 Panorama alei Andrássyego | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Miejscowość | |||
| Długość | 2,5 km | ||
Położenie na mapie Budapesztu  | |||
Położenie na mapie Węgier  | |||
 47°30′38,0″N 19°04′17,0″E/47,510556 19,071389 | |||
| |||
Aleja Andrássyego[1] (węg. Andrássy út) – reprezentacyjna alejaBudapesztu, łącząca plac Elżbiety (Erzsébet tér) zplacem Bohaterów (Hősök tere). Wzdłuż niej wznoszą sięeklektyczne neorenesansowe budynki, m.in.gmach opery węgierskiej.
W 1768 r. ulica nosiła nazwęEllbogengasse. W latach 30. XIX w. część otrzymała nazwęSchiffmannsplatz (następnieHerminenplatz), zaś w latach 40. tego stulecia inna część została nazwanaMauergasse. W 1870 r. hrabiaGyula Andrássy (ówczesny premierWęgier) rzucił pomysł przekształcenia ulicy w szeroką aleję na wzór paryski. Pomysł został zaakceptowany i w 1871 r. ruszyła przebudowa. Sama ulica została ukończona w szybkim tempie, lecz jej zabudowa (obliczona na ok. 5 lat) trwała znacznie dłużej. W 1873 r. na skutek kryzysu ekonomicznego prace budowlane zostały w większości zatrzymane. W 1876 r. część inwestorów dotkniętych kryzysem była zmuszona zwrócić niezagospodarowane działki miastu. Ostatecznie aleja została uroczyście otwarta 20 sierpnia 1876 r., jednak prace budowlane przy poszczególnych budynkach trwały aż do 1885 r. W 1883 r. nazwę alei zmieniono naSugár út (Wielki Bulwar), by w 1885 r. nazwać ją imieniem jej pomysłodawcy (Andrássy út). W 1950 r. otrzymała ona nazwęSztálin út (ulica Stalina), w 1956 r. (po śmierci dyktatora) –Magyar Ifjúság útja (aleja Młodzieży Węgierskiej), a w 1957 r. –Népköztársaság útja (ulica Republiki Ludowej). Ostatecznie w 1990 r. powrócono do starej nazwyAndrássy út (alei Andrássyego).
Aleja Andrássyego wraz zplacem Bohaterów,Parkiem Miejskim i biegnącą pod niąMilenijną Koleją Podziemną została zapisana naliście światowego dziedzictwa UNESCO w2002 r. jako rozszerzenie wpisu nabrzeży Dunaju i budańskiej dzielnicy zamkowej z 1987 r.
Przy alei Andrássyego pod numerem 60 mieści się jedno z reprezentacyjnych muzeów Budapesztu –Terror Háza.
| Węgry Centralne |
|
|---|---|
| Kraj Zadunajski |
|
| Wielka Nizina Węgierska |
