Ten artykuł dotyczy polskiego pisarza. Zobacz też:inne osoby o tym nazwisku.| Data i miejsce urodzenia | |||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |||
| Narodowość | |||
| Dziedzina sztuki | |||
| Epoka | |||
| Ważne dzieła | |||
| |||
Adam Wiśniewski-Snerg (ur.1 stycznia1937 wPłocku, zm.23 sierpnia1995 wWarszawie) –polski pisarzscience fiction,samouk. Debiutem powieściopisarskim Snerga jestRobot (1973); jest to zarazem jego najwyżej ceniona powieść.
Pod koniec życia zapomniany i niedoceniany, po samobójczej śmierci odkryty na nowo jako jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy SF[1].
Stracił rodziców podczas II wojny światowej, wychowany przez ciotkę, nigdy nie zdał matury. Pracował m.in. jako elektryk i korepetytor z matematyki i fizyki[2].
Przez długi czas, pomimo nacisku mediów, starannie ukrywał swój wizerunek, nie udzielał wywiadów ani nie podawał informacji biograficznych. W swoich utworach prezentował własną, syntetyczną wizję świata, której nie uważał za daleką od rzeczywistości[3].
Snerg to pseudonim wymyślony przez autora ze względu na popularność zarówno nazwiska Wiśniewski, jak i imienia Adam. „Snerg” to odczytany skrót Sumy Całkowitej Energii[1].
Pod koniec życia Adam Wiśniewski-Snerg cierpiał na ciężkądepresję, o jego ostatnich chwilach na łamach „Nowej Fantastyki” opowiadała ciotka. Zmarł śmiercią samobójczą 24 sierpnia 1995 w warszawskiejFalenicy[2].
Debiutował jako na łamach „Kameny” w 1968 roku opowiadaniem „Anonim”[2][4].
Debiutem powieściopisarskim Snerga jestRobot. Jest to zarazem jego najwyżej ceniona powieść[3]. Snerg buduje w niej świat wokółteorii nadistot[5]. Jest to świat, w którym niepodzielnie rządzi Mechanizm, a ludzie są mu posłuszni, nie mając przy tym świadomości własnego zniewolenia.
Książka zwyciężyła w ogłoszonym na łamachExpressu Wieczornego w maju 1976 przezOgólnopolski Klub Miłośników Fantastyki i Science Fiction plebiscycie czytelników na najciekawszą, najlepszą i najbardziej wartościową książką SF wydaną w Polsce Ludowej (niekoniecznie polskiego autora)[6][7]. Uroczyste wręczenie nagrody nastąpiło podczas I Ogólnopolskiego Konwentu Klubów i Miłośników SF w grudniu 1977[7][8].
W nielicznym dorobku twórczym Snerga znajdziemy takżenowele iopowiadania, m.in.Tramwajada, seria o Perrym Eksie,Anioł przemocy,Otępienie. Niektóre opowiadania publikowane były na łamach „Nowej Fantastyki”, w tym:Rozdwojenie,Dzikus,Przerwany film,Zmowa[1].
Za jedno ze swoich najważniejszych dzieł Snerg uważałJednolitą teorię czasoprzestrzeni wydaną własnym nakładem (10 tysięcy egzemplarzy) w 1990 roku. Rozprawa ta nie spotkała się z uznaniem w środowisku naukowym.Jest on także autorem kilku innych teorii obejmujących rozmaite dziedziny nauki i sztuki:Teorii nadistot,Teorii bezpieczeństwa i koncepcjidecentryzmu[1].
W powieściWedług łotra mamy do czynienia z różnymi stopniami człowieczeństwa, różnymi stopniami rzeczywistości i uczestnictwa w niej. Każdy w tej książce – manekin, statysta z drugiego planu, statysta pierwszoplanowy, aktor, reżyser – „widzi” wokół siebie coś innego. A widzi tylko to, co jest w stanie objąć własną świadomością. Manekin, patrząc na manekiny, widzi jakby ludzi i traktuje ich serio, podobnie jak siebie. Trzeba być stopień wyżej, by ocenić ułomność niższego stanu. Manekin nie postrzega dekoracji jako dekoracji, statysta nie odbiera swej sytuacji jako sztucznej i zaprogramowanej. Powieść zdobyła spory rozgłos i doczekała się kilku wydań, w tym edycji zagranicznych; uważana jest też za jedną z inspiracji filmuPiotra SzulkinaGa, ga: Chwała bohaterom[1].
Jego książki zostały przetłumaczone na język angielski[9], niemiecki, węgierski oraz czeski[3][10].
Pozycje wydane po śmierci Snerga (Oro,Trzecia cywilizacja) nie zyskały uznania w oczach czytelników i krytyków. W obu tych książkach można dostrzec kilka podobieństw, obydwie traktują o zapomnianej cywilizacji, której historię główny bohater ma możliwość poznawać i w pewnym sensie przeżywać dzięki znalezionym przypadkiemartefaktom. Ich akcja jest dość schematyczna i przewidywalna, zastrzeżenia budzi także pisarski warsztat autora i logiczna spójność utworów, które sprawiają wrażenie bardziej szkiców niż ukończonych dzieł. Niektórzy miłośnicy Snerga mają wątpliwości, czy utwory te wyszły spod jego pióra.W każdym razie sam autor nie zdecydował się ich opublikować.
Snerg był pierwowzorem Sneera – głównego bohatera powieściJanusza A. ZajdlaLimes inferior. Janusz A. Zajdel nadał swojemu bohaterowi nazwisko Adi Cherryson (demonstracyjne tłumaczenie nazwiska Snerga na angielski) i uczynił go „lifterem” – człowiekiem utrzymującym się z potajemnego zdawania za inne osoby egzaminu na wyższe poziomy inteligencji, podczas gdy on sam nominalnie jest osobą o stosunkowo niskim współczynniku IQ. Jest to aluzja do życiorysu Snerga: pisarz nie zdał matury na skutek konfliktu z nauczycielką języka polskiego, a następnie utrzymywał się przez pewien czas z udzielania korepetycji studentom fizyki, i to tym z późniejszych lat studiów.
Snerg użyczył także imienia bohaterowi debiutanckiego opowiadaniaMarka HuberathaWrócieeś Sneogg, wiedziaam...
Jego nazwisko pojawiło się w mediach w związku z rzekomym plagiatem, jakiego mieli się dopuścićbracia (później siostry) Wachowscy, twórcy filmuMatrix, którego rzeczywistość podobna jest do tej przedstawionej w opowiadaniu SnergaAnioł przemocy[11].
Adam Wiśniewski-Snerg jest patronemGminnej Biblioteki Publicznej w Milejewie[12].
 | Zobacz kolekcję cytatówAdama Wiśniewskiego-Snerga w Wikicytatach |