 | |||
| Pełne imię i nazwisko | Alfred Mossman Landon | ||
|---|---|---|---|
| Data urodzenia | 9 września 1887 | ||
| Data śmierci | 12 października 1987 | ||
| 26.Gubernator stanu Kansas | |||
| Okres | od 9 stycznia 1933 | ||
| Przynależność polityczna | |||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| Kandydat Republikanów na urząd Prezydenta (w 1936) | |||
| Poprzednik | |||
| Następca | |||
| |||
Alf Landon, właśc.Alfred Mossman Landon (ur. 9 września1887, zm. 12 października1987) –amerykańskipolityk, kandydatPartii Republikańskiej na urządprezydenta USA podczas wyborów w 1936 roku.
Urodzony wWest Middlesex wPensylwanii Landon mieszkał przez pewien czas wOhio, zanim nie przybył, w wieku lat 17, doKansas.
Tutaj ukończył szkołę i studia (nastanowymuniwersytecie w roku 1908). Pracował pewien czas w sektorzebankowym, ale w roku 1912 został niezależnym przedsiębiorcąnaftowym. W okresieI wojny światowej służył wUS Army (w stopniuporucznika jako specjalista w zakresiechemii). W latach 20. jego interesy szły tak dobrze, że został milionerem.
Landon już od dawna interesował się polityką. Uważał się za republikanina, ale i za członkaliberalnego skrzydła tej partii. W roku 1912 popierał byłego prezydentaTheodore’a Roosevelta, kiedy ten ponownie ubiegał się o zajęcie miejsca wBiałym Domu. Republikanie odmówili mu jednak swej powtórnej nominacji. Mimo to Roosevelt kandydował z ramienia trzeciejPartii Postępowej, zajmując drugie, podemokracieWoodrowie Wilsonie, a przed republikaninem i urzędującym prezydentemWilliamem H. Taftem, miejsce.
Jakiś czas potem Landon był już uznanym przywódcą liberalnego skrzydła republikanów w stanie. W roku 1922 był osobistym sekretarzem ówczesnego gubernatoraHenry’ego Justina Allena. Kolejny szczebel w karierze pokonał w roku 1928, zostając szefem wszystkich kampanii republikańskich w stanie.
W roku 1932, tym samym w którym prezydentem wybranoFranklina D. Roosevelta, Landon został gubernatorem Kansas. Jako gubernator popierał znaczną część reformNowego Ładu, ale stał w opozycji wobec związków zawodowych.
W roku 1934 wybrano go ponownie, na drugą dwuletnią kadencję. Był wtedy jedynym republikańskim gubernatorem w kraju, który uzyskał reelekcję. Uważano go wówczas za fiskalnego konserwatystę, ale przy okazji polityka, który popiera aktywną politykę społecznąrządu.
Landon w wyborach 1936 postanowił nie kandydować na trzecią kadencję. Konwencja republikanów mianowała go kandydatem na urządprezydenta. Jego partnerem na liście został inny liberał,Frank Knox zMassachusetts.
Republikanie, których poprzedni kandydat, prezydentHerbert Hoover, skompromitował się mocno swojąkonserwatywnąpolityką i obojętnością wobecWielkiego Kryzysu, tym razem postanowili wybrać na swego reprezentanta człowieka o bardziej liberalnych poglądach. Również i dwaj następni kandydaci,Wendell Willkie iThomas Dewey, też orientowali się na to skrzydło.
Landon miał o tyle trudną sytuację w kampanii, iż nie mógł krytykować reformy Nowego Ładu, które wcześniej popierał. W związku z tym praktycznie cały ciężar ataków na gabinet Roosevelta dźwigali republikańscy menedżerowie.
Kampania nie była porywająca, gdyż dość powszechnie przeczuwano wysokie zwycięstwo Roosevelta. Wybory w stanieMaine odbywały się wówczas nieco wcześniej i kiedy wygrał w nich Landon, republikanie uknuli hasło:jak poszło Maine, tak pójdzie reszta kraju.
Ale rachuby te nie sprawdziły się. W listopadzie Roosevelt uzyskał 523 głosów elektorskich. Wygrał też wybory we wszystkich stanach, z wyjątkiem Maine iVermont, co pozwoliło szefowi Partii Demokratycznej i zarazem poczmistrzowi generalnemu,Jamesowi Farleyowi powiedzieć:jak poszło Maine, tak poszło Vermont.
Landon, po zakończeniu kadencji gubernatora, wycofał się z czynnego życia politycznego.
W latach 30. nie zgadzał się zizolacjonistyczną polityką swojej partii. W czasieII wojny światowej sprzeciwiał się części programu Lend-Lease, zaś po niej poparłPlan Marshalla.
W roku 1962 nawoływał do przystąpienia Stanów Zjednoczonych doWspólnoty Europejskiej.
W listopadzie 1962 roku, zapytany o swojąfilozofię polityczną odpowiedział, że jest zwolennikiempraktycznego postępu. W latach 60. popierał programWielkiego Społeczeństwa prezydentaLyndona B. Johnsona.
W roku 1966 wygłosił pierwszy „odczyt Landona” (Landon Lecture) na uniwersytecie stanu Kansas. Tym samym zapoczątkował zwyczaj wygłaszania ich przez amerykańskie i światowe osobostości polityczne, w tym prezydentów.
Landon zmarł w Topece, 34 dni po swoich setnych urodzinach. Jest jednym z bardzo niewielu (obok np.Stroma Thurmonda) znanych polityków amerykańskich, którzy dożyli tak sędziwego wieku. W owym czasie był najstarszym żyjącym byłym gubernatorem stanowym w USA.
Jego córka,Nancy Landon Kassebaum, byłasenatorem z Kansas w latach 1978–1997.
