| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie | |
| Rozformowanie | |
| Tradycje | |
| Kontynuacja | |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | gen. ppor. Jan Sawicki |
| Działania zbrojne | |
| wojna polsko-bolszewicka bitwa pod Mikołajowem(1 VIII 1920) | |
| Organizacja | |
| Rodzaj sił zbrojnych | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość | 2 Dywizja Jazdy (VIII 1920) |




3 Brygada Jazdy (3 BJ) –wielka jednostkajazdyWojska Polskiego II RP.
W maju 1919 Ministerstwo Spraw Wojskowych w porozumieniu z Naczelnym Dowództwem Wojska Polskiego zaplanowało sformowanie pięciu brygad jazdy. 5 czerwca rozpoczęło się formowanie 3 Brygady Jazdy w składzie 2., 5., i 12 pułk ułanów oraz 3 dywizjon artylerii konnej. Na dowódcę brygady wyznaczony został gen. Jan Sawicki[2].
Brygada sformowana została w połowie 1919 roku w rejonieTarnopola.
W okresie działań odwrotowych na Ukrainie utworzono grupę jady gen. Jana Sawickiego w składzieDywizja Jazdy i dotychczas samodzielna 3 Brygada Jazdy. jej zadaniem było niedopuścić do przerwania frontu przez 1 Armię Konną Siemiona Budionnego. Grupie jazdy gen. Sawickiego nie udało się powstrzymać natarcia 1 Armii Konnej. Dysponowała ona zbyt szczupłymi siłami. Popełniono też błędy w dowodzeniu jednostkami kawalerii[3].
W związku z zagrożeniem, jakie nadal stanowiła konnica Budionnego, 2 lipca 1920 utworzono dwudywizyjną Grupę Operacyjną Jazdy gen. Jana Sawickiego. Tworzyły ją: 1 Dywizja Jazdy płk. Rómmla i 2 Dywizja Jazdy płk. Władysława Okrzy-Orzechowskiego oraz występująca samodzielnie 3 Brygada Jazdy[3].
Jako że Grupa powstawała na zapleczu, a w rejon forowania przybywały jednostki kawaleryjskie, na froncie pozostawały poważnie osłabione brygady jazdy znajdujące się w podległości 2 Armii. Zostały one czasowo przekształcone w grupy jazdy: dawna 3 Brygada Jazdy w składzie 2., 11. i 12 pułk ułanów przekształcono w grupę rtm. Antoniego Szuszkiewicza. Liczyła ona w stanie bojowym 5 szwadronów liniowych - w sumie 22 oficerów i 405 szabel, 5 karabinów maszynowych i 2 działa[4].
Walczyła w składzie: 2 puł, dywizjon 12 puł, dywizjon 6 puł[5], 14 puł, 3 dak (1 i 2 bateria). Od połowy lipca 1920 roku podlegała dowódcy1 Dywizji Jazdy. 13 sierpnia 1920 została rozwiązana, a w październiku 1920 roku w Przemyślu ponownie odtworzona[6].
Brała udział m.in. wwyprawie kijowskiej.
W maju 1921 roku, na bazie odtworzonej 3 Brygady Jazdy, wDOK X sformowana zostałaX Brygada Jazdy z miejscem postoju dowództwa wRzeszowie[1].
| VI 1919[2] | 24 IV 1920[7] | 11 VII 1920[8] | VIII 1920[9] | X 1920[10] |
|---|---|---|---|---|
| 2 pułk ułanów | 8 pułk ułanów | 214/24 pułk ułanów | ||
| 5 pułk ułanów | 11 pułk ułanów | 11 pułk strz. gran. | ||
| 12 pułk ułanów | ||||
| 3 dywizjon artylerii konnej | ||||
| Korpus, dywizje, GO Jazdy | |
|---|---|
| Brygady jazdy (wojenne) | |
| Brygady jazdy | |
| Dywizje kawalerii | |
| Samodzielne brygady kawalerii | |
| Brygady kawalerii | |
| Brygady kawalerii (1929–1937) | |
| Grupy Operacyjne Kawalerii 1939 | |
| Brygady kawalerii 1939 | |
| Jednostki improwizowane w 1939 | |
| Pułki ułanów (szwoleżerów) | |
| Pułki strzelców konnych (dragonów) | |
| Dywizjony artylerii konnej | |
| szwadrony pionierów | |
| szwadrony łączności | |
| Inne | |
| Kawaleria zmotoryzowana | |
| Ośrodki zapasowe kawalerii | |
| Improwizowane (rezerwowe) oddziały kawalerii (1939) |