Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Antoine Lavoisier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Antoine Lavoisier
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

Antoine Laurent de Lavoisier

Data i miejsce urodzenia

26 sierpnia1743
Paryż

Data i miejsce śmierci

8 maja1794
Paryż

Przyczyna śmierci

wykonanie wyrokuśmierci przez ścięcie gilotyną za zdradę stanu

Zawód, zajęcie

chemik,fizyk

Małżeństwo

Marie-Anne Paulze Lavoisier

podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Rycina autorstwa Louisa Jeana Desire Delaistre, projektu Juliena Leopolda Boilly

Antoine Laurent de Lavoisier (ur.26 sierpnia1743 wParyżu, zm.8 maja1794 tamże[1]) – francuskichemik ifizyk,stracony nagilotynie w wyniku wyrokuTrybunału RewolucyjnegoRepubliki Francuskiej.

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Niezależnie odJohanna Helmonta iMichaiła Łomonosowa sformułował ponownie i rozpowszechniłprawo zachowania masy[2], wykazał, żetlen jest niezbędny przyspalaniu oraz w procesie produkcjikwasów (1778, stąd dawna nazwa „kwasoród”), udowodnił nieprawdziwośćteorii flogistonu, obalił starożytną teoriężywiołów jako podstawowych składników materii i przyczynił się do zreformowanianomenklatury chemicznej.

Uczęszczał doCollège Mazarin, gdzie studiowałchemię,botanikę,astronomię imatematykę. Jego pierwsze prace dotyczące chemii opublikowano w 1764 r. W 1767 r. pracował jakogeolog wAlzacji iLotaryngii. Został wybrany członkiemFrancuskiej Akademii Nauk w 1768 r. W roku 1771 ożenił się z trzynastoletnią wówczasMarie-Anne Pierrette Paulze, która tłumaczyła dla niego z angielskiego i ilustrowała jego książki, a potem grała kluczową rolę zarówno w przeprowadzaniu eksperymentów, jak i w standaryzacji metody naukowej[3].

Od 1775 r. służył wadministration royale des poudres, gdzie jego praca doprowadziła do ulepszeń w produkcjiprochu strzelniczego i wynalezienia nowej metody produkcjisaletry.

Najważniejsze eksperymenty Lavoisiera dotyczyły natury zapłonu ispalania. Ukazały one, że wymienione procesy polegają na łączeniu się substancji ztlenem. Udowodnił on także, że tlen odgrywa kluczową rolę przyoddychaniuzwierząt iroślin oraz w procesie rdzewieniametali. Wyjaśnienia Lavoisiera uchyliły teorię flogistonu, która postulowała, że materiały podczas spalania uwalniają substancję zwaną flogistonem. Odkrył on także, żewodór (zgr.hydrogenium, tworzący wodę) w połączeniu z tlenem tworzywodę. WSur la combustion en général (O zapłonie, 1777) iConsidérations Générales sur la Nature des Acides (Rozważania o naturze kwasów, 1778) ukazał, że „powietrze”, będąc składnikiem procesu spalania, jest także źródłemkwasowości. W 1779 „powietrze” odpowiedzialne za spalanie nazwał tlenem (z gr.oxygenium, tworzący kwasy), a pozostałą częśćpowietrza nazwałazotem (z gr. bez życia). WReflexions sur le Phlogistique (Refleksje nad flogistonem, 1783), Lavoisier wykazał niespójność teorii flogistonu.

Eksperymenty Lavoisiera należały do pierwszych, w których stosowano metodę ilościową. Pokazał on, że mimo zmian stanu materii podczas reakcji, jej ilość (masa) jest taka sama przed i poreakcji chemicznej. Spalającfosfor isiarkę zauważył, że produkt reakcji ważył więcej niż jejsubstraty. Wykazał, że nadwyżka wagi jest rekompensowana ubytkiem masy powietrza. Te eksperymenty dały podstawę do sformułowania prawa zachowania masy. Lavoisier badał takżeskład chemiczny wody, której składniki nazwał tlenem i wodorem. We współpracy z francuskim uczonymClaude-Louisem Bertholletem Lavoisier skomponował chemiczną nomenklaturę (Méthode de nomenclature chimique, 1787). Nazewnictwo w dużej części jest wykorzystywane także współcześnie, jak np.:kwas siarkowy,siarczany.

Jego dziełoTraité Élémentaire de Chimie (1789; wyd. polskieTraktat podstawowy chemii, w przekładzie Romana Mierzeckiego, 2001) jest uważane za pierwszy nowoczesny podręcznik chemii; zawiera ono podglądy Lavoisiera na teorie chemiczne, formułujeprawo zachowania masy i zaprzecza istnieniu flogistonu. Lavoisier precyzuje także pojęciepierwiastka, definiując go jako substancję prostą, która nie może być rozbita na składniki żadną metodą analizy chemicznej. Sformułował także teorię o łączeniu się pierwiastków wzwiązki chemiczne. Podręcznik zawiera także listę następujących pierwiastków: tlen, wodór, azot, fosfor,rtęć,cynk i siarka. Lista zawierała takżeświatło iciepło, które Lavoisier także uważał za substancje.

Prace Lavoisiera uznaje się za ostateczne obalenie wywodzącej się ze starożytnej Grecji koncepcjipięciu żywiołów, mających być podstawowymi budulcami materii (woda, ogień, powietrze, ziemia,eter)[4].

Duże znaczenie w życiu Lavoisiera miało zainteresowanie prawem, które prowadziło do zainteresowania się polityką. W wieku 26 lat uzyskał stanowiskopoborcy podatkowego wFerme générale, prywatnym przedsiębiorstwie zajmującym się poborem podatków, gdzie próbował wprowadzić zmiany we francuskim systemie finansowym i podatkowym. Pracując dla rządu, opracowywał system miar mający zapewnić uniformizację wag w całej Francji. Jako jeden z 28 francuskich poborców podatkowych został okrzyknięty przez rewolucjonistów zdrajcą izgilotynowany w Paryżu w roku 1794. Na prośbę uczonego, by egzekucję przesunąć o kilka dni z powodu pracy nad eksperymentem naukowym, przewodniczący trybunału rzekł: „Republika nie potrzebuje uczonych”[5].

Istniejemiejska legenda, jakoby Antoine Lavoisier podczas śmierci przeprowadził swój ostatni eksperyment – umówił się z asystentem, że po ścięciu będzie próbował mrugać oczami tak długo, jak to możliwe, według relacji asystenta mrugał przez 15–20 sekund[6].

W 1788 został członkiemRoyal Society[7]. Jego nazwisko pojawiło się naliście 72 nazwisk na wieży Eiffla[8].

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

Jego żoną w latach 1771-1794 byłaMarie-Anne Paulze Lavoisier (1758 - 1836), która również była ilustratorską jego książek i współpracowniczką w pracy naukowej.

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Lavoisier Antoine Laurent, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-12-21] .
  2. Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. 5. T. 1. Warszawa: PWN, 2002, s. 4.ISBN 83-01-13654-5.
  3. Elizabeth HE.H. Oakes Elizabeth HE.H.,Encyclopedia of world scientists, New York: Facts on File, 2001, s. 429–430,ISBN 0-8160-4130-X,OCLC 43701668 [dostęp 2020-03-08] .
  4. PhilipP. Ball PhilipP.,The Elements. A Very Short Introduction, Oxford: Oxford University Press, 2002, s. 21–26,ISBN 978-0-19-157825-0 .
  5. W. Kopaliński,Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa 2000, s. 292: „La République n’a pas besoin de savants”.
  6. William B. Jensen. Did Lavoisier Blink?. „Journal of Chemical Education”. 81 (5), s. 629, Maj 2004.DOI:10.1021/ed081p629. ISSN 0021-9584. 
  7. List of Fellows of the Royal Society 1660 – 2007. The Royal Society. [dostęp 2018-03-28]. (ang.).
  8. The Names of the 72 Scientists Listed on the Borders of Each of the Four Sides of the Eiffel Tower. toureiffel.paris. [dostęp 2011-11-20]. (ang.).
Lista 72 nazwisk na wieży Eiffla
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Antoine_Lavoisier&oldid=75675787
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp