Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Anthony Quinn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Anthony Quinn
Ilustracja
Anthony Quinn (lata 60.)
Imię i nazwisko

Manuel Antonio Rodolfo Quinn Oaxaca

Data i miejsce urodzenia

21 kwietnia 1915
Chihuahua

Data i miejsce śmierci

3 czerwca 2001
Boston

Zawód

aktor,reżyser filmowy,scenarzysta,malarz,rzeźbiarz, restaurator

Współmałżonek

Katherine DeMille
(1937–1965; rozwód)
Jolanda Addolori
(1966–1997; rozwód)
Kathy Benvin
(1997–2001; jego śmierć)

Lata aktywności

1936–2001

podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Anthony Quinn, właśc.Manuel Antonio Rodolfo Quinn Oaxaca (ur.21 kwietnia1915 wChihuahua, zm.3 czerwca2001 wBostonie) –meksykańsko-amerykańskiaktor,reżyser,scenarzysta,malarz,rzeźbiarz i restaurator. Dwukrotny laureatOscara[1]. Pięciokrotnie uzyskiwał także nominację doZłotego Globu. W 1947 został obywatelem Stanów Zjednoczonych[2].

8 lutego 1960 otrzymał własnągwiazdę wAlei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6251Hollywood Boulevard[3][4].

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Młodość

[edytuj |edytuj kod]

Urodził się wMeksyku wChihuahua. Jego matka, Manuela „Nellie” (z domu Oaxaca y Pallares)[5], była Indianką pochodzącą zAzteków, a ojciec, Francisco „Frank” Quinn[6][7],malarz itorreador[8], był pochodzeniameksykańskiego iirlandzkiego[9]. Miał młodszą siostrę Stellę[10]. Porewolucji Pancho Villi rodzina wyemigrowała doStanów Zjednoczonych[11][12].

Kiedy miał sześć lat, Quinn uczęszczał dokościoła katolickiego i nawet rozważał zostanieksiędzem, ale w wieku 11 lat dołączył dozielonoświątkowców wMiędzynarodowym Kościele Poczwórnej Ewangelii, który został założony i prowadzony przez ewangelicką kaznodziejęAimee Semple McPherson[13]. Przez pewien czas Quinn grał w kościelnej kapeli[14].

Dorastał najpierw wEl Paso wTeksasie, a później we wschodnimLos Angeles wKalifornii, gdzie jego ojciec pracował w Zelig’s Studio, opiekując się zwierzętami i szkoląc się jakooperator filmowy[10]. Anthony Quinn uczęszczał do szkoły podstawowej Hammel Street Elementary School, Belvedere Junior High School, liceumpolitechnicznego i Belmont High School w Los Angeles zJohnem Beradino, ale opuścił szkołę przed jej ukończeniem. W czerwcu 1987 Tucson High School w Arizonie przyznało mu honorowy dyplom ukończenia szkoły średniej[15].

W wieku dziewięciu lat zainteresował się sztuką i zaczął rzeźbić, a po trzech latach wziął udział w ogólnokrajowym konkursie w Kalifornii i wygrał go swoim gipsowym popiersiemAbrahama Lincolna[10]. Zaczął rysować szkice gwiazd filmowych, które widział, gdy ojciec zabierał go ze sobą do Zelig’s Studio. Wysłał jeden szkic doDouglasa Fairbanksa i ku swojemu zaskoczeniu otrzymał w zamian czek na dwadzieścia pięć dolarów[10]. Kiedy Anthony Quinn miał 11 lat, jego ociec zginął przed ich domem we wschodnim Los Angeles pod przejeżdżającym samochodem[10]. Quinn obiecał wspierać swoją matkę, siostrę i babkę[10]. Zaczął opuszczać szkołę i pracować dorywczo, aby pomóc w utrzymaniu rodziny. Przed ukończeniem 18 lat pracował jako migrujący robotnik rolny, gazeciarz, kaznodzieja, taksówkarz, pucybut, roznosiciel gazet, rzeźnik, murarz, malarz i kucharz[16][17]. Jakobokser wagi półśredniej zarabiał także od pięciu do dziesięciu dolarów za walkę[10]. Studiował sztukę i architekturę pod kierunkiemFranka Lloyda Wrighta w rezydencji projektanta wArizonie i jego studiu Taliesin wSpring Green wWisconsin.

Kariera

[edytuj |edytuj kod]

W 1935 chciał zaciągnąć się nastatek rybacki; gdy pakował rybę w gazetę trafił na ogłoszenie, żeCecil B. DeMille poszukuje Indianina do westernuNiezwyciężony Bill (The Plainsman, 1936)[16] u bokuGary’ego Coopera. Ukrył się w pociągu, którym na gapę dojechał doHollywood[16]. Dostał rolę u Cecila B. De Mille’a i pojawił się także na ekranie jako widz walki Todda w familijnej komedii sportowejLeona McCareyaMleczna droga (The Milky Way, 1936) zHaroldem Lloydem, a potem w sensacyjnych melodramatach kryminalnych –Parole! (1936) w roli Zingo Browninga,Zaprzysiężony wróg (Sworn Enemy, 1936)Edwina L. Marina jako gangster u bokuRoberta Younga iNocna kelnerka (Night Waitress, 1936) w roli gangstera zFrankiem Faylenem. Potem poślubił adoptowaną córkę reżyseraCecila B. De Mille’a[18], u którego zagrał epizodyczną rolę jednego z piratów Beluche w historycznym dramacie przygodowymKorsarz (The Buccaneer, 1938)[19].

Do 1947 Quinn wystąpił w ponad 50 filmach i zagrał różne epizody, w tym Indian, przywódców mafii, wodzów Hawajów, filipińskich bojowników o wolność, chińskich partyzantów i arabskich szejków. W 1948 naBroadwayu zastąpiłMarlona Brando w roli Stanleya Kowalskiego w przedstawieniuTennessee WilliamsaTramwaj zwany pożądaniem[20]. W 1953 przyszedł długo oczekiwany sukces –Oscar za drugoplanową rolę Eufemio Zapaty, brata meksykańskiego rewolucjonistyEmiliano Zapaty (Marlon Brando) w biograficznym dramacie historycznymElii KazanaViva Zapata! (1952). Dwa lata później rozsławiła go rola brutala – jarmarcznego cyrkowca Zampanò, w którym niespodziewanie budzi się człowieczeństwo we włoskim czarno–białymfilmem drogiFederico FelliniegoLa strada (1954). Rola francuskiego malarzaPaula Gauguina w dramacie biograficznymVincente Minnellego iGeorge’a CukoraPasja życia (Lust for Life, 1956) przyniosła mu drugiego Oscara. Był dwukrotnie nominowany do Oscara za role pierwszoplanowe; Gino, pasterza owiec wNevadzie, który udaje się do Włoch, aby poślubić siostrę swojej żony, która zmarła wiele lat wcześniej w dramacieGeorge’a CukoraDziki jest wiatr (Wild Is the Wind, 1957) i za tytułową postaćGreka Zorby w komediodramacie muzycznymMichalisa KakojanisaGrek Zorba (1964), która przyniosła mu międzynarodową sławę. Przez prawie cztery lata grał Zorbę (od 25 stycznia 1983 do 3 sierpnia 1986) również w musicalu wystawianym naBroadwayu[21]. Rzadko grał klasycznych Amerykanów, za to często wcielał się w postaciIndian,Greków,Chińczyków,Turków, Meksykanów,Ormian, Francuzów, Włochów czy Arabów[22][23]. W 1961 zdobył nominację do nagrodyTony Award za rolę królaHenryka II w spektakluJeana AnouilhaBecket[24].

Największe kreacje aktorskie stworzył w filmach:Krew na piasku,Dzwonnik z Notre Dame,Działa Navarony,Lawrence z Arabii,Dzieci Sancheza,Lew pustyni iStary człowiek i morze[25]. Chociaż najbardziej znany jest z ról ludzi twardych i bezkompromisowych, potrafił również – w takich filmach, jak25. godzina,Trzewiki rybaka,Stradivarius – kreować nacechowane głębokimhumanizmem postacie ludzi wrażliwych, z trudem radzących sobie z brutalnością otaczającego ich świata. Fanem Quinna był reżyserDavid Lean. Ostatni film z udziałem Quinna,Słodka zemsta wszedł na ekrany już po śmierci aktora.

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

Był trzykrotnie żonaty.

  • 3 października 1937 ożenił się z Katherine DeMille, z którą miał pięcioro dzieci: dwóch synów – Christophera (ur. 27 października 1938, zm. 15 marca 1941)[26] i Duncana (ur. 4 sierpnia 1945)[27] oraz trzy córki – Christinę (ur. 1 grudnia 1941)[28], Catalinę (ur. 21 listopada 1942) i Valentinę (ur. 26 grudnia 1952)[29]. 21 stycznia 1965 doszło do rozwodu.
  • 2 stycznia 1966 poślubił projektantkę kostiumów pochodzenia włoskiego Jolandę Addolori. Mieli trzech synów:Francesco (ur. 22 marca 1962, zm. 5 sierpnia 2011)[30],Danny’ego (ur. 16 kwietnia 1964)[31] iLorenzo (ur. 7 maja 1966)[32]. 19 sierpnia 1997 rozwiódł się.
  • 7 grudnia 1997 zawarł związek małżeński z Kathy Benvin, z którą miał dwójkę dzieci: córkę Antonię (ur. 23 lipca 1993) i syna Ryana Nicholasa (ur. 5 lipca 1996)[33].

Miał również dwóch nieślubnych synów ze związku z Friedel Dunbar: Seana (ur. 7 lutego 1973) i Alexandra (ur. 30 grudnia 1976)[34].

Pod koniec życia wstąpił dozielonoświątkowej wspólnoty chrześcijańskiejKościoła Poczwórnej Ewangelii[35].

Śmierć

[edytuj |edytuj kod]

Zmarł wBostonie w wyniku komplikacji oddechowych związanych zrakiem krtani[36].

Upamiętnienie

[edytuj |edytuj kod]

Rząd Grecji podarował Anthony’emu Quinnowi zatokę na wyspieRodos w podziękowaniu za rolę w filmieDziała Navarony, czym przyczynił się do promocji wyspy. Zatokę nazwano imieniem i nazwiskiem aktora. Późniejszy, demokratyczny rząd unieważnił tę decyzję, jednak nazwa zatoki przetrwała do dziś. Zamykająca cypel skała została wykorzystana w filmieDziała Navarony, to w jej wnętrzu mieściły się działa.

Filmografia

[edytuj |edytuj kod]
Maureen O’Hara i Quinn na planie filmuSindbad Żeglarz (1947)
Anthony Quinn (ok. 1955)
Anthony Quinn jakoBarabasz w filmieo tej samej nazwie (1961)
Anthony Quinn (2000)

Nagrody i nominacje

[edytuj |edytuj kod]
RokNagrodaKategoriaTytuł produkcjiRezultat
1953OscarNajlepszy aktor drugoplanowyViva Zapata! (1952)Wygrana
1957Złoty GlobNajlepszy aktor drugoplanowyPasja życia (1956)Nominacja
OscarNajlepszy aktor drugoplanowyWygrana
1958OscarNajlepszy aktor pierwszoplanowyDziki jest wiatr (1956)Nominacja
1961Tony AwardNajlepszy aktor w sztuce teatralnejBecket (1960)Nominacja
1963Złoty GlobNajlepszy aktor w filmie dramatycznymLawrence z Arabii (1962)Nominacja
Nagroda BAFTANajlepszy aktor zagranicznyNominacja
1964National Board of ReviewNajlepszy aktorGrek Zorba (1964)Wygrana
1965Złoty GlobNajlepszy aktor w filmie dramatycznymNominacja
OscarNajlepszy aktor pierwszoplanowyNominacja
1966Nagroda BAFTANajlepszy aktor zagranicznyNominacja
1970Złoty GlobNajlepszy aktor w filmie komediowym lub musicaluTajemnica Santa Vittoria (1969)Nominacja
198744. ceremonia wręczenia Złotych GlobówNagroda im. Cecila B. DeMille’aWygrana
1988Nagroda EmmyWybitny aktor drugoplanowy w miniserialm lub filmie telewizyjnymOnassis – najbogatszy człowiek świata (1988)Nominacja
1992Złota MalinaNajgorszy aktor drugoplanowyGangsterzy (1991)Nominacja
1997Złoty GlobNajlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnymGotti (1996)Nominacja
Nagroda SatelitaNajlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnymNominacja

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Anthony Quinn. AllMovie. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  2. Actors and Actresses: Anthony Quinn. Film Reference. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  3. Anthony Quinn. Walk of Fame. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  4. Hollywood Star Walk: Anthony Quinn, Actor, „Los Angeles Times”, 4 czerwca 2001 [dostęp 2025-02-13] (ang.).
  5. Anthony Quinn Biography (1915–2001). Film Reference. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  6. Scott L. Baugh: Latino American Cinema: An Encyclopedia of Movies, Stars, Concepts, and Trends. Santa Barbara: Greenwood, 2012, s. 221.ISBN 978-0-313-38036-5.
  7. AnitaA. Gates AnitaA.,Anthony Quinn Dies at 86; Played Earthy Tough Guys, „The New York Times”, 4 czerwca 2001 [dostęp 2025-02-13] (ang.).
  8. Hélène Baud, Emilie Schneider: Anthony Quinn biographie. AlloCiné. [dostęp 2025-02-13]. (fr.).
  9. Anthony Quinn What Nationality Ancestry Race. EthniCelebs.com, 8 marca 2015. [dostęp 2025-02-13]. [zarchiwizowane ztego adresu]. (ang.).
  10. abcdefgAnthony Quinn Biography. Angelfire. [dostęp 2025-02-13]. [zarchiwizowane ztego adresu]. (ang.).
  11. Anthony Quinn (1915–2001). Find a Grave. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  12. DaveD. Kehr DaveD.,A Role Model with a Hefty Collection of Roles, „The New York Times”, 7 września 2000 [dostęp 2025-02-13] (ang.).
  13. The Religious Affiliation of Actor: Anthony Quinn 1915–2001. adherents.com. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  14. Stephen M. Silverman,Macho Actor Anthony Quinn Made Passion His Compass, „People”, 7 września 2000
  15. Tucson High School Awards Quinn Honorary Diploma. The Arizona Republic. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  16. abcKatarzyna Modrzejewska–De Rosso. Stary człowiek i marmur. „Film”. nr 18/19 (2129/XLV), s. 10, 6–13 maja 1990. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  17. Anthony Quinn Biography, „TV Guide [dostęp 2025-02-13] [zarchiwizowane zadresu 2025-02-13] (ang.).
  18. Anthony Quinn: Sohn bricht mit 48 Jahren tot zusammen. Klatsch & Tratsch. [dostęp 2017-01-23]. [zarchiwizowane ztego adresu (2017-01-08)]. (niem.).
  19. Edgar O’Connor. Zampano z filmu „La strada” na fotelu reżyserskim. „Film”. nr 1 (474/XIII), s. 8–9, 3 listopada 1958. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  20. Anthony Quinn. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  21. Magdalena Pawlicka: Zacisze gwiazd. Wydawnictwo Picaresque, Telewizja Polska SA, 2009, s. 188.ISBN 978-83-926413-8-4.
  22. Obituary: Anthony Quinn, „The Guardian [dostęp 2017-01-23] (ang.).
  23. Magdalena Pawlicka: Zacisze gwiazd. Wydawnictwo Picaresque, Telewizja Polska SA, 2009, s. 187.ISBN 978-83-926413-8-4.
  24. Anthony Quinn Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  25. Anthony Quinn. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-02-13]. (ang.).
  26. Christopher Quinn (1938-1941). Find a Grave Memorial. [dostęp 2017-01-23]. (ang.).
  27. Duncan Quinn w bazieIMDb(ang.)
  28. Christina Quinn w bazieIMDb(ang.)
  29. Valentina Quinn w bazieIMDb(ang.)
  30. Francesco Quinn w bazieNotable Names Database(ang.)
  31. Giuseppe Scarpa (2015-04-01): Il ristorante bio fallisce, indagato il figlio di Anthony Quinn. [dostęp 2017-01-23]. (ang.).
  32. Lorenzo Quinn. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-01-23]. (ang.).
  33. Ryan Quinn w bazieIMDb(ang.)
  34. Alex A. Quinn w bazieIMDb(ang.)
  35. Anthony Quinn 1915–2001. Sue Young Histories. [dostęp 2017-01-23]. (ang.).
  36. EricE. Gutierrez EricE.,The Revolutionary at 80 : Anthony Quinn, who plays a Mexican in 'Clouds,' dreams of being accepted in his native land, „Los Angeles Times”, 6 sierpnia 1995 [dostęp 2025-02-13] (ang.).

Publikacje

[edytuj |edytuj kod]
  • Anthony Quinn: The Original Sin: A Self-portrait by Anthony Quinn. Boston, Toronto: Brown & Company, 1972, s. 311.ISBN 0-316-72898-5.
  • Anthony Quinn, Daniel Paisner: One Man Tango. Nowy Jork: HarperCollinsPublishers, 1995, s. 388.ISBN 978-0060183547.

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Wojciech T. Jurewicz. Telegwiazda: Patriarcha. „Film”. nr 23 (2186/XLVI), s. 15, 9 czerwca 1991. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 223.ISBN 83-85195-83-1.
  • Tomasz Jopkiewicz. Niezniszczalny. „Film”. nr 1 (2328/LI), s. 98, styczeń 1996. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Krzysztof Demidowicz. Anthony Quinn Grek. „Film”. nr 7 (2394/LVI), s. 82–83, lipiec 2001. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Nagroda Akademii Filmowej dlanajlepszego aktora drugoplanowego
1936–1939
1940–1959
1960–1979
1980–1999
2000–2019
2020–2039
Nagroda im. Cecila B. DeMille’a
1950–1969
1970–1989
1990–2009
2010–2029

NagrodaNational Board of Review dla najlepszego aktora
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Anthony_Quinn&oldid=78414926
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp