Ten artykuł dotyczy oficera. Zobacz też: inne postaci noszące imię i nazwiskoAdam Przybylski. podpułkownik dyplomowany piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia | 22 czerwca 1896 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 5 stycznia 1945 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1915–1945 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska | wykładowca |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
    | |
Adam Przybylski[1]ps. „Konrad Starski” (ur.22 czerwca1896 wJanowie Lubelskim, zm.5 stycznia1945 wPeebles) –podpułkownikdyplomowany piechotyWojska Polskiego[2], działacz niepodległościowy,kawaler Orderu Virtuti Militari, historyk wojskowości.
Urodził się 22 czerwca 1896 w Janowie Lubelskim, w rodzinie Zygmunta i Zofii Leonii z Pac-Pomarnackich[3]h.Gozdawa (ur. 1867). Miał siostrę Marię Magdalenę, żonę pedagogaMariana Bronisława Godeckiego (1888–1939)[4].
W sierpniu 1915 roku wstąpił doBatalionu WarszawskiegoPolskiej Organizacji Wojskowej (POW), z którym w następnym miesiącu został wcielony doLegionów Polskich. Do stycznia 1916 roku walczył na froncie w szeregach1 pułku piechoty. Od czerwca 1916 roku zajmował się konspiracyjną działalnością wPolskiej Organizacji Wojskowej. W organizacji pełnił funkcję komendanta Obwodu Łowicz, a następnie komendanta Grupy Obwodu i zastępcy komendanta Okręgu Warszawa-prowincja[3].
W czasiewojny z bolszewikami walczył w szeregach6 pułku piechoty Legionów. Dowodził plutonem i kompanią[3]. Wyróżnił się 21 sierpnia 1920 w ataku na wieśDołubowo[5]. Za ten czyn rozkazem nr 1517/I Dowództwa2 Armii z 1 października 1920 został mu nadany Order Virtuti Militari[6].
1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia Wołkowysk, a jego oddziałem macierzystym był 6 pułk piechoty Legionów[7]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniuporucznika zestarszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 484. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 6 pułk piechoty Legionów[8]. W tym samym roku został powołany doWyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego 1922–1924[9]. Z dniem 1 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Oddziału VSztabu Generalnego w Warszawie[10]. 1 grudnia 1924 roku awansował nakapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 125. lokatą w korpusie oficerów piechoty[11]. 23 czerwca 1926 roku został przesunięty doBiura Historycznego Sztabu Generalnego w Warszawie[12][13]. Z dniem 2 stycznia 1929 roku został przeniesiony do75 pułku piechoty wKrólewskiej Hucie[14][15]. 31 marca 1930 roku powrócił doWojskowego Biura Historycznego w Warszawie[16][17]. 17 grudnia 1931 roku został mianowanymajorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów piechoty[18]. 9 grudnia 1932 roku ogłoszono jego przeniesienie doOddziału II Sztabu Głównego[19]. W Oddziale II zajmował się zagadnieniami sowieckimi[20]. Z dniem 1 stycznia 1935 roku został mianowany attaché wojskowym przyAmbasadzie RP w Tokio[21]. 31 października 1938 roku odwołany z funkcji[22][23][24]. Mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku i 58. lokatą w korpusie oficerów piechoty[25]. Od jesieni 1938 roku odbywał staż liniowy w 6 pułku piechoty Legionów w Wilnie na stanowisku dowódcy III batalionu[26].
24 sierpnia 1939 roku, po ogłoszeniu mobilizacji alarmowej, zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym wyjechał do Warszawy i zgłosił się w Wyższej Szkole Wojennej, gdzie otrzymał przydział do sztabu generała dywizjiMieczysława Norwid-Neugebauera na stanowisko szefa Oddziału II. Po wyjeździe generała z Warszawy pozostawał w dyspozycji szefa Sztabu Naczelnego Wodza. 5 września stawił się wKwaterze Głównej Naczelnego Wodza i otrzymał od generała brygadyWacława Stachiewicza zadanie udania się do Grupy Operacyjnej generała brygadyStanisława Skwarczyńskiego, jako oficer łącznikowy. Dowództwo Grupy odnalazł rano następnego dnia pod Radomiem. 6 września, po powrocie do Warszawy, został oddany do dyspozycji szefa Oddziału III, bez formalnego określenia funkcji i zadań. Ostatecznie pomagał podpułkownikowiLeopoldowi Okulickiemu w pracach nad zestawieniem i utrzymaniem w aktualności sytuacji ogólnej (prowadzeniem ogólnej mapy sytuacyjnej). Tego samego dnia wyjechał ze Sztabem Naczelnego Wodza doBrześcia, 11 września doWłodzimierza Wołyńskiego, w nocy z 13 na 14 września do rejonuDubna i 15 września doKołomyi. Poagresji ZSRR na Polskę przekroczył granicę zRumunią wKutach 18 września o godz. 4.00[27] wraz zeSztabem Naczelnego Wodza.Internowany, później udał się do Francji. W marcu 1940 roku przebywał w Obozie Wyszkolenia Oficerów wVichy[3].
12 września 1941 roku przybył z8 Brygady Kadrowej Strzelców doStacji Zbornej Oficerów Rothesay i otrzymał urlop do 25 września 1941 roku[28]. W 1944 roku był wykładowcą wWyższej Szkole Wojennej w Peebles, w Szkocji[29]. Zmarł 5 stycznia 1945 roku w Peebles. 8 stycznia 1945 roku został pochowany na cmentarzu Corstorphine Hill wEdynburgu[29][30].
Jest autorem szeregu cennych prac z dziejów operacji wojennych w okresie 1918–1921, opartych na archiwaliach i dokumentach oficjalnych Ministerstwa Spraw Wojskowych. Pisał o działaniach wojennych na Ukrainie w r. 1920 (Bellona t. 13–14, Warszawa 1924), o działaniach wstępnych wwojnie polsko-bolszewickiej (Bellona t. 29/1928), oofensywie na Wilno w kwietniu 1919 (Bellona t. 32/1928) i obronie Wilna w kwietniu i maju 1919 (Bellona t.32/1928). Do dzieła zbiorowegoDziesięciolecie odrodzenia Polskiej Siły Zbrojnej 1918–1928 (Warszawa 1928) opracował studiumWojna Polski Odrodzonej 1918–1921, obejmujące teżpowstanie wielkopolskie iwojnę o Śląsk Cieszyński. Praca ta, przejrzana i poszerzona, lecz ograniczona tylko do działań na froncie polsko-sowieckim, wyszła po francusku jakoLa Pologne en lutte pour ses frontières 1918–1920 (Paris 1929). W 1930 opublikował książkęWojna polska 1918–1921[31], która objęła również dziejepowstań śląskich, krótko omawiając zbrojny konflikt polsko-czeski o Śląsk Cieszyński. Temu ostatniemu poświęcił osobną pracę:Walka o Śląsk Cieszyński w styczniu 1919 roku (Bellona t.40/1932 i w formie książki wydanej w Warszawie w 1932).
