Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy litery alfabetu łacińskiego. Zobacz też:A jako skrót lub oznaczenie.
A a
Ilustracja
Informacje podstawowe
Majuskuła

A

Minuskuła

a

Podstawowy alfabet

łaciński

Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Ta strona zawiera symbole fonetyczneMAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znakówUnikodu.

A (minuskuła:a) – pierwszaliteraalfabetu łacińskiego ialfabetów na nim opartych, w tymalfabetu polskiego.

Historia

[edytuj |edytuj kod]
Hieroglif
egipski
Alef
protosynajski
Alef
fenicki
Grecka
alfa
Etruska
litera a
Łacińska
litera a

Najstarszym przodkiemA była pierwsza literaalfabetu fenickiegoalef, wymawiany przy szerokim otwarciu jamy ustnej i niskim położeniu języka, a który wywodził się odhieroglifu przedstawiającego głowęwołu. W 1600 roku p.n.e. w piśmie fenickim stosowano formę liniową, która była podstawą dla niektórych późniejszych form zapisu pisma. Nazwa litery pochodzi odhebrajskiego lubarabskiego alefu.Do alfabetu łacińskiego przeszła poprzezalfabet grecki dzięki literzealfa poprzezEtrusków, którzy przynieśli zmodyfikowany zapis greki –alfabet etruski napółwysep Apeniński z którego w późniejszym okresie zaczerpnęli Rzymianie przy tworzeniu zapisujęzyka łacińskiego który jest używany do dziś w wielu językach świata, w tym polskim.

Zastosowanie

[edytuj |edytuj kod]

Literaa jest umieszczona na pierwszym miejscu walfabecie łacińskim i w każdym na nim opartym.

Język polski

[edytuj |edytuj kod]
Wymowa literya
w języku polskim
Problem z odtwarzaniem tego pliku? Zobacz strony pomocy.

Wjęzyku polskim literaa oznaczasamogłoskę otwartą centralną niezaokrągloną ([ä])[a] na przykład w słowielas ([läs]).Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona pełni funkcjęalofonu samogłoski [ä] między samogłoskami miękkimi np. w słowiejajko (['jæjkɔ]) lubniania (['ɲæɲæ]).Jest pierwszą, najczęściej występującą literą walfabecie polskim. W próbce 2. wydania KorpusuIPI PAN liczącej ponad 30 milionów segmentów (około 25 milionów słów ortograficznych) występowała w 8,91% wszystkich liter.

Odręczny zapis litery „a” (majuskuły i minuskuły).
Odręczny zapis litery „a”

Język angielski

[edytuj |edytuj kod]

We współczesnej ortografii angielskiej, litera a oznacza sześć różnych samogłosek. Często oznacza samogłoskę prawie otwartą przednią niezaokrągloną ([æ]) np. w słowiecat (/kæt/), które oznaczakota. Odpowiada teżsamogłosce otwartej tylnej niezaokrąglonej ([ɑː]) np. w słowiefather (/ˈfɑː.ðə(ɹ)/) które oznaczaojca. Występuje w dwuznakuae który odpowiadasamogłosce półprzymkniętej przedniej niezaokrąglonej ([e]) jak i w słowieplay (/pleɪ/) które oznacza między innymizabawę. W słowiehare (/hɛɚ/ lub/heɹ/ oraz/heə/) które oznaczazająca literaa jest czytana jako samogłoska półprzymknięta przednia niezaokrąglona (/e/) lub jakosamogłoska półotwarta przednia niezaokrąglona (/ɛ/). W wymowie wielu Anglików samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona ([a]) zastępuje samogłoskę prawie otwartą przednią niezaokrągloną ([æ]).

Podwójne a nie występuje w angielskich słowach, jednak pojawia się w zapożyczeniach z języków obcych, np. w imieniuAaron, które jest wReceived Pronunciation wymawiane jako/ˈæɹ.ən/ lub/ˈɛə(ɹ).ən/.

A jest trzecią najczęściej występującą literą w języku angielskim (po literache it). W jednym z badań, średnio 3,68% liter używanych w tekstach angielskich stanowi właśnie ona.

W innych językach

[edytuj |edytuj kod]

W pozostałych językach litera ta może być wymawiana na różne sposoby. Przykłady:

Wymowa literya
w esperanto
Problem z odtwarzaniem tego pliku? Zobacz strony pomocy.
  • wesperanto litera ta jest wymawiana jako samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona (/a/) lub samogłoska otwarta tylna niezaokrąglona (/ɑ/);
  • wjęzyku francuskim litera ta jest wymawiana jakosamogłoska otwarta tylna niezaokrąglona (/ɑ/) np. w słowiepas ([pɑ]) które oznaczanie. Jest ona drugą najczęściej występującą w nim literą. Stanowi ona 3,95% wszystkich liter używanych w tym języku;
  • wjęzyku hiszpańskim literaa jest wymawiana jako samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona (/a/) np. w słowiepadre (['pa.ðre]) które znaczyojciec. Stanowi ona 6,22% wszystkich liter używanych w tym języku;
  • wjęzyku saanicz litera a odpowiada samogłosce półprzymkniętej przedniej niezaokrąglonej ([e]).

Inne reprezentacje

[edytuj |edytuj kod]

Litera a jest również przedstawiana w postaci:

  • walfabecie fonetycznym ICAO litera a jest kodowana jakoalfa (ang.Alpha);
  • wmiędzynarodowym kodzie sygnałowym literę a symbolizuje biało-niebieska flaga z pasami pionowymi z trójkątnym wcięciem po prawej, niebieskiej stronie. Poza tym znaczeniem oznacza też „Mam nurka pod wodą; trzymajcie się z dala i idźcie powoli”;
  • walfabecie semaforowym literęa i liczbęjeden przedstawia się poprzez odchylenie prawej ręki z flagą w bok zaś lewej skierowanie w dół;
  • wkodzie Morse’a literęa przedstawia się jako • — (nagranie);
  • walfabecie Braille’a literaa i liczba jeden są przedstawiana za pomocą ułożenia kropki z górnej prawej strony (⠁) z perspektywy możliwości ułożenia wszystkich kropek w jednym znaku (3 rzędy po 2 wiersze);
  • walfabecie Moona literaa i liczba jeden są przedstawiane jako dwie linie ułożone w kąt ostry przypominające majuskułęlambdy (Λ);
  • wNew York Point wielka literaa jest przedstawiana za pomocą 4 kropek, w ułożeniu dwóch kropek u góry po lewej stronie i dwóch na dole z prawej strony (⡜), a mała za pomocą dwóch kropek u góry (⠘);
  • wjęzyku migowym jest przedstawiane za pomocą ułożeniadłoni:
SygnalizacjaJęzyk migowyAlfabety dla niewidomych
Flaga
międzynarodowego
kodu sygnałowego
Alfabet
semaforowy
Kod Morse’afrancuskikanadyjskipolskiAlfabet
Braille’a
Alfabet Moona
·–
(nagranie)

𝣷
info
𝤃

Grafemy i symbole oparte na A

[edytuj |edytuj kod]
Niektóre litery diakrytyzowane i ligatury
Å åǺ ǻḀ ḁĂ ăẶ ặẮ ắẰ ằẲ ẳẴ ẵ
Ȃ ȃÂ âẬ ậẤ ấẦ ầẪ ẫẨ ẩẢ ảǍ ǎȺ ⱥ
Ȧ ȧǠ ǡẠ ạÄ äǞ ǟÀ àȀ ȁÁ áĀ āĀ̀ ā̀
Ã ãĄ ąĄ́ ą́Ą̃ ą̃Æ æ
Znaki alfabetów fonetycznych
ɑɐʌɒᴬ ᵃ ᵄ
Symbole i skróty
ªÅ@

Kodowanie

[edytuj |edytuj kod]
ZnakAa
Nazwa w UnikodzieLatin Capital Letter A[1]Latin Small Letter A[2]
Kodowaniedziesiątkowoszesnastkowodziesiątkowoszesnastkowo
Unicode65U+004197U+0061
UTF-865419761
Odwołania znakowe SGMLAAaa
ASCII165419761
EBCDIC193C112981
1W tym pochodne ASCII, takie jak DOS, Windows, ISO-8859 i Macintosh

Podobne litery w innych językach

[edytuj |edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]
Zobacz galerię związaną z tematem:A
Zobacz hasłaaA w Wikisłowniku

Uwagi

[edytuj |edytuj kod]
  1. Samogłoska otwarta centralna niezaokrąglona, nie posiada odrębnego symboluMAF od samogłoski otwartej przedniej niezaokrąglonej, zapisywana jest [ä], kiedy niezbędne jest rozróżnienie.

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Latin Capital Letter a. symbl.cc. [dostęp 2018-10-01].
  2. Latin Small Letter a. symbl.cc. [dostęp 2018-10-01].
Alfabet polski
litery
współczesne
używane
w zapożyczeniach
dawne
znaki
diakrytyczne
Wieloznaki
Alfabet łaciński
Litery
podstawowe*
A ze znakiem diakrytycznym
używane w innych językach
nieużywane współcześnie
Innesymbole
  • * Artykuły poświęcone wariantom diakrytyzowanym dostępne z poziomu artykułu litery podstawowej
Kontrola autorytatywna (litera alfabetu łacińskiego):
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=A&oldid=78754690
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp