Ten artykuł dotyczy 21 Dywizji Strzelców RFSRR. Zobacz też:21 Dywizja Piechoty - inne dywizje piechoty z numerem 21.| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Działania zbrojne | |
| wojna domowa w Rosji wojna polsko-bolszewicka bitwa pod Czernicą (24–25 czerwca 1920) bitwa pod Czernicą Wielką (4–5 lipca 1920) bitwa pod Ciechanowcem (1–3 sierpnia 1920) | |
| Organizacja | |
| Rodzaj wojsk | |
| Podległość | |
21 Dywizja Strzelców –związek taktycznypiechotyArmii Czerwonej okresuwojny domowej w Rosji iwojny polsko-bolszewickiej.
21 Dywizja Strzelców sformowana została jesienią 1918 w guberni permskiej jako 5 Uralska Dywizja Strzelców.
W marcu 1919, pododwrocie nad Kamę, przemianowana na 21 Dywizję Strzelców. W składzie 2 Armii walczyła z oddziałamiKołczaka w rejonie Wotkińska, odchodząc ostatecznie zaWiatkę[1]. Następnie brała udział w kontrofensywie Frontu Wschodniego przeciwko wojskom Kołczaka[1].
Osobne artykuły:Ofensywa wiosenna Armii Rosyjskiej, Kontrofensywa Frontu Wschodniego Armii Czerwonej (1919), Operacja bugurusłańska i Operacja ufijska.W lipcu i sierpniu 1919 r. w składzie 2 Armii 21 dywizja brała udział w odbiciu z rąk białychnajpierw Kunguru, anastępnie Czelabińska[1]. W bitwie o Czelabińsk uderzenie 21 dywizji na prawą flankę grupy wojskSiergieja Wojciechowskiego było jednym z czynników, które zdecydowały o zwycięstwie czerwonych[2].
We wrześniu 1919 jej 3 Brygadabroniła Piotrogrodu w składzie15 Armii, a 1 Brygada weszła w skład9 Armii i walczyła na froncie południowym[1]. W grudniu weszła w podporządkowanie 9 Armii i brała udział w kolejnych ofensywach przeciwko wycofującym sięSiłom Zbrojnym Południa Rosji gen.Denikina[1]. W styczniu 1920 r. uczestniczyła woperacji rostowsko-nowoczerkaskiej, w marcu 1920 r. - woperacji dońsko-manyckiej[1]. W kwietniu 1920 została przerzucona na Front Zachodni i w składzie 16 Armii brała udział w majowej ofensywieTuchaczewskiego[1].
24 maja jej 62 Brygada Strzelców we współdziałaniu z 50 Brygadą Strzelców ze składu 17 Dywizji Strzelców bez powodzenia atakowała Czerniewicze i Osowę. 25 maja kolejne natarcie kompanii z 2 pp Leg. i 16 pp dotarło pod Murowę i uchwyciło skraj miejscowości. Kontratak odwodów 62 Brygady Strzelców zmusił Polaków do odwrotu.
Osobny artykuł:Bitwa pod Murową.W czerwcu 1920 przeszła do 15 Armii. W dniach 24 i 25 czerwcawalczyła pod Czernicą i poniosła wysokie straty w walkach z1 Dywizją Piechoty Legionów.
W lipcu weszła w podporządkowanie3 Armii. 4 lipca 1920 otrzymała zadanie: sforsowaćCzernicę i nacierać pomiędzy jezioremMieżusioł a rzeką Ponją i naciera w ogólnym kierunku naDokszyce –Parafjanowo[3].
1 sierpnia 1920 dywizja liczyła w stanie bojowym 6810 żołnierzy z tego piechoty 4193, a kawalerii 290. Na uzbrojeniu posiadała 122 ciężkie karabiny maszynowe i 27 dział[4].
Podczas drugiej ofensywy Tuchaczewskiego walczyła też pod Lidą, Wołkowyskiem, nad Bugiem, pod Radzyminem i Nieporętem. W trakcie odwrotu znad Wisły uległa demoralizacji. Większość jej oddziałów złożyła broń pod Białymstokiem. Odtworzona we wrześniu 1920, pozostawała w odwodzie 3 Armii. Podczas bitwy nad Niemnem została skierowana pod Druskienniki przeciwko północnej grupie uderzeniowej polskiej 2 Armii. Zanim doszło do starcia otrzymała rozkaz odwrotu na Lidę. Wycofując się, poniosła duże straty w walce z oddziałami polskimi w lasach na zachód od Lidy. Osłabiona, nie potrafiła otworzyć sobie drogi odwrotu i 29 września złożyła broń[5].
O świcie 2 sierpnia 1920 podZaszkowem jednostki 21 Dywizji Strzelców toczyły walki m.in. zpułkiem grodzieńskim, który obsadził zachodni brzeg rzekiNurzec od ujścia doCiechanowca.
Atak radzieckich 21 i 27 Dywizji Strzelców w dniu 13 sierpnia 1920 naRadzymin rozpoczął wsławioną w historiibitwę warszawską. 21 Dywizja Strzelców przystąpiła do walki jako pierwsza atakując gwałtownie pozycje46 pułku piechoty i11 Dywizji Piechoty. Złamała ich obronę i zdobyła dzięki temuRadzymin.
Stan w sierpniu 1920[6]:
