.jpg) Żydzi górscy w 1878 roku | |||
| Miejsce zamieszkania | |||
|---|---|---|---|
| Język | |||
| Religia | |||
| Grupa | |||
| |||
Żydzi górscy (samonazwanie: джухур,hebr. יהודי ההרים,ros. горские евреи) – określenie ludnościżydowskiej pochodzącej ze wschodniegoKaukazu. W 2006 roku grupa liczyła około 100 tysięcy osób[1]. Górscy żydzi wyznająjudaizm. Posługują się dialektamijęzyka tackiego, językiem hebrajskim, rosyjskim[2] iazerbejdżańskim[1].
Dyskutowany jest problem pochodzenia żydów górskich. Podczas gdy jedni badacze twierdzą, iż w przeszłości żydzi mieszkając wśród Tatów przejęli ich język, inni twierdzą natomiast, że to Tatowie przyjęli w przeszłości judaizm. Postuluje się również ich pochodzenie od jednego zDziesięciu Zaginionych Plemion Izraela[3]. Według niektórych źródeł Żydzi pojawili się wTranskaukazji nie później niż w VI wieku n.e. i pochodzili zPersji iMezopotamii, Żydzi Ci byli jednym ze źródeł judaizmu, który pojawił się wKaganacie Chazarskim. Do Żydów górskich dołączyli następnie takżearamejskojęzyczni Żydzi zKurdystanu[1].
W XIX wieku zaczęli osiedlać się naKaukazie Północnym, w większości wokółBujnakska,Machaczkały,Endiriej,Chasawiurtu,Groznego,Mozdoku iNalczyku. Od końca XIX wieku w dużej liczbie emigrowali także doPalestyny[1]. Według spisu powszechnego z 1926 roku społeczność żydów górskich liczyła 25,9 tysiąca osób. W 1930 roku część żydów górskich osiedlono wkołchozach naPółwyspie Krymskim[1].
Po upadkuZwiązku Radzieckiego większość żydów górskich wyemigrowała doIzraela. Społeczności żydów górskich pozostały wDagestanie,Czeczenii,Karaczajo-Czerkiesji iKabardo-Bałkarii[4]. Największe skupisko żydów górskich istnieje w miejscowościQirmizi Qasaba niedaleko miastaQuba w Azerbejdżanie[1][2]. Miasteczko to określane jest czasem mianem „sztetla”[5]. Żydzi górscy mieszkają również wStanach Zjednoczonych,Niemczech iAustrii[1].
