Aden (arab. عدن, Adan) –miasto w południowo-zachodnimJemenie, nadZatoką Adeńską (Morze Arabskie), ok. 170 km na wschód od cieśninyBab al-Mandab.
Jest głównym ośrodkiem administracyjnymmuhafazy Adenu[1].
W 2004 miasto liczyło 588 938 mieszkańców (drugie pod względem liczby ludnościmiasto Jemenu, poSanie)[2]. W przeciągu 17 lat (od 1987[3]) w Adenie odnotowano intensywny ponad 71% wzrost liczby mieszkańców[a].
Głównyport morski (przystanek tankowania statków[4]) ilotniczy kraju[3]. Jeden z największych ośrodków handlowych Jemenu[4]. Ośrodek naukowy (Uniwersytet w Adenie) i przemysłowy:rafineria ropy naftowej,szkutnictwo, odparowywanie wody morskiej w celu pozyskaniasoli morskiej[4].
Aden był wspominany wKsiędze Ezechiela jako miejsce, które miało powiązania handlowe ze starożytnym miastemTyr[4]. Miasto stanowiło centrum handlowe pod kontrolą jemeńską,etiopską iarabską[4]. W XVI wiekuTurcy ustanowili się władcami Adenu[4].
PodbójEgiptu przezNapoleona Bonaparte sprawił, że miastem zainteresowała sięWielka Brytania jako strategiczną bazą w komunikacji zIndiami[4]. Na początku XIX wiekuBrytyjczycy założyli tugarnizon, a w 1802 podpisali traktakt z sułtanem (władcą portu)[4]. W latach 1839–1962 kolonia brytyjska[4]. Po kilku latach walk, Aden stał się niepodległy 30 listopada 1967 jako częśćLudowej Republiki Jemenu Południowego (od 1968 do 1990 stolica Jemenu Południowego)[4].
Współczesne miasto Aden składa się z trzech części: dzielnicy handlowej, dzielnicy biznesowej (Tawahi) oraz dzielnicy portowej[4].
- ↑Wg danych z 1987 Aden liczył 344 306 mieszkańców.
- ↑Aden, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-05-02] .
- ↑Encyclopaedia BritannicaE.B. Inc Encyclopaedia BritannicaE.B.,Britannica Book of the Year 2009, Encyclopaedia Britannica, Inc., 1 marca 2009, s. 739,ISBN 978-1-59339-232-1 [dostęp 2025-06-11] (ang.).
- ↑abPopularny Atlas Świata,Warszawa-Wrocław:Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1995, s. 171 .
- ↑abcdefghijkAden, [w:]Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-07-04] (ang.).
