Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Akira Kurosawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy japońskiego reżysera. Zobacz też:inne osoby o tym nazwisku.
Akira Kurosawa
黒澤 明
Ilustracja
Akira Kurosawa (1953)
Data i miejsce urodzenia

23 marca1910
Shinagawa,Tokio

Data i miejsce śmierci

6 września1998
Setagaya,Tokio

Zawód

reżyser,scenarzysta,producent filmowy

Lata aktywności

1943–1993

Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001)Order Zasługi Republiki Włoskiej II Klasy (1951-2001)
podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Akira Kurosawa (jap. 黒澤 明 Kurosawa Akira) (ur.23 marca1910 wTokio, zm.6 września1998 tamże) –japońskireżyser,scenarzysta iproducent filmowy. Uznawany za jednego z największych twórców w historii kina.

Laureat wielu najważniejszych nagród w świecie filmu, m.in.Złotego Lwa na12. MFF w Wenecji za filmRashōmon (1950),Srebrnego Lwa na15. MFF w Wenecji zaSiedmiu samurajów (1954),Złotej Palmy na33. MFF w Cannes za filmSobowtór (1980),Honorowego Oscara za całokształt twórczości (1989)[1]. Zdobywca dwóchOscarów dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego za filmyRashōmon (1950) iDersu Uzała (1975)[2].

Kurosawa był jednym z najbardziej znanych reżyserów zarówno wJaponii, jak i poza granicami swojego kraju. Jego twórczość wywarła wielki wpływ na kilka pokoleń filmowców na całym świecie. Kariera reżyserska Kurosawy trwała równo pół wieku – od debiutanckiej, zrealizowanej w czasie wojnySagi o dżudo (1943) po jego ostatni film,Madadayo (1993).

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Akira Kurosawa urodził się 23 marca 1910 w Ōmori wTokio, jako najmłodszy z siedmiorga dzieci. Jego ojciec był oficerem, potomkiemsamurajów. W młodości Akira interesował się malarstwem, w szczególności sztuką europejską.

Dorastał z bratem o imieniuHeigo. Razem z nim brał udział w spotkaniachlewicujących środowisk intelektualnych. Heigo Kurosawa był aktorem i uprawiał sztukębenshi, tzn. podkładał głos postaci niemych filmów. Gdy zaczęto nagrywać udźwiękowione filmy, stracił pracę i z tego powodu próbował popełnić samobójstwo. Drugimtraumatycznym doświadczeniem z dzieciństwa było trzęsienie ziemi, które nawiedziło Tokio w 1923 roku.

W 1936 roku Kurosawa odpowiedział na ogłoszenie wytwórni filmowej poszukującej asystenta reżysera. Został przyjęty, szybko zdobył uznanie i awansował ze względu na kreatywność i wszechstronność. Jako samodzielny reżyser zadebiutował w 1943 filmemSaga o judo.

Mimo iż jego najbardziej znanymi dziełami są filmy z lat 50. i 60. XX wieku, reżyserował i pisał scenariusze aż do śmierci.

LaureatNagrody Asahi (1965)[3] iNagrody Kioto w dziedzinie sztuki i filozofii (1994)[4].

Zmarł 6 września 1998 w tokijskiej dzielnicySetagaya z powoduudaru.

Filmy

[edytuj |edytuj kod]
Zdjęcia do filmuTron we krwi z 1956 roku (od lewej do prawej) Shinjin Akiike, Fumio Yanoguchi, Kuichiro Kishida, Samaji Nonagase, Takao Saito, Toshiro Mifune (w jeepie), Minoru Chiaki, Takashi Shimura, Teruyo Nogami (scenarzysta), Yoshirō Muraki, Akira Kurosawa, Hiroshi Nezu, Asakazu Nakai, Sōjirō Motoki

Akcja najbardziej znanych filmów Kurosawy toczy się wfeudalnej Japonii. Znany był ze swoich zainteresowań europejską literaturą, dokonał interesujących trawestacji dzieł[5]Williama Shakespeare’a:Ran został oparty naKrólu Learze,Tron we krwi – naMakbecie, aZły śpi spokojnieHamlecie.

Ukryta forteca (Kakushi toride no san akunin), opowieść o księżniczce, jej generale i dwóch bufonowatych farmerach, stała się dlaGeorge’a Lucasa jedną z inspiracji przy tworzeniuGwiezdnych wojen. Inne znane filmy Kurosawy to:Rashōmon,Siedmiu samurajów (na podstawie którego nakręcono późniejwesternSiedmiu wspaniałych oraz serialanime; film natchnął takżeStephena Kinga, któryV część cykluMroczna Wieża, napisał, zainspirowany filmem) czyStraż przyboczna – pierwowzór westernuSergia LeoneZa garść dolarów. KontynuacjęStraży przybocznej stanowi filmSanjūrō: samuraj znikąd.

Kurosawa wyreżyserował filmowe adaptacje kilkurosyjskich powieści[5], m.in.IdiotyFiodora Dostojewskiego iNa dnieMaksima Gorkiego. FilmNiebo i piekło oparty został na kanwie powieści kryminalnejEda McBaina. W szesnastu z jego filmów, nakręconych między 1948 a 1964 rokiem, pojawiają się ci sami aktorzy, w szczególnościToshirō Mifune, którego współpraca z Kurosawą rozpoczęła się w 1948 (Pijany anioł), a skończyła w 1964 (Rudobrody).

Po zrealizowaniu tego ostatniego Kurosawa zaczął kręcić w kolorze, zmieniając styl swoich filmów, które miały charakter epicki. Jego kolejny film,Dō desu ka den, opowiadający o grupie biedaków żyjących na wysypisku śmieci, nie osiągnął sukcesu. Reżyser rozpoczął wtedy pracę przyhollywoodzkim projekcieTora! Tora! Tora!, ale wytwórnia20th Century Studios zastąpiła goKinjim Fukasaku, zanim film został ukończony.

Zaczął tworzyć kolejne filmy, takie jakRan,Dersu Uzała, nakręcony wZSRR, którego fabuła oparta jest na historycznym – z początków XX wieku – epizodzie z badańDalekiego Wschodu. Film ten uzyskałOscara w kategorii film obcojęzyczny.Sobowtór to opowieść o sobowtórześredniowiecznego japońskiego władcy, który przejmuje jego tożsamość. Do ostatnich filmów Kurosawy należą między innymiSny,Sierpniowa rapsodia iMadadayo.

Filmografia

[edytuj |edytuj kod]

Scenariusz

Reżyser

Producent

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Browser Unsupported – Academy Awards Search | Academy of Motion Picture Arts & Sciences [online], awardsdatabase.oscars.org [dostęp 2018-10-04] .
  2. Browser Unsupported – Academy Awards Search | Academy of Motion Picture Arts & Sciences [online], awardsdatabase.oscars.org [dostęp 2018-10-04] .
  3. The Asahi Prize [online], Asahi Shimbun [dostęp 2020-03-23] (ang.).
  4. Akira Kurosawa [online], Kyoto Prize [dostęp 2020-03-23] (ang.).
  5. abJoannaJ. Wojnicka JoannaJ.,OlgaO. Katafiasz OlgaO.,Słownik wiedzy o filmie, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Park, 2005, s. 257,ISBN 978-83-7266-325-2 [dostęp 2024-05-18] .

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Something Like an Autobiography, transl. Audie E. Bock, Vintage, New York, 1983
  • Donald Richie,The Films of Akira Kurosawa, University of California Press, Berkley, 1996,ISBN 0-520-22037-4

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Filmy w reżyseriiAkiry Kurosawy
1940-49
1950-59
1960-69
1970-79
1980-89
1990-99

Honorowe i specjalne Nagrody Akademii Filmowej
1926–1950
1951–1975
1976–2000
2001–2025
Honorowy Złoty Lew
1969–1989
1990–2009
2010–2029
Nagroda BAFTA zanajlepszą reżyserię
1968–1969
1970–1979
1980–1989
1990–1999
2000–2009
2010–2019
2020–2029
LaureaciNagrody Kioto (sztuka i filozofia)
Muzyka
Sztuka
Kino iTeatr
Filozofia iEtyka
Laureaci nagrodyPraemium Imperiale (film/teatr)
Srebrny Niedźwiedź dla najlepszego reżysera
1956–1979
1980–1999
2000–2019
2020–
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Akira_Kurosawa&oldid=78412690
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp