Addis Abeba (amh.አዲስ አበባ, „Nowy Kwiat”) – największe miasto istolicaEtiopii. Położone jest w centrum kraju, na wysokości ok. 2400 m n.p.m. naWyżynie Abisyńskiej, u podnóża wygasłego wulkanuEntoto. W spisie z 2007 roku populację miasta oszacowano na 2 739 551 mieszkańców, a według projekcji z 2021 roku populacja wzrosła do 3,8 mln mieszkańców[1].
Ze względu na dużą liczbę działających tutaj organizacji międzynarodowych, oraz bogatą historię i kulturę miasta, Addis Abeba jest czasami określana mianem stolicy Afryki[2]. Oprócz siedzibyUnii Afrykańskiej, wielu biur ONZ – w tym siedzibyKomisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych ds. Afryki – w mieście znajduje się ponad 100 ambasad[3][4].
Jest najwyżej położoną stolicą Afryki, oraz piątą najwyżej położoną stolicą na świecie[5].
Miasto założył w 1887 roku cesarzMenelik II jako prezent dla swojej żony Taitu Betul. Miejsce na miasto wybrała cesarzowa, była to pustynna i słoneczna równinaFinfinnie, słynąca z gorących źródeł siarkowych, ponoć znakomitych na cerę. W ciągu kilku lat pustynię wokół miasta zamieniono w gaj eukaliptusowy – obsadzono ją sprowadzonymi zAustraliieukaliptusami, które rosną niezwykle szybko. Początkowo miasto zostało założone na górze Entoto na wysokości 3200 m n.p.m., lecz ze względu na zimniejszy klimat (około 10-12 stopni w miesiącach czerwiec-sierpień) oraz brak wody ludność przeniosła się w tereny położone o 800 metrów niżej. W roku 1889 Addis Abeba została stolicą państwa. W 1896 roku podpisano tu traktat pokojowy po zwycięskiej wojnie zKrólestwem Włoch. W latach 1936–1941 miasto było okupowane przez wojska włoskie – było stolicąWłoskiej Afryki Wschodniej. 6 kwietnia 1941 zajęte przez Brytyjczyków. W roku 1963 podpisano w Addis Abebie KartęOrganizacji Jedności Afrykańskiej.
Addis Abeba jest głównym ośrodkiem handlowo-przemysłowym (rzemiosło, różnorodny drobny przemysł – głównie spożywczy, metalowy i materiałów budowlanych) i kulturalnym Etiopii. Wokół nowoczesnych dzielnic śródmieścia w stylu włoskim rozlokowały się liczne osiedla nędzy, wabiące przybyszów z prowincji (Etiopia jest jednym z najuboższych krajów świata). Dawniej posiadało połączenie kolejowe zDżibuti. W południowo-wschodniej części stolicy znajduje sięmiędzynarodowy port lotniczy – Bole. Najczęstszymi środkami transportu są samochody, liczne taksówki i minibusy. Problemy z komunikacją masową; czasem oczekiwanie na autobus wydłuża się nawet do 4 godzin, dodatkowo autobusy nie odjeżdżają według rozkładu jazdy. W 1950 roku założono uniwersytet (początkowo w 1962 roku nazwany imieniem cesarzaHajle Syllasje I, który rok wcześniej podarował mu na siedzibę swój pałac,Guenete Leul, z przeznaczeniem na główny kampus; w roku 1975 uniwersytet został przemianowany naAddis Ababa University).
Międzynarodowy port lotniczy Addis Abeba Bole, jeden z największych portów lotniczych w Afryce, znajduje się w dzielnicy Bole, nieco mniej niż 6 kilometrów od centrum miasta. 21 stycznia 2003 roku otwarto ultranowoczesny terminal lotniska[7]. W 2018 roku miasto wyprzedziłoDubaj jako główny węzeł tranzytowy dla pasażerów długodystansowych do Afryki[8].
Sektor taksówek typu minibus jest dominującym środkiem transportu publicznego, który zapewnia środki mobilności dla większości mieszkańców miasta. Drugi co do wielkości udział zapewniają autobusy miejskie o dużej pojemności obsługiwane przez Anbessa. Deficyt wysokiej jakości miejskiego transportu publicznego sprawia, że duża część populacji przemieszcza się pieszo[9].
Linia kolejowa Etiopia-Dżibuti o długości 752,7 km, która zaczyna się w Addis Abeba jest pierwszą nowoczesną zelektryfikowaną linią kolejową wAfryce Wschodniej. Linia została formalnie zainaugurowana dla usług pasażerskich w październiku 2016 r., zapewniając śródlądowej Etiopii szybszy dostęp do portu wDżibuti[10]. W 2015 roku uruchomiono pierwszą w Etiopii nowoczesnąkolej miejską, która jest pierwszą w pełni zelektryfikowaną wAfryce Subsaharyjskiej[11]. Łączna długość linii wynosi 31 km i obejmuje 39 stacji[12].
↑MebeaselassieM.TekestMebeaselassieM.,TebarekT.LikaTebarekT.,MulugetaM.GirmaMulugetaM.,Paratransit minibus taxi transport services in Addis Ababa, „Urban, Planning and Transport Research”, 10 (1),2022, s. 311–332,DOI: 10.1080/21650020.2022.2086613 [dostęp 2022-10-02].
