Anafora (gr.ἀναφοράanaphorá „podniesienie”)[1][2], takżeepanafora (gr.ἐπαναφοράepanaphorá)[3] – celowe powtórzenie tego samegosłowa lubzwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi. Stosowana jest wpoezji ioratorstwie, szczególnie często w krótkich utworach
Na przykład:
- Szybko, zbudź się, szybko, wstawaj.
- Szybko, szybko, stygnie kawa!
- Szybko, zęby myj i ręce! (...)
- (Danuta Wawiłow –Szybko)
lub
- To ja, Kasandra.
- A to jest moje miasto pod popiołem,
- A to jest moja laska i wstążki prorockie,
- A to jest moja głowa pełna wątpliwości.
- (Wisława Szymborska –Monolog dla Kasandry)
Ten środek stylistyczny szczególnie popularny był w poezjibarokowej. Dobrym przykładem jest wierszDo AnnyDaniela Naborowskiego:
- Z czasem wszytko przemija, z czasem bieżą lata,
- Z czasem państw koniec idzie, z czasem tego świata.
- Za czasem stawa dowcip i rozum niszczeje,
- Z czasem gładkość, uroda, udatność wiotszeje.
- Z czasem kwitnące łąki krasy ostradają,
- Z czasem drewa zielone z liścia opadają.
- Z czasem burdy ustają, z czasem krwawe boje,
- Z czasem żal i serdeczne z czasem niepokoje.
- Z czasem noc dniowi, dzień zaś nocy ustępuje,
- Czasowi zgoła wszytko na świecie hołduje.
- Szczyra miłość ku tobie, Anno, me kochanie,
- Wszytkim czasom na despekt nigdy nie ustanie.
Długie akapity zorganizowane anaforą występują w poemacieEdison czeskiego poetyVítězslava Nezvala[4].
- ↑Władysław Kopaliński: anafora. [w:]Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2018-07-16]. [zarchiwizowane ztego adresu (2013-07-02)].
- ↑Henry George Liddell, Robert Scott: ἀναφορά. [w:]A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-16]. (ang.).
- ↑Henry George Liddell, Robert Scott: ἐπαναφορά. [w:]A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-16]. (ang.).
- ↑Wiktor Jarosław Darasz, Mały przewodnik po wierszu polskim, Kraków 2003, s. 32-33.
