Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Archidiecezja krakowska

Na mapach:50°03′34,3″N 19°56′07,6″E/50,059528 19,935444
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł od 2024-02 zawiera treści, przy którychbrakuje odnośników do źródeł.
Należy dodaćprzypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listyźródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach:Encyklopedia PWN •Google Books • Google Scholar •BazHum •BazTech •RCIN • Internet Archive (texts /inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się wdyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tego artykułu.
Archidiecezja krakowska
Archidioecesis Cracoviensis
Ilustracja
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Państwo

 Polska

Siedziba

Kraków
ul. Franciszkańska 3
31-004 Kraków

Data powołania

1000
1925 – Podniesienie do rangi metropolii

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Metropolia

krakowska

Biskup diecezjalny

kard.Grzegorz Ryś
(metropolita krakowski)

Biskup pomocniczy

Damian MuskusOFM
Janusz Mastalski
Robert Chrząszcz

Biskup senior

kard.Stanisław Dziwisz
Marek Jędraszewski
Jan Zając

Dane statystyczne (2017[1])
Liczba wiernych
• odsetek wiernych

1 564 000
97,6

Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych

2153
1179
974

Liczba osób zakonnych

4383

Liczbadekanatów

45

Liczbaparafii

448

Powierzchnia

5730 km²

Mapa
50°03′34,3″N 19°56′07,6″E/50,059528 19,935444
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Herb archidiecezji krakowskiej
Ilustracja
Typ herbu

diecezjalny

Projektant

dr hab. Barbara Widłak, dr hab.Wojciech Drelicharz (Wersja 2016)

Wprowadzony

1296

Ostatnie zmiany

2016

Multimedia w Wikimedia Commons
Trumna-relikwiarz ze szczątkami świętego Stanisława biskupa i męczennika

Archidiecezja krakowska (łac. Archidioecesis Cracoviensis) – jedna z 14archidiecezjiobrządku łacińskiego wpolskim Kościele katolickim. Utworzona w roku 1000 jakosufraganiametropolii gnieźnieńskiej.PapieżPius XI podniósł ją do rangiarchidiecezji i stolicymetropolii 28 października 1925 r.PapieżJan Paweł II wprowadził zmiany terytorialne 25 marca 1992 r.

Historia

[edytuj |edytuj kod]

Diecezja krakowska została erygowana w 1000 roku przez papieżaSylwestra II (od XI w. Kraków był stolicą Polski). Pierwszym biskupem zostałPoppon. Diecezja krakowska była drugim poGnieźnie ośrodkiem kościelnym w Polsce. W 1046 rokuKazimierz I Odnowiciel odnowił diecezję krakowską, a nowym biskupem został mnich iroszkockiAron. W okresierozbiorów ulegała licznym podziałom. Należała do:

W archidiecezji krakowskiej odbyły się 44synody – ostatni przeprowadził kard.Karol Wojtyła w latach 1972–1979. Od wieków działają w niej szpitale, bractwa i instytucje charytatywne.

Od 1200 roku, kiedy są dokładne dane historyczne na ten temat, posługę biskupa archidiecezji krakowskiej objęło 64 biskupów. 33 z nich pochodziło z terenu diecezji (a później archidiecezji) krakowskiej, zaś 31 spoza. Trzydziestym czwartym pochodzącym z jej terenu jest nominowany na ten urząd kard.Grzegorz Ryś. Największą grupę biskupów niekrakowskich stanowią pasterzewielkopolscy, których było 14.

Z danychAnnuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia wynika, że na terenie metropolii krakowskiej (stan na 2015 r.) znajduje się 1413 parafii, z czego 210 w diecezji bielsko-żywieckiej, 304 w diecezji kieleckiej, 447 w diecezji krakowskiej oraz 452 w diecezji tarnowskiej. Zatem blisko 14% wszystkich polskich parafii znajduje się na terenie metropolii krakowskiej. Ponadto posługę sprawuje 4160księży, 314braci zakonnych oraz 3462sióstr zakonnych. 53,5% mieszkańców archidiecezji krakowskiej regularnie uczęszcza na mszę św. w niedziele (tzw.dominicantes), a 20,7% regularnie korzysta z sakramentu komunii św. (tzw.communicantes)[2].

Papież Franciszek w bulli nominacyjnej abpaMarka Jędraszewskiego – nazwał archidiecezję krakowską „najwspanialszą pośród gwiazd”[3].

Biskupi

[edytuj |edytuj kod]
 Osobny artykuł:Biskupi krakowscy.
kard. Grzegorz Ryś – metropolita

Biskup diecezjalny

[edytuj |edytuj kod]

Biskupi pomocniczy

[edytuj |edytuj kod]

Biskupi seniorzy

[edytuj |edytuj kod]
  • kard.Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski w latach 2005–2016, senior od 2016
  • abpMarek Jędraszewski – metropolita krakowski w latach 2017–2025, senior od 2025
  • bpJan Zając – biskup pomocniczy krakowski w latach 2004–2014, senior od 2014

Święci i błogosławieni

[edytuj |edytuj kod]

Wśród świętych i błogosławionych związanych z Krakowem i archidiecezją krakowską są:

Instytucje

[edytuj |edytuj kod]

Główna świątynia

[edytuj |edytuj kod]

Sanktuaria[4][5]

[edytuj |edytuj kod]

Patroni

[edytuj |edytuj kod]

Rezydencje biskupów

[edytuj |edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017,ISBN 978-83-7793-478-4
  2. WojciechW. Sadłoń WojciechW.,Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polinia [online] [dostęp 2017-01-11] .
  3. PapieżP. Franciszek PapieżP.,Bulla nominacyjna abp. Marka Jędraszewskiego [online] [dostęp 2017-01-26] [zarchiwizowane zadresu 2017-12-08] .
  4. Lista Sanktuariów w diecezjach [online], Sanktuaria [dostęp 2021-03-01] (pol.).
  5. Małopolskie sanktuaria [online], VisitMalopolska [dostęp 2021-03-01] (pol.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Inglot Stefan,Stan i rozmieszczenie uposażenia biskupstwa krakowskiego w połowie XV wieku. Próba odtworzenia zaginionej części Liber Beneficiorum Długosza z mapą, Lwów 1925
  • Kracik Jan, Ryś Grzegorz,Dziesięć wieków diecezji krakowskiej, Kraków 1998
  • Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber Retaxationum), Leszczyńska-Skrętowa ZPofia [wyd.], Wrocław [i in.] 1968
  • Kumor Bolesław Stanisław,Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795, T. 1-4, Kraków 1998-2002
  • Kuraś Stanisław,Regestrum Ecclesiae Cracoviensis: studium nad powstaniem tzw. Liber Beneficiorum Jana Długosza, Warszawa 1966
  • Ks. Witold Zdaniewicz, Ks. Sławomir H. Zaręba, Robert StępisiewiczWykaz parafii w Polsce 2006 (s. 277–308) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006ISBN 83-85945-17-2

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Dekanaty archidiecezji krakowskiej

Diecezje metropolii krakowskiej
Diecezje katolickie w Polsce
rzymskokatolickie
archidiecezje
diecezje
greckokatolickie
archieparchie
eparchie

Kontrola autorytatywna (archidiecezja metropolitalna rzymskokatolicka):
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Archidiecezja_krakowska&oldid=79013854
Kategoria:
Ukryta kategoria:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp