Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Angela Bassett

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Angela Bassett
Ilustracja
Angela Bassett (2025)
Imię i nazwisko

Angela Evelyn Bassett

Data i miejsce urodzenia

16 sierpnia 1958
Nowy Jork

Zawód

aktorka, producentka, reżyserka, aktywistka

Współmałżonek

Courtney B. Vance
(od 1997)

Lata aktywności

od 1985

Multimedia w Wikimedia Commons

Angela Evelyn Bassett[1][2] (ur.16 sierpnia1958 wNowym Jorku) – amerykańskaaktorka,reżyserka iproducentka filmowa.

LaureatkaEmmy,Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych, dwóchZłotych Globów iHonorowej Nagrody Akademii Filmowej za całokształt twórczości. Dwukrotnie nominowana doOscara, za role w filmachTina (1993) iCzarna Pantera: Wakanda w moim sercu (2022).

20 marca 2008 otrzymała własnągwiazdę wAlei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000Hollywood Boulevard[3][4].

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Młodość

[edytuj |edytuj kod]
Angela Basset z mężem, aktoremCourtneyem B. Vance’em (2007).

Urodziła się wNowym Jorku[5] jako córka Betty Jane (z domu Gilbert; 1935–2014)[6][7], i Daniela Benjamina Bassetta (1924–1981)[8]. Dorastała wHarlemie. Po separacji rodziców przeniosła się z matką i młodszą siostrą D’nette zWinston-Salem wKarolinie Północnej doSt. Petersburga naFlorydzie, gdzie wychowywana była przez samotną matkę, która pracowała jako urzędnik państwowy[7] i pracownik socjalny[9]. Po ukończeniu szkoły podstawowej Jordan Park Elementary School, w 1970 zaczęła uczęszczać do Disston Middle School. Po ukończeniu siódmej klasy została przeniesiona do Azalea Middle School, gdzie ukończyła ósmą i dziewiątą klasę[10].

W młodości Bassett była „zakochana” wThe Jackson 5 i wraz z rozwojem jej zainteresowań rozrywką z siostrą często wystawiały przedstawienia, czytały wiersze lub wykonywały muzykę popularną dla swojej rodziny. Nauczycielka szkoły średniej zachęciła ją do złożenia wniosku na Uniwersytet Yale[11]. Po ukończeniu Boca Ciega High School wGulfport (1976)[potrzebny przypis], otrzymała stypendium i podjęła afroamerykańskie studia naUniwersytecie Yale wNew Haven (1980)[potrzebny przypis]. W roku 1983 uzyskała tytuł magistra sztuk pięknych w Yale School of Drama[10], a jako studentka poznała swojego przyszłego mężaCourtneya B. Vance’a[12].

Podczas studiów w latach 1981–1982 występowała w przedstawieniu autorstwaDereka WalcottaBeef, No Chicken w Yale Repertory Theatre[7]. W 1982 była obsadzona w produkcjioff-broadwayowskiejColored People’s Time[7]. W latach 1984–1985 była związana z Hartford Stage Company wHartford, gdzie wystąpiła jako Eve, Żona Noego, Mary i Gill wThe Mystery Plays[7].

Kariera

[edytuj |edytuj kod]

W 1985 jej pierwszym występem naBroadwayu był spektaklCzarna kobieta w Second Stage Theatre. Wystąpiła także w dwóch dramatachAugusta Wilsona w Yale Repertory Theatre, pod kierunkiem swojego instruktora Lloyda Richardsa:Ma Rainey’s Black Bottom (1985) iJoe Turner’s Come and Gone (1985–1986) jako Martha Pentecost[13]. Zadebiutowała na szklanym ekranie jako prostytutka przy HQ w dreszczowcu telewizyjnymCBSPodwójne ujęcie (Doubletake, 1985)[14] zRichardem Crenną iBeverly D’Angelo. Jej pierwszym występem na kinowym ekranie była niewielka rola dziennikarki w filmie sensacyjnymF/X (1986)[11] u bokuBryana Browna iBriana Dennehy’ego. Potem przyłączyła się doScreen Actors Guild (SAG).

W 1988 przeniosła się doLos Angeles, gdzie podjęła pracę na planie dramatu gangsterskiegoJohna SingletonaChłopaki z sąsiedztwa (1991)[14] u bokuLaurence’a Fishburne’a,Cuby Goodinga Jr. iIce’a Cube’a. Dwukrotnie zagrała postać Betty Shabazz, wdowy poMalcolmie X: w dramacie biograficznymSpike’a LeeMalcolm X (1992) zDenzelem Washingtonem iMaria Van PeeblesaCzarne Pantery (Panther, 1995)[15] zKadeemem Hardisonem.

W miniserialu biograficznymABCThe Jacksons: An American Dream (1992)[14] w reżyseriiKarena Arthura wystąpiła jako Katherine Jackson, matka słynnych dzieci (Michael Jackson,Randy Jackson,Jackie Jackson,Jermaine Jackson,Marlon Jackson,Tito Jackson,La Toya Jackson iJanet Jackson)[16]. W 1993 przyjęła rolęTiny Turner (do roli kandydowały teżHalle Berry iRobin Givens)[15] w dramacie biograficznymBriana GibsonaTina (Tina – What’s Love Got To With It), za którą otrzymałaZłoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu[16] i zdobyła nominację doOscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej[9] (nagrodę odebrałaHolly Hunter zaFortepian).

W 1995 zagrała w komedii grozyWesa CravenaWampir w Brooklynie[14] jako torturowana policjant detektyw Rita Veder z mroczną tajemnicą u bokuEddiego Murphy’ego, dreszczowcuKathryn BigelowDziwne dni[14] jako szofer i ochroniarz Lornette „Mace” Mason (Nagroda Saturn w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa) zRalphem Fiennesem i melodramacieForesta WhitakeraCzekając na miłość[9] wg powieściTerry McMillan jako Bernadine Harris zWhitney Houston.

Trzy razy zdobyłaNAACP Image Awards: jako Ruby Delacroix, zamężna właścicielka baru w Luizjanie w dramacieShowtimeGdzieś w Luizjanie (Ruby’s Bucket of Blood, 2001), za kreacjęRosy Parks w dramacie telewizyjnym CBSDroga do wolności – historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002) i za rolę Cate Banfield w serialu NBCOstry dyżur (2008–2009).

Była sześciokrotnie nominowana do nagrodyEmmy: w 1996 za występ w programiePBSStorytime, w 2002 zaDroga do wolności – historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002), w 2003 jako producentka dramatu ShowtimeIch Ameryka (Our America, 2002) zJoshem Charlesem, w 2014 jakoMarie Laveau wAmerican Horror Story: Sabat (2013–14), w 2015 za rolę Desiree Dupree wAmerican Horror Story: Freak Show (2014–15) oraz w 2017 jako Catherine w jednym z odcinków serialuNetflixSpecjalista od niczego – pt. „Thanksgiving” (2017).

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

12 października 1997 wyszła za mąż zaCourtneya B. Vance’a[7]. 27 stycznia 2006 zostali rodzicami bliźniaków: Bronwyn Golden i Slatera Josiaha, urodzonymi wKalifornii przezsurogatkę[10].

Ambasadorka dobrej woliUNICEF[10]. Zwolenniczka Boys & Girls Clubs of America (BGCA)[15].

Jest osobą wierzącą, uczęszcza na nabożeństwa doKościoła Bożego w Los Angeles wraz ze swoim kolegąDenzelem Washingtonem[10].

Dorobek artystyczny

[edytuj |edytuj kod]
Legenda
Oczekuje na premierę
AAktorka lub występ wdokumencie
RReżyserka
PProducentka
WProducentka wykonawcza

Produkcje fabularne

[edytuj |edytuj kod]

Filmy

[edytuj |edytuj kod]
RokTytułProfesjeRolaDodatkowe informacje
A
R
P
W
1985Podwójne ujęcieTakprostytutkafilm telewizyjny
1986F/XTakreporterka telewizyjna
LibertyTakLinda Thorntonfilm telewizyjny
1990ChallengerTakCheryl McNairfilm telewizyjny
Gliniarz w przedszkoluTakstewardesa
Dla dobra dzieckaTakLorifilm telewizyjny
Perry Mason: Urwany śpiewTakCarla Petersfilm telewizyjny
1991Chłopaki z sąsiedztwaTakReva Devereaux
Inna strona miłościTakWilliefilm telewizyjny
Pożar. Uwięzieni na 37 piętrzeTakAllisonfilm telewizyjny
Miasto nadzieiTakReesha
Wyjątkowe zwycięstwoTakLoisfilm telewizyjny
Bohaterowie „Pustynnej Burzy”TakPhoebe Jeterfilm telewizyjny
Line of Fire: The Morris Dees StoryTakPat
1992Malcolm XTakBetty Shabaz
Critters 4TakFran
Niewinna krewTakSinclair
Wygrać z losemTakDawn / Rhonda
1993TinaTakAnna Mae Bullock / Tina Turner
1995Dziwne dniTakLornette Mace Mason
Czekając na miłośćTakBernadine Harris
Wampir w BrooklynieTakRita Verder
Czarne PanteryTakBetty Shabazz
1997KontaktTakRachel Constantine
1998Jak Stella zdobyła miłośćTakStella Payne
1999Nasz przyjaciel, MartinTakmatka Milesadubbing
Koncert na 50 sercTakKoncert na 50 serc
2000SupernovaTakKaela Evers
SłoniątkoTakGroovedubbing
Boesman i LenaTakLena
2001RozgrywkaTakDiane
Gdzieś w LuizjanieTakTakRuby Delacroixfilm telewizyjny
2002Ich AmerykaTakfilm telewizyjny
Miasto słońcaTakDesiree
The Rosa Parks StoryTakTakRosa McCauley Parksfilm telewizyjny
2003Jeźdźcy ApokalipsyTakkochanka
Unchained MemoriesTaklektorkagłos
2004Pan 3000TakMo
Uwięziona we śnieTakElizabeth Chase
2005Pan i pani SmithTakszefowa pana Smithagłos; niewymieniona w napisach
2006Akeelah i jej nauczycielTakWanda
Bomba zegarowaTakJill Greco
2007Rodzinka RobinsonówTakMildreddubbing
2008Meet the BrownsTakBrenda Brown
Gospel HillTakSarah Malcolm
Cena prawdyTakBonnie Benjamin
Of Boys and MenTakRieta Cole
2009NotoriousTakVoletta Wallace
2011Green LanternTakAmanda Waller
Skok przez miotłęTakClaudine Watson
IdentityTakMartha Adamsfilm telewizyjny
2012A więc wojnaTakCollins
RogueTakAlice Vargasfilm telewizyjny
2013Rodzinne świętaTakAretha Cobbs
Olimp w ogniuTakLynn Jacobs
Betty i CorettaTakCoretta Scott Kingfilm telewizyjny
2014Biały ptak w zamieciTakdr Thaler
2015WhitneyTakfilm telewizyjny
Ciekawski George 3: Powrót do dżungliTakdr Kulindadubbing; filmdirect-to-video
OcalonaTakMaureen Crane
Chi-RaqTakpanna Helen
2016Londyn w ogniuTakLynne Jacobs
2018Czarna PanteraTakKrólowa Ramonda
Mission: Impossible – FalloutTakErica Sloan
BumblebeeTakShatterdubbing
2019Avengers: Koniec gryTakKrólowa Ramonda
Mamusie bez synusiówTakTakCarol Walker
2020Co w duszy graTakDorthea Williamsdubbing
2021Malika the Lion QueenTakMalikadubbing;film telewizyjny
Zabójczy koktajlTakAnna May
2022Wendell i WildTakSiostra Helleydubbing
Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu[17]TakKrólowa Ramonda
2024Orion i CiemnośćTakSłodkie snydubbing
DamaTakLady Bayford
2025Mission: Impossible – The Final ReckoningTakErika Sloane
2026WildwoodTakIphigeniadubbing

Seriale

[edytuj |edytuj kod]
RokTytułProfesjeRolaOdcinkiDodatkowe informacje
A
R
W
1985Search for TomorrowTakSalina McCulla5 odcinków
Bill Cosby ShowTakpani Mitchell„Mr. Quiet”
Spenser: For HireTakcórka Joego„The Choice”
1987Ryan’s HopeTakLeonie Peachnieznane odcinki
Guiding LightTakAngela1.103
Leg WorkTakdr Griffin„Things That Go Bump in the Night”
1988Bill Cosby ShowTakSara„Bookworm”
1989HeartBeatTakJeanette Calder R.N.„Gestalt and Battery”
A Man Called HawkTakBailey Webster2 odcinki
Tour of DutyTakCamilla Patterson2 odcinki
227TakAmy Burnett„A Pampered Tale”
ThirtysomethingTakKate Harriton„Legacy”
1990Alien NationTakRenee Longstreet„Eyewitness News”
Rodzina szpiegówTakBev Andress„2”miniserial
Equal JusticeTakJanet Fields„Goodbye, Judge Green”
1991FlashTakLinda Lake„Beat the Clock”
StatTakWillie Burns„Ladyfinger”
1992Bar widmoTakEvelyn„Sanctuary for a Child”
The Jacksons: An American DreamTakKatherine Jackson2 odcinkiminiserial
2003The Bernie Mac ShowTakona sama„Laughing Matters”
2005Agentka o stu twarzachTakHayden Chase4 odcinki
2008–2009Ostry dyżurTakCate Banfield20 odcinków
2010SimpsonowieTakMichelle Obama„Bart zdobywa pierwszą bazę”dubbing
2011IdentityTakMartha Adamsniesprzedanypilot serialu
2012RogueTakAlice Vargasniesprzedanypilot serialu
2013–2014American Horror Story: SabatTakMarie Laveau12 odcinkówtrzeci sezonAmerican Horror Story
2014–2015American Horror Story: Freak ShowTakDesiree Dupree11 odcinkówczwarty sezonAmerican Horror Story
2014–2015American Horror Story: HotelTakRamona Royale7 odcinkówpiąty sezonAmerican Horror Story
2015–2018BoJack HorsemanTakAna Spanikopita10 odcinkówdubbing
2016American Horror Story: RoanokeTakTakLee Harris / Monet Tumusiime9 odcinków (jako aktorka)
„Rozdział 6” (jako reżyserka)
szósty sezonAmerican Horror Story
Na usługach wrogaTakEva7 odcinkówminiserial
2017UndergroundTakpołożna„Ache”niewymieniona w napisach
2017, 2021Specjalista od niczegoTakCatherine2 odcinki
2017American Horror Story: KultTak„Lojalność”siódmy sezonAmerican Horror Story
2018–obecnie9-1-1TakTakAthena Grant / Athena Grant-Nash124 odcinki
2018American Horror Story: ApokalipsaTakMarie Laveau„Apokalipsa”ósmy sezonAmerican Horror Story
2019A Black Lady Sketch ShowTakMo„Angela Bassett Is the Baddest Bitch”
2020–20259-1-1: TeksasTakTakAthena Grant-Nash72 odcinki (jako producentka wykonawcza)
„Podejrzana paczka” (jako aktorka)
2021A gdyby…?TakKrólowa Ramonda„A gdyby… Killmonger ocalił Tony’ego Starka?”dubbing
2025Dzień zeroTakEvelyn Mitchell6 odcinków
Moon Girl i Diabelski DinozaurTakDecoy2 odcinki
Doktor OdysseyTakAthena Grant-Nash„Tydzień Casino”

Gry wideo

[edytuj |edytuj kod]
RokTytułRola
2015Tom Clancy’s Rainbow Six SiegeAgentka Six

Produkcje dokumentalne

[edytuj |edytuj kod]
RokTytułProfesjeRolaDodatkowe informacje
A
R
W
2003Freedom: A History of UsTakSheyann Webbserial telewizyjny (odcinek „Marching to Freedom Land”);dubbing
TakMelba Pattilloserial telewizyjny (odcinek „Let Freedom Ring”);dubbing
2015BreakthroughTakTaknarratorkaserial telewizyjny (odcinek „Water Apocalypse”)
2017RemandTakTaknarratorkafilm krótkometrażowy
2019Jak to się robi w DisneyuTaknarratorkaminiserial (6 odcinków)
2021TinaTakona samafilm

Teatr

[edytuj |edytuj kod]
RokTytułRolaTeatr
1986Black GirlnieznanaMcGinn-Cazale Theatre,Nowy Jork
1987Henryk IV, część 1Lady PercyDelacorte Theater, Nowy Jork
1988Joe Turner’s Come and GoneMartha PentecostEthel Barrymore Theatre, Nowy Jork
1998MakbetLady MakbetJoseph Papp Public Theater / Martinson Theater, Nowy Jork
2011–2012The MountaintopCamaeBernard B. Jacobs Theatre, Nowy Jork

Nagrody i nominacje (wybrane)

[edytuj |edytuj kod]
PlebiscytRokKategoriaNominowana twórczośćRezultat
Critics’ Choice Awards2013Najlepsza aktorka w filmie telewizyjnym lub miniserialuBetty i CorettaNominacja[18]
2023Najlepsza aktorka drugoplanowaCzarna Pantera: Wakanda w moim sercuWygrana[19]
Daytime Emmy1996Najlepszy występ w programie dziecięcymStorytimeNominacja[20]
2003Najlepszy występ w programie dziecięcymIch Ameryka(jako producentka wykonawcza)Nominacja[21]
Nagrody Akademii Filmowej (Oscary)1994Najlepsza aktorkaTinaNominacja[22]
2023Najlepsza aktorka drugoplanowaCzarna Pantera: Wakanda w moim sercuNominacja
2024Honorowa Nagroda AkademiiWygrana[23]
Nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA)2023Najlepsza aktorka drugoplanowaCzarna Pantera: Wakanda w moim sercuNominacja[24]
Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych2002Najlepszy występ aktorki w miniserialu lub filmie telewizyjnymRuby’s Bucket of BloodNominacja[25]
2014Betty i CorettaNominacja
2019Najlepszy występ zespołu aktorskiego w filmie kinowymCzarna PanteraWygrana
2023Najlepszy występ aktorki w roli drugoplanowejCzarna Pantera: Wakanda w moim sercuNominacja
Primetime Emmy2002Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnymThe Rosa Parks StoryNominacja[26]
2014Najlepsza aktorka drugoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnymAmerican Horror Story: SabatNominacja
2015American Horror Story: Freak ShowNominacja
2017Najlepsza aktorka gościnna w serialu komediowymSpecjalista od niczegoNominacja
2019Najlepszy narratorThe FloodNominacja
2020Jak to się robi w DisneyuNominacja
Najlepsza aktorka gościnna w serialu komediowymA Black Lady Sketch ShowNominacja
2023Najlepszy narratorDobranoc, OppyNominacja
2024Królowe świata zwierząt (odcinek „Afryka”)Wygrana
Złote Globy1994Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicaluTinaWygrana[27]
2023Najlepsza aktorka drugoplanowaCzarna Pantera: Wakanda w moim sercuWygrana

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Personalidade: Angela Bassett (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2019-06-23]. (port.).
  2. Angela Bassett. Listal. [dostęp 2019-06-23]. (ang.).
  3. Angela Bassett. Walk of Fame. [dostęp 2024-12-24]. (ang.).
  4. Patrick KevinP.K. Day Patrick KevinP.K.,Hollywood Star Walk: Angela Bassett, Actress, „Los Angeles Times”, 22 marca 2010 [dostęp 2024-12-24] (ang.).
  5. Angela Bassett – Životopis / Info. FDb.cz. [dostęp 2019-06-23]. (cz.).
  6. Angela Bassett – What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2011-04-28]. (ang.).
  7. abcdefAngela Bassett Biography (1958?-). Film Reference. [dostęp 2019-06-23]. (ang.).
  8. Daniel Benjamin Bassett, Jr (1924–1981). Find a Grave. [dostęp 2019-06-23]. (ang.).
  9. abcAngela Bassett. ČSFD.cz. [dostęp 2016-05-01]. (cz.).
  10. abcdeAngela Bassett – Actor. CineMagia.ro. [dostęp 2017-10-15]. (rum.).
  11. abAngela Bassett. TV.com. [dostęp 2019-06-23]. [zarchiwizowane ztego adresu (2019-06-24)]. (ang.).
  12. Charli Penn (2011-10-12): Black Love: Angela Bassett and Courtney B. Vance. Essence. [dostęp 2017-10-15]. [zarchiwizowane ztego adresu (2019-06-23)]. (ang.).
  13. Angela Bassett. MYmovies.it. [dostęp 2019-06-23]. (wł.).
  14. abcdeAngela Bassett Biography. Film Reference. [dostęp 2019-06-23]. (ang.).
  15. abcAngela Bassett Actor, Producer. TV Guide. [dostęp 2018-11-15]. [zarchiwizowane ztego adresu (2019-06-23)]. (ang.).
  16. abAngela Bassett (16 de Agosto de 1958). Filmow.com. [dostęp 2019-06-23]. (port.).
  17. Borys Kit, Aaron Couch: Marvel’s ‘Black Panther’ Sequel Shoot to Begin in July (Exclusive). The Hollywood Reporter. [dostęp 2020-11-20]. [zarchiwizowane ztego adresu (2020-11-21)]. (ang.).
  18. Kimberly Nordyke: Critics’ Choice Television Awards: Complete Winners List. The Hollywood Reporter, 2023-06-10. [dostęp 2023-01-16]. (ang.).
  19. Kimberly Nordyke: Critics Choice Awards: Full List of Winners. The Hollywood Reporter, 2023-01-15. [dostęp 2023-01-16]. (ang.).
  20. List of Daytime Emmy Nominations. Associated Press, 1996-04-03. [dostęp 2023-01-13]. (ang.).
  21. 30th Daytime Emmy Awards. The Washington Times, 2003-05-11. [dostęp 2023-01-13]. (ang.).
  22. The Official Academy Awards® Database. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2023-01-27]. (ang.). Należy wyszukać Angelę Bassett w polu „Nominee”.
  23. Clayton Davis: Angela Bassett Finally Gets Her Oscar as Academy Announces 2023 Honorary Winners, Including Mel Brooks. Variety, 2023-06-23. [dostęp 2023-09-04]. (ang.).
  24. Angela Bassett. Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych. [dostęp 2023-01-29]. (ang.).
  25. Nominees & Recipients. Gildia Aktorów Ekranowych. [dostęp 2023-01-13]. (ang.). Należy wyszukać Angelę Bassett.
  26. Angela Bassett. Academy of Television Arts & Sciences. [dostęp 2024-09-08]. (ang.).
  27. Angela Bassett. Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej. [dostęp 2023-01-13]. (ang.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Kasia Noel. Portret na życzenie: Angela Bassett. „Film”. nr 6/1996 (2333) (LI), s. 110, czerwiec 1996. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Honorowe i specjalne Nagrody Akademii Filmowej
1926–1950
1951–1975
1976–2000
2001–2025
Złoty Glob dlanajlepszej aktorki drugoplanowej
1940–1959
1960–1979
1980–1999
2000–2019
2020-2029

Złoty Glob dlanajlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu
1950–1959
1960–1979
1980–1999
2000–2019
2020–2039

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Angela_Bassett&oldid=78795179
Kategorie:
Ukryta kategoria:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp