 Albatros B.I na karcie pocztowej z 1914 roku | |||
| Dane podstawowe | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Producent | |||
| Typ | |||
| Konstrukcja | dwupłat o konstrukcji mieszanej | ||
| Załoga | 2 | ||
| Historia | |||
| Data oblotu | grudzień 1913 | ||
| Liczba egz. | 220–250 | ||
| Dane techniczne | |||
| Napęd | |||
| Moc | |||
| Wymiary | |||
| Rozpiętość | 14,48m | ||
| Długość | 8,56 m | ||
| Wysokość | 3,15 m | ||
| Powierzchnia nośna | 43m² | ||
| Masa | |||
| Własna | 752kg | ||
| Startowa | 1197 kg | ||
| Osiągi | |||
| Prędkość maks. | 100–105km/h | ||
| Prędkość wznoszenia | 35 min na 2000 m | ||
| Pułap | 3000 m | ||
| Zasięg | 650 km | ||
| Długotrwałość lotu | 4 h | ||
| Dobieg | 100 m | ||
| Dane operacyjne | |||
| Użytkownicy | |||
| Cesarstwo Niemieckie,Austro-Węgry,Wielka Brytania,Polska | |||
| |||
Albatros B.I (Albatros DD) –niemieckidwupłatowysamolot rozpoznawczy, a następnieszkolny z okresuI wojny światowej, zaprojektowany i zbudowany w wytwórniAlbatros-Werke GmbH wBerlinie. Zbudowana w liczbie ponad 200 egzemplarzy maszyna używana była na początku wojny w jednostkach bojowychFliegertruppe iK.u.k. Luftfahrtruppen, a następnie została wycofana do szkół lotniczych. Poodzyskaniu niepodległości wpolskim lotnictwie służyły trzy B.I, a ostatni z nich został skasowany w listopadzie 1921 roku.
W drugiej połowie 1913 roku w zakładachAlbatros-Werke GmbH powstał projektsamolotu rozpoznawczego w układziedwupłatu, o stabilnej i bezpiecznej konstrukcji[1]. Jego twórcami byli członkowie biura konstrukcyjnego wytwórni Albatros: inżynier dyplomowanyRobert Thelen(inne języki) oraz Hellmuth Hirth; obaj byli także pilotami, uczestniczącymi w zawodach lotniczych[2][a]. Do napędu maszyny wybrano silnik rzędowyMercedes D.I o mocy 74 kW (100 KM)[2]. Konstrukcjakadłuba oparta była na projekcie inż. Hugona Grohmanna z 1912 roku, który opracowałpółskorupowy kadłub ze szkieletem zespawanych rurstalowych, o wiele bardziej wytrzymały i lżejszy niż stosowane dotychczas rozwiązania z wykorzystaniem drewna[2]. Zastosowano trójprzęsłową konstrukcjęskrzydeł i układ rozmieszczenia załogi, w którymobserwator zajmował przedniąkabinę, apilot tylną[3][4].
Prototyp nazwany Albatros DD[b] (skrót odniem.DoppelDecker – dwupłatowiec[5]) zostałoblatany w grudniu 1913 roku[2]. Pierwsze loty wykazały niezadowalającą sterowność maszyny, którą poprawiono powiększającpowierzchnie sterowe[2]. 11 lutego 1914 roku pilotowany przez Thelena Albatros DD ustanowił rekord wysokości lotu dla czterech pasażerów, a 20 marca został pobity rekord wysokości z trzema pasażerami na pokładzie[2]. 27 marca samolot został zaprezentowany Brytyjczykom na lotnisku wHendon[2]. 28 maja pilotowany przez Wernera Landmanna DD pobił światowy rekord długości czasu lotu, utrzymując się w powietrzu przez 21 godzin i 50 minut; 11 lipca rekord ten został poprawiony przez Reinholda Boehma, który osiągnął wynik 24 godzin i 10 minut[2][6][c]. 27 czerwca tego roku na mitingu lotniczym wAspern pilot Ernst von Lössl pobił rekord wysokości lotu na samolocie Albatros DD napędzanym silnikiem Hiero o mocy 140 KM[2].
Sukcesy odnoszone przez Albatrosy DD spowodowały złożenie w 1914 roku dużego zamówienia przezFliegertruppe naprodukcję seryjną samolotu, pod wojskowym oznaczeniem Albatros B.I[7][d]. Aby je zrealizować, zakłady Albatros zwiększyły moce produkcyjne swojej wytwórni, wykorzystując także jednostki napędowe innych typów (m.in.Mercedes D.II,Benz Bz.II,Benz Bz.III czyRapp Rp.III)[9]. W toku produkcji zwiększono długość kadłuba z 8 metrów do 8,56 metra, wyposażając tę dłuższą wersję w cięższy silnik Benz Bz.III o mocy 150 KM[2]. Albatrosy B.I były także budowane przez firmyKondor, filię Albatrosa OAW wPile i w Albatros Militär Werkstätten wWarszawie (Refla)[10]. Łącznie wyprodukowano około 220–250 samolotów B.I (dokładna liczba jest niemożliwa do ustalenia z powodu podjęcia w tym samym czasie produkcji ulepszonego modelu DDK –Albatros B.II)[11].
Po wybuchuI wojny światowej samoloty Albatros B.I używane były od sierpnia 1914 roku przezFliegertruppe do zadań rozpoznawczych i bombowych nafroncie zachodnim iwschodnim, a następnie trafiły do szkolenia[4][12]. Według sporządzanych co dwa miesiące wykazów, liczebność Albatrosów B.I w służbie na froncie przedstawiała się następująco: 31 sierpnia 1914 roku 18 sztuk, 31 października 27 egzemplarzy, 31 grudnia 55 sztuk, 28 lutego 1915 roku 87 egzemplarzy, 30 kwietnia 157 sztuk, 30 czerwca 145 egzemplarzy, 31 sierpnia 116 sztuk, 31 października 90 egzemplarzy i 31 grudnia 42 sztuki[13]. Ostatnią większą liczbą było 26 egzemplarzy według stanu na 28 lutego 1916 roku – po tej dacie w służbie pozostały pojedyncze sztuki (ostatnie dwie zanotowano pod datą 31 grudnia 1917 roku)[13]. Na jednym z B.I latali wFeldflieger-Abteilung 25Hermann Göring iBruno Loerzer[14]. Latem 1915 roku na froncie wschodnim na B.I został zestrzelony ogniemrosyjskiej piechotyManfred von Richthofen, ratując się przymusowym lądowaniem po niemieckiej stronie[15].
Lotnictwo morskieKaiserliche Marine używało od 40 do 45 B.I, zakupionych bezpośrednio lub przekazanych przez lotnictwo armijne; na jednym z nich oznaczonym S.69 testowano uzbrojenie w podwieszanątorpedę C35/91, a w listopadzie 1915 roku został on przebudowany nawodnosamolot[16].
K.u.k. Luftfahrtruppen używało co najmniej cztery sztuki B.I z nr B.86/14, B.87/14, B.127/14 i B.128/14, które otrzymały austro-węgierskie numery ewidencyjne od 21.27 do 21.30[11]. W zakładachPhönix Flugzeugwerke(inne języki) podjęto teżlicencyjną produkcję B.I pod nazwą Phönix B.I – a właściwie Albatros B.I (Ph) – w seriach 21, 22, 23 i 24[17][18]. Najpierw zbudowano dwa prototypy o oznaczeniu 20.01 i 20.02, a następnie pierwszą serię składającą się z pięciu maszyn o nr od 20.03 do 20.07, napędzanych różnymi silnikami Hiero[19]. Wyprodukowano także kilkadziesiąt B.I serii 23 i 53 ulepszone maszyny serii 24 (w późniejszym czasie 29 samolotów serii 23 zostało zmodyfikowanych do standardu serii 24, co dało łącznie 82 egzemplarze)[20]. Zamówiono także 48 bazujących na B.I zmodyfikowanych maszyn Knoller C.I (Ph) serii 25[21].
Albatros B.I był pierwszym samolotem w historii lotnictwa, który posłużył do korygowania ognia artylerii za pomocą pokładowej radiostacji. Dokonała tego 12 stycznia 1915 r. załoga w składzie Oblt. Max Hesse i Oblt. Ludwig Dumbacher[22]. 12 kwietnia 1916 roku dowódcaFlik 1 por.Otto Jindra(inne języki) wraz z obserwatorem, por.Godwinem Brumowskim na uzbrojonym w ruchomykarabin maszynowy B.I nr 22.23 dokonali śmiałego nalotu na kwaterę armii rosyjskiej wChocimiu, wizytowanej wtedy przez caraMikołaja II i gen.Aleksieja Brusiłowa, zrzucając siedem bomb, po czym, zestrzeliwszy dwa z czterech ścigających ich myśliwcówMorane-Saulnier L, powrócili do bazy[23]. Na Albatrosie B.I swe kariery lotnicze rozpoczynali znani lotnicy austro-węgierscy, m.in.:Benno Fiala von Fernbrugg,Friedrich Hefty,Adolf Heyrowsky czyLudwig Hautzmayer[22].
W użyciu był jeden egzemplarz zakupiony przed wybuchem wojny w 1914 roku, który służył wRoyal Naval Air Service do początku 1918 roku[24].
Wlotnictwie polskim samoloty Albatros B.I znalazły się poodzyskaniu niepodległości, kiedy przejęto nalotnisku rakowickim trzy samoloty tego typu produkcji zakładów Phönix serii 24 (nr 24.06, 24.66 i 24.72), a następnie dwa oryginalne (nr 817/14 i 6199/??) whali Zeppelina na Winiarach[25]. Do stanu lotnego doprowadzono trzy maszyny: nr 817/14 z silnikiem Mercedes D.I, wyremontowany wStacji Lotniczej Ławica, od 14 maja 1919 roku do 26 maja 1920 roku znajdował się na stanie Ruchomego Parku Lotniczego w Krakowie, a następnie od 1 czerwca 1920 roku do 15 lutego 1921 roku w Szkole Pilotów w Krakowie (skasowany w Ławicy 29 kwietnia 1921 roku); nr 6199/?? z silnikiem Mercedes D.I, wyremontowany i używany w Ławicy od 1 czerwca 1919 roku do skasowania 3 listopada 1921 roku i nr 24.06 z silnikiem Hiero o mocy 80 KM, używany w listopadzie 1918 roku w 1. Eskadrylli Lotniczej w Krakowie[25].
Albatros B.I był jednosilnikowym, dwuosobowymdwupłatem rozpoznawczym konstrukcji mieszanej, przeważnie drewnianej[26]. Długość samolotu wynosiła początkowo 8, a następnie 8,56metra, zaś jego wysokość 3,15 metra[12][27].Rozpiętość skrzydeł wynosiła 14,48 metra, apowierzchnia nośna 43 m²[26][27].Cięciwa obu płatów wynosiła 1,8 metra, a odstęp między nimi również miał rozmiar 1,8 metra[27].Masa własna wynosiła 752 kg, zaś masa całkowita (startowa) 1197 kg[27][e].Podwozie klasyczne, dwukołowe, stałe[26].
Napęd stanowił najczęściej chłodzony cieczą 6-cylindrowy silnik rzędowyMercedes D.I o mocy 74 kW (100 KM)[27].Prędkość maksymalna samolotu wynosiła 100–105km/h[12][27]. Maszyna osiągała wysokość 800 metrów w czasie 10 minut, a 2000 metrów w czasie 35 minut[12][27]. Zasięg wynosił 650 km, a długotrwałość lotu 4 godziny[26][12]. Samolot osiągałpułap 3000 metrów[28].Dobieg wynosił 100 metrów[6].
Samolot oryginalnie nie był uzbrojony[10][11]. W misjach bombardowania do kabiny zabierano lekkiebomby, które były wyrzucane ręcznie; później umieszczano je w pionowych wyrzutnikach[11]. Część samolotów przeznaczonych do korygowania ognia artylerii wyposażonych było w prymitywneradiostacje[11].
Jedyny zachowany egzemplarz samolotu B.I – zbudowany w zakładach Phönix prototyp o nr 20.01 – eksponowany jest wHeeresgeschichtliches Museum w Wiedniu[29].
.svg)
.svg)
