Amida (hebr. – stanie, zwana takżeszmone esre –osiemnaście [błogosławieństw], lubתפילהTefila – modlitwa) – obokSzema Jisrael jedna z dwóch głównych modlitw wjudaizmie. Główny element trzech codziennych żydowskich nabożeństw:szachrit (szaharit),mincha (minacha) imaariw. Jest jedną z najstarszych modlitw w judaizmie synagogalnym, ostatecznie opracowaną, jak podajeTalmud, przezGamaliela II pod koniec I w. n.e. Jej odmawianie zastępuje kult ofiarny po zburzeniuDrugiej Świątyni przezRzymian w 70 r. n.e.
Nazwaszmone esre[1] – „osiemnaście” związana jest z osiemnastokrotnym wymienieniem imienia Boga wPsalmie 29 i w trzech paragrafachSzema. Ponadto osiemnastokrotne powtórzenietetragramu daje razem „Wielkie Imię” złożone zsiedemdziesięciu dwóch liter[2]. W rzeczywistości modlitwę tworzy dziewiętnaście wezwań, skierowanych do Boga, gdyż już w okresiemisznaickim dołączono kolejne, skierowane przeciwko heretykom, odstępcom i zdrajcom[2]. Wszabat typowa struktura Amidy i liczba błogosławieństw ulega zmianie.
Modlitwę odmawia się stojąc, ze złączonymi nogami (stąd jej nazwa), z lekko pochyloną głową, z twarzą zwróconą w kierunku Jerozolimy[2][3]. Zabronione jest jej przerywanie, zmiana pozycji lub wypowiadanie innych słów. Przed jej rozpoczęciem wierny robi trzy małe kroki do przodu, co oznacza symboliczne wkroczenie przed oblicze Boga, podobnie po zakończeniu modlitwy wycofuje się, odchodząc sprzed tego oblicza. Rabini podkreślają, iż modlitwa ta wymaga specjalnego skupienia –kawany. Następnie powtarza ją głośnochazan (kantor)[3]. Pierwotnie głośne czytanie miało miejsce ze względu na tych, którzy nie znali modlitwy. Zamykając każde z usłyszanych wezwańamen, przyjmowali modlitwę jako swoją. Przy czytaniu Amidy przez chazana wymagana jest obecnośćminjanu (dziesięciu dorosłych Żydów). Pomiędzy drugim a trzecim wezwaniem odmawia sięKeduszę, składający siębiblijnych wersetów. Kedusza zawiera anielskie wychwalanie Boga, w czasie jej odmawiania wierni stoją, unosząc się na palcach stóp podczas konkretnych wezwań.
Kolejne wezwania Amidy noszą nazwy w polskim tłumaczeniu[3]:
Można je wszystkie podzielić na trzy części: trzy pierwsze sławią Boga, kolejne trzynaście zawiera prośby skierowane do niego, zaś ostatnie trzy to prośba o powrót naSyjon, podziękowanie za opiekę i cuda oraz prośba o pokój i pomyślność dla naroduIzraela. Pierwsza i ostatnia grupa błogosławieństw występuje zawsze.
| Zobacz w Wikiźródłachteksty Amidy |