 Portret Évy Heyman | |||
| Data i miejsce urodzenia | |||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |||
| Narodowość | |||
| Ważne dzieła | |||
Jurnalul Evei Heyman | |||
| |||
Éva Heyman (ur.13 lutego1931 wOradei, zm.17 października1944 wAuschwitz-Birkenau[1]) – dziewczynka pochodzeniażydowskiego, nazywana rumuńskąAnne Frank[2], zamordowana wobozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau.
Urodziła się w 1931 jako jedyna córka architekta Adalberta (Béli) Heymana i Ágnes Rácz, w zamożnej rodzinie żydowskiej pochodzącej zBiharu[1]. Po rozwodzie rodziców w roku 1935, Éva trafiłą pod opiekę dziadków ze strony matki i pochodzącej zAustrii guwernantki Juszti[1]. Utrzymywała kontakty z matką, choć po zawarciu przez nią drugiego małżeństwa z pisarzem Bélą Zsoltem, matka z córką spotykały się sporadycznie. W dzieciństwie posługiwała sięjęzykiem niemieckim iwęgierskim, w niewielkim stopniurumuńskim. Pozmianie granic w 1940, kiedy Oradea znalazła się w granicachWęgier, Éva zatraciła umiejętność posługiwania się językiem rumuńskim. W dzieciństwie otrzymała w prezencieaparat Ikon Zeiss, który stał się przedmiotem jej fascynacji i źródłem marzeń o zawodzie fotoreporterki[1].
W 1944 dokumentowała swoje życie wpamiętniku, w którym opisywała swoje relacje z najbliższymi, ale także zmieniającą się sytuację społeczno-polityczną - wprowadzanie ustawodawstwa antyżydowskiego i represje wobec tej społeczności, w tymkonfiskatę mienia należącego do Żydów[2]. W lutym 1944 wywieziono z Oradei rodzinę Münczerów, w tym najbliższą przyjaciółkę Martę. Od tej pory dominującym tematem w pamiętniku Évy staje się śmierć i obawa o to, czy uda się jej przetrwać[1].
W początkach maja 1944 żydowska ludność Oradei została zamknięta wgetcie, które powstało wokół dawnej fabryki Drehera[1]. Éva była świadkiem okrutnego traktowania ludzi zamkniętych na niewielkiej przestrzeni i samobójstw popełnianych w akcie desperacji. W getcie spędziła miesiąc, 30 maja 1944 w jej pamiętniku pojawił się ostatni wpis, a ona sama przekazała pamiętnik swojej węgierskiej przyjaciółce, kucharce Marisce Szábo[1]. 3 czerwca 1944 wsiadła do pociągu, którym przez trzy dni jechała do obozu w Birkenau. W czasie podróży była odłączona od swoich dziadków, którzy trafili do innego wagonu[1]. Po przybyciu do obozu zadeklarowała, że ma 14 lat i może pracować, tak jak inne kobiety. W obozie była ofiarą eksperymentów medycznych. 17 październikadoktor Mengele dokonywał selekcji kobiet przeznaczonych do zamordowania. Wtedy też znalazł ukrywającą się Evę, która cierpiała z powodu głębokich ran na nogach i wepchnął ją do żółtego samochodu, który zawiózł ją dokomory gazowej[1].
W obozie zginęli dziadkowie Évy, a także jej ojciec. Matka i ojczym przeżyli wojnę, podobnie jak Mariska Szábo, dzięki której ocalał pamiętnik, wydany drukiem w roku 1948, wjęzyku węgierskim[1][3].
Pamiętnik Évy Heyman przetłumaczono na sześć języków - został wydany wjęzyku angielskim,hebrajskim,niderlandzkim,niemieckim,rosyjskim irumuńskim. W 2015 w Oradei, w parku Bălcescu odsłonięto pomnik dzieci-ofiar Holocaustu, przedstawiający postać Évy Heyman, dłuta Flora Kenta. Jej imię nosi centrum badawcze historii i kultury Żydów, działające nauniwersytecie w Oradei. W 2019, z inicjatywy izraelskiego milionera Mati Kochaviego powstał profil Evy Heyman naInstagramie[4].
