To jest wersja przejrzana tej strony
Śmierć faszyzmowi, wolność ludowi! (serb.-chorw.Smrt fašizmu, sloboda narodu!) –slogan polityczny będący mottemNarodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii w czasieII wojny światowej.
Na podstawie dostępnych materiałów historycznych, nie jest możliwe ustalenie pochodzenia sloganu. Wiadomo że w latach 30. XX wieku hiszpańscyantyfaszyści używali hasła „Śmierć faszyzmowi!”. W czerwcu 1941 roku slogan „Śmierć faszyzmowi, wolność ludowi!”, pojawił się w odezwieKomitetu CentralnegoKomunistycznej Partii Jugosławii, wydanej po atakunazistowskich Niemiec naZwiązek Radziecki (operacja Barbarossa). Od lata 1941 roku zwięzłe i klarowne hasło, które umiejętnie zestawiałośmierć iwolność orazfaszyzm ilud, stało się mottem i oficjalnym pozdrowieniemkomunistycznych jugosłowiańskichpartyzantów[1].
W prasie slogan „Śmierć faszyzmowi, wolność ludowi!” pojawił się po raz pierwszy w „Biuletynie Głównego Dowództwa Ludowowowyzwoleńczych Partyzanckich Oddziałów Jugosławii” (numer 1) 10 sierpnia 1941 roku. 20 sierpnia hasło pojawiło się w nagłówku pierwszej strony drugiego numeru gazetyVjesnik. Wkrótce większość oficjalnych dokumentów i materiałów drukowanych z okresu II wojny światowej wJugosławii zawierało ten slogan. Jego popularność jest porównywalna z okrzykiem „No pasarán”, używanym podczaswojny domowej wHiszpanii, bowiem malowano go na fasadach budynków i murów w całej Jugosławii[1]. 22 maja 1942 roku, jugosłowiański partyzantStjepan Filipović został powieszony wValjevie, ale zanim wykonano egzekucję Filipović uniósł ręce i krzyknął „Śmierć faszyzmowi, wolność ludowi!”, wzywającJugosłowian do stawiania ciemiężcom oporu[2].
W powojennejSocjalistycznej Federacyjnej Republice Jugosławii hasło to było utrwalane za pośrednictwem napisów na pomnikach, ale także w oficjalnej korespondencji. Od lat 60. XX wieku było coraz rzadziej używane. Wpostkomunistycznej przestrzeni politycznej slogan „Śmierć faszyzmowi, wolność ludowi!” jest kojarzony z walką z tendencjamineofaszystowskimi, w przeciwieństwie do zniesławiania dziedzictwa komunistycznego ruchu antyfaszystowskiego, które ma na celu zrównanie go z hasłami faszystowskimi[1].
 | Zobacz multimedia związane z tematem:Śmierć faszyzmowi, wolność ludowi! |