crucible (Czarownice z Salem)
- 1956 –A View from the Bridge (Widok z mostu)
- 1964 –Incident at Vichy (Incydent w Vichy)
- 1964 –After the Fall (Po upadku)
- 1968 –The Price (Cena)
- 1982 –Some Kind of Love Story (Coś w rodzaju miłości)
- 1982 –Elegy for a Lady (Elegia dla jednej pani)
- 1987 –Danger Memory! (Strzeż się pamięci)
- ↑The Oxford companion to English literature. Margaret Drabble (red.). Oxford: Oxford University Press, 1994, s. 650.ISBN 0-19-866130-4.
- ↑AnthonyA. Summers AnthonyA.,Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe,GrażynaG. Jagielska,HenrykH. Ziętek (tłum.), wyd. 2, Wydawnictwo Znak, 2022, s. 248,ISBN 978-83-240-8664-1 .
- ↑Christa Maerker: Marilyn Monroe i Artur Miller. Agnieszka i Bogdan Baranowie (tłum.). Wydawnictwo Literackie, 1998, s. 55.ISBN 83-08-02820-9.
- ↑Christa Maerker: Marilyn Monroe i Artur Miller. Agnieszka i Bogdan Baranowie (tłum.). Wydawnictwo Literackie, 1998, s. 54–55, 59.ISBN 83-08-02820-9.
- ↑James Campell: Arthurian legends. theguardian.com. [dostęp 2017-11-16]. (ang.).
- ↑abcdefgAnthonyA. Summers AnthonyA.,Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe,GrażynaG. Jagielska,HenrykH. Ziętek (tłum.), wyd. 2, Wydawnictwo Znak, 2022, s. 91,ISBN 978-83-240-8664-1 .
- ↑abAnthonyA. Summers AnthonyA.,Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe,GrażynaG. Jagielska,HenrykH. Ziętek (tłum.), wyd. 2, Wydawnictwo Znak, 2022, s. 92,ISBN 978-83-240-8664-1 .
- ↑AnthonyA. Summers AnthonyA.,Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe,GrażynaG. Jagielska,HenrykH. Ziętek (tłum.), wyd. 2, Wydawnictwo Znak, 2022, s. 244,ISBN 978-83-240-8664-1 .
- ↑Lawrence Van Gelder. Kay B. Barrett, Talent Scout and Entertainment Agent, 93. „The New York Times”, s. 11, 19 stycznia 1995. ISSN 0362-4331.
- ↑AnthonyA. Summers AnthonyA.,Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe,GrażynaG. Jagielska,HenrykH. Ziętek (tłum.), wyd. 2, Wydawnictwo Znak, 2022, s. 250,ISBN 978-83-240-8664-1 .
- ↑AnthonyA. Summers AnthonyA.,Bogini. Tajemnice życia i śmierci Marilyn Monroe,GrażynaG. Jagielska,HenrykH. Ziętek (tłum.), wyd. 2, Wydawnictwo Znak, 2022, s. 297,ISBN 978-83-240-8664-1 .
Lata 80.
| 1980 | |
|---|
| 1981 | |
|---|
| 1982 | |
|---|
| 1983 | |
|---|
| 1984 | |
|---|
| 1985 | |
|---|
| 1986 | |
|---|
| 1987 | |
|---|
| 1988 | |
|---|
| 1989 | |
|---|
Lata 90.
| 1990 | |
|---|
| 1991 | |
|---|
| 1992 | |
|---|
| 1993 | |
|---|
| 1994 | |
|---|
| 1995 | |
|---|
| 1996 | |
|---|
| 1997 | |
|---|
| 1998 | |
|---|
| 1999 | |
|---|
Lata 2000–2009
| 2000 | |
|---|
| 2001 | |
|---|
| 2002 | |
|---|
| 2003 | |
|---|
| 2004 | |
|---|
| 2005 | |
|---|
| 2006 | |
|---|
| 2007 | |
|---|
| 2008 | |
|---|
| 2009 | |
|---|
Lata 2010–2019
| 2010 | |
|---|
| 2011 | |
|---|
| 2012 | |
|---|
| 2013 | |
|---|
| 2014 | |
|---|
| 2015 | |
|---|
| 2016 | |
|---|
| 2017 | |
|---|
| 2018 | |
|---|
| 2019 | |
|---|