 | |||
| królowa Polski | |||
| Okres | od29 stycznia1402 | ||
|---|---|---|---|
| Jako żona | |||
| Koronacja | |||
| Poprzedniczka | |||
| Następczyni | |||
| Dane biograficzne | |||
| Dynastia | |||
| Data urodzenia | koniec 1380 lub początek 1381 | ||
| Data i miejsce śmierci | 20 lub21 marca 1416 | ||
| Miejsce spoczynku | |||
| Ojciec | |||
| Matka | |||
| Mąż | |||
| Dzieci | |||
| |||
Anna Cylejska (ur. kon.1380 lub pocz.1381, zm.20 lub21 marca1416 wKrakowie[1]) –królowa Polski od 1402 r. jako druga żonaWładysława Jagiełły, córkahrabiego cylejskiegoWilhelma von Cilli iAnny Kazimierzówny, wnuczkakróla polskiegoKazimierza Wielkiego.
Anna urodziła się pod koniec 1380 lub na początku 1381[1] Była jedyną córkąWilhelma, hrabiegoCelje orazAnny[1], córki króla PolskiKazimierza Wielkiego i jego czwartej żonyJadwigi Żagańskiej, jednak legalność tego małżeństwa była kwestionowana; matka Anny dopiero w 1369 została legitymizowana przez papieżaUrbana V, jednak bez prawa do dziedziczenia tronu polskiego[2].
W 1392 r. zmarł jej ojciec[1]. Matka Anny w 1394 r. opuściła hrabstwo i ponownie wyszła za mąż zaUlryka, księcia Teck[1]. Wobec tego Anna trafiła pod opiekę kuzyna swego ojcaHermana II Cylejskiego[3]. Anna wychowywała się wraz z córkami hrabiego m.in.Barbarą, przyszłą cesarzową[4].
Prawdopodobnie pod koniec 1400 r. doCelje przybyło poselstwo polskie, w skład którego wchodziliJan z Obichowa,Hinczka z Rogowa iJan z Ostrowca[1]. Przybyli oni z polecenia króla polskiegoWładysława II Jagiełły dla zawarcia z hrabią Hermanem wstępnego porozumienia w sprawie małżeństwa Władysława i Anny. Hrabia był zaskoczony taką propozycją, jednak natychmiast wyraził swoją zgodę[4].
Według tradycji, umierającaJadwiga Andegaweńska miała wyrazić życzenie, ażeby Anna została jej następczynią na tronie polskim[3]. 23 kwietnia 1401papieżBonifacy IX udzieliłdyspensy przyszłym małżonkom, ponieważ Anna była w trzecimstopniu spokrewniona z pierwszą żoną Jagiełły[5][1].
16 lipca 1401 r. Anna przybyła do Krakowa, ślub jednak odłożono na okres ośmiu miesięcy[1]. Oficjalnym tego powodem była konieczność nauki języka polskiego przez niemieckojęzyczną Annę, w istocie Władysław Jagiełło rozważał zerwanie zaręczyn (prawdopodobnie z powodu niedostatków urody przyszłej małżonki[6]. Annę umieszczono w klasztorze, gdzie uczyła się polskiego[6]; bardziej jednak prawdopodobnie z powodu niepewnej sytuacji na Węgrzech, których król (Zygmunt Luksemburski) miał problemy z utrzymaniem się u władzy, a ewentualność taka niweczyła polityczne korzyści z zawarcia małżeństwa[7]).
5 listopada 1401 r. wBieczu potwierdzono zawarty układ małżeński pomiędzy Anną a królem Polski[1]. Nie jest znana wysokośćposagu hrabianki aniwiano, które zostało jej ofiarowane przez Władysława Jagiełłę[1].
29 stycznia 1402 r. wkatedrze krakowskiej Anna Cylejska została drugą żoną Władysława Jagiełły. Na ślubie zjawił sięWitold Kiejstutowicz z małżonkąAnną, a także wielu książąt i hrabiów z różnych krajów, którzy zostali zaproszeni[8]. 25 lutego 1403 r. w tej samej katedrze koronowano ją na królową Polski[1]. Na koronacji pojawiła się długo niewidziana przez Annę jej matka -Anna, księżna Teck[6].
Dzięki małżeństwu z Anną król wzmacniał swe stanowisko w Koronie, żeniąc się zPiastówną pokądzieli, jednak monarcha raczej stronił od częstego kontaktu z Anną, a także nie angażował jej w sprawy bieżącej polityki Korony, a jej rola ograniczała się do funkcji czysto reprezentacyjnych wobec obcych poselstw[8]. W 1405 r. zaprosiła naWawel swego dalekiego kuzyna Hermana von Cilli, zaś w 1410 r. swego byłego opiekuna hrabiego Hermana, który był posłem królaZygmunta Luksemburskiego. W 1412 r. wraz z mężem zorganizowała wesele księżnej mazowieckiejCymbarki i księcia austriackiegoErnesta Żelaznego. W latach 1413–1414 przebywała naLitwie w związku z misją chrystianizacyjną naŻmudzi[9]. Anna utrzymywała kontakt z dworem węgierskim, gdzie królową była jej daleka kuzynkaBarbara[4].
W okresie małżeństwa z Jagiełłą królową kilkakrotnie posądzano o niewierność mężowi[9]. W 1407 starosta krakowskiKlemens z Moskorzewa oskarżył królową o romans z polskimi rycerzami:Jakubem z Kobylan iMikołajem Chrząstowskim. Oskarżenia te uznano za niesłuszne, aarcybiskup gnieźnieńskiMikołaj Kurowski oczyścił Annę z zarzutów poświadczając jej niewinność[10]. Rok później królowa została oskarżona o cudzołóstwo zJanem Tęczyńskim. W 1411 zarzucano jej romans z niedawnym obrońcą, arcybiskupem Kurowskim, choć istnieje też wersja wydarzeń, według której to Anna oskarżyła duchownego o niewłaściwy stosunek do jej osoby[6]. Arcybiskup, wezwany przez Władysława Jagiełłę dla złożenia wyjaśnień, zmarł w drodze na dwór królewski wskutek upadku z konia[6].
Pod koniec 1415 r. Anna zachorowała i 20 lub 21 marca 1416 zmarła w Krakowie[1]. Została pochowana w katedrze na Wawelu w pobliżu ołtarzaŚwiętej Doroty. Z małżeństwa Anny i Władysława pochodziła urodzona 8 kwietnia 1408 r. córkaJadwiga, którą w 1413 r. na zjeździe w Jedlni ogłoszono następczynią tronu[6][1]. Jagiełło uroczyście uhonorował pamięć zmarłej małżonki poprzez powszechną żałobę na dworze królewskim, ale stan ten nie trwał długo, ponieważ już 28 marca nie było króla w Krakowie, dlatego, że ruszył w coroczny objazd Wielkopolski[8].
