 marsz. Andriej Grieczko | |||
 marszałek Związku Radzieckiego | |||
| Data i miejsce urodzenia | 17 października 1903 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 26 kwietnia 1976 | ||
| Przebieg służby | |||
| Lata służby | 1919–1976 | ||
| Siły zbrojne | |||
| Stanowiska | dowódca: 1 Gwardyjskiej Armii,Grupy Wojsk Radzieckich w Niemczech, KijowskiegoOW, naczelny d-ca Wojsk LądowychRKKA i Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw StronUkładu Warszawskiego, Minister ObronyZSRR | ||
| Główne wojny i bitwy | |||
 | |||
| Odznaczenia | |||
                     | |||
| |||
| Data i miejsce urodzenia | |||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |||
| Minister obrony ZSRR | |||
| Okres | od 12 kwietnia 1967 | ||
| Przynależność polityczna | |||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| |||
Andriej Antonowicz Grieczko (Greczko) (ros. Андрей Антонович Гречко, ur.4 listopada?/17 listopada 1903 we wsiGołodajewka, zm.26 kwietnia1976 wMoskwie) – radzieckidowódca wojskowy narodowościukraińskiej,marszałek Związku Radzieckiego (1955), naczelny dowódca Wojsk LądowychArmii Radzieckiej, naczelny dowódca Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw StronUkładu Warszawskiego (1960–1967),minister obronyZSRR (1967–1976), członek Komitetu CentralnegoKPZR, członekBiura Politycznego KC KPZR,deputowany doRady Najwyższej ZSRR 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8. i 9. kadencji, dwukrotnyBohater Związku Radzieckiego (1958, 1973) iBohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1969).
Urodził się 17 października 1903 we wsi Gołodajewka (obecnie wieś Kujbyszewo wobwodzie rostowskim), w rodzinie chłopskiej. DoArmii Czerwonej wstąpił w 1919, uczestniczył wwojnie domowej w składzie 11 dywizji kawalerii I Armii Konnej Budionnego. Czerwonoarmista (szeregowiec) – do września 1921, następnie dowódca plutonu – do kwietnia 1930, dowódca szwadronu – do kwietnia 1932. Następnie pełnił służbę na stanowiskach sztabowych – do maja 1938, dowodził pułkiem kawalerii – do października 1938, byłszefem sztabu specjalnej dywizji kawalerii w BiałoruskimOkręgu Wojskowym – doataku Niemiec na ZSRR. Brał udział wagresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 w składzie Frontu Białoruskiego. Ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii w 1926,Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego w 1936 i Akademię Sztabu Generalnego w 1941.
Od 1941 dowodził 34 Dywizją Kawalerii, od stycznia 1942 – 5 Korpusem Kawalerii naFroncie Południowym. Od stycznia do sierpnia 1942 dowódca 12 Armii, która broniłaDonbasu i północnegoKaukazu, od września do grudnia 1942 dowodził 47 i 18 Armiami na kierunku noworosyjskim. Od stycznia do listopada 1943 dowódca 56 Armii, która wyzwoliła północnyKaukaz. Od listopada 1943 zastępca dowódcy, a od grudnia 1943 dowódca 1 Armii Gwardii biorącej udział w wypieraniewojsk Osi zUkrainy,Czechosłowacji iPolski.
W latach 1945–1953 dowódca Kijowskiego Okręgu Wojskowego, a od 12 maja 1953 do 1957 naczelny dowódcaGrupy Wojsk Radzieckich w Niemczech. Od 12 listopada 1957 I zastępca ministra obrony ZSRR i naczelny dowódca Wojsk Lądowych RKKA, od 7 kwietnia 1960 I zastępca ministra obrony do spraw ogólnych, a od lipca 1960 do 1967 I zastępca ministra obrony i jednocześnie naczelny dowódca Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw StronUkładu Warszawskiego. Od 12 kwietnia 1967 minister obrony ZSRR.
Od 1928 CzłonekWKP(b), od 1961 członekKomitetu CentralnegoKPZR, od 1973 członekBiura Politycznego KC KPZR, deputowany doRady Najwyższej ZSRR od 2. do 9. kadencji.
Za zasługi w wyzwalaniuziem polskich spod okupacji niemieckiej marszałek ZSRR Andriej Grieczko został w 1946 odznaczonyKrzyżem Grunwaldu II klasy, a w 50. rocznicę powstania Sił Zbrojnych ZSRR Rada Państwa PRL nadała muKrzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski. Order został mu wręczony 22 lutego 1968 w Moskwie przez Przewodniczącego Rady Państwa Marszałka PolskiMariana Spychalskiego. 12 października 1972 Rada Państwa nadała mu Krzyż Wielki Orderu Virtuti Militari „za wielki osobisty wkład w wyzwolenie Polski”[1]. Order został wręczony marszałkowi rok później w czasie jego wizyty w Warszawie.
W czasie pobytu w Polsce, marszałek Grieczko 6 lutego 1961 roku otrzymał dyplomhonorowego obywatela miastaBielsko-Biała, z tego powodu, że dowodzone przez niego wojska w 1945 roku wyzwoliły miasto spodokupacji niemieckiej[2].W 25. rocznicę „wyzwolenia ziemi krakowskiej” w dowód uznania i wdzięczności za „wyzwolenie miast i wsi województwa krakowskiego spod jarzma faszystowskiego”, otrzymał Złotą Odznakę „Za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej”.[potrzebny przypis]
Autor kilku tomów wspomnień z okresu służby wojskowej, m.in. „Bitwa o Kaukaz” (1972), „Wyzwolenie Kijowa” (1973), „Przez Karpaty” (1976).
Pochowany 29 kwietnia 1976 naCmentarzu przy Murze Kremlowskim naPlacu Czerwonym wMoskwie. W pogrzebie uczestniczyli czołowi dygnitarze sowieccy zLeonidem Breżniewem,Nikołajem Podgornym iAleksiejem Kosyginem na czele. Przybyły delegacje wojskowe wszystkich państw członkowskichUkładu Warszawskiego. Obecna była delegacjaPRL pod przewodnictwem Ministra Obrony Narodowejgen. armiiWojciecha Jaruzelskiego, w której skład wchodzili ambasador PRL w ZSRRZenon Nowak, wiceminister obrony narodowej - zastępca ministra do spraw ogólnych gen. broniJózef Urbanowicz, wiceminister obrony narodowej, szef Sztabu Generalnego WP gen. broniFlorian Siwicki, wiceminister obrony narodowej, Główny Inspektor Szkolenia gen. broniEugeniusz Molczyk, zastępca szefa Sztabu Zjednoczonych Sił Zbrojnych Układu Warszawskiego gen. broniJózef Kamiński oraz attache wojskowy, morski i lotniczy Ambasady PRL w Moskwie gen. bryg.Jerzy Dymkowski. Z trybuny Mauzoleum Lenina przemówienia wygłosili członkowie Biura Politycznego KC KPZRDmitrij Ustinow iWiktor Griszyn, Naczelny Dowódca Układu Warszawskiego marszałek ZSRRIwan Jakubowski, a w imieniu delegacji zagranicznych gen. armiiWojciech Jaruzelski[3].
Radzieckie
Czechosłowackie
Polskie
| Ludowi komisarze do spraw wojskowych i morskich |
| ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ludowi komisarze obrony ZSRR (1934–1946) |
| ||||
| Ludowi komisarze sił zbrojnych ZSRR (1946) |
| ||||
| Ministrowie sił zbrojnych ZSRR (1946–1950) |
| ||||
| Ministrowie spraw wojskowych ZSRR (1950–1953) |
| ||||
| Ministrowie obrony ZSRR (1953–1991) |
|
