Representacion grafica deu World Wide Web a l'entorn de Wikipèdia
LoWorld Wide Web, literaument "la telaranha mondiau", o simplamentWeb, o tanben laTela o loWWW, qu'ei un sistèmaipertèxte public qui fonciona sus l'Internet e qui pemet de consultar, dab unnavegador web, paginas hicadas en linha denssites. L'imatge de la tela que vien deusiperligams qui ligan las paginas web enter eras.
Lo Web n'ei pas qu'ua de las aplicacions de l'Internet. D'autas aplicacions de l'Internet qu'existeishen, com locorrièr electronic, lamessatgeria instantanèa,Usenet, etc. Lo Web qu'estó inventat annadas arron de l'Internet, mes qu'ei eth qui aperè l'atencion deus mèdias e deu gran public sus l'Internet. Despuish ençà, lo Web e l'Internet que's sòlen con·hóner dens lo lengatge corrent.
OrdinatorNeXTcube utilizat per Berners-Lee com prumèr servidor web.
En 1980, loCERN qu'avè besonh d'un sistèma entà escambiar informacion enter cercaires peu mèdi d'ipertèxte.Tim Berners-Lee que hasó un prototipe mentavut ENQUIRE. Quan lo CERN e devienó lo màger nod de l'Internet de la tempsada (en aqueth moment sonqueTCP,DNS...), Berners qu'ensagè de i connectar lo sistèmi qui avè creat. Lo 12 de noveme 1990 que publiquè l'invencion dabRobert Cailliau.
Lo prumèr servidor Web qu'estó un ordinator deu tipeNeXTcube. PerNadau de 1990 que's creè las prumèras paginas Web, qui explicavan lo projècte en si, lo prumèr servidor d'HTTP (tanben creat entad eth) e lo prumèr navegador, mentavutWorldWideWeb (totun com lo protocòl, e mei tard arrenomiat Nexus entà evitar confusions).
Normaument, la visualizacion d'uapagina web que comença quan l'utilizator introduseish uaURL dens la barra de navegacion deunavegador web o quan segueish uniperligam, o ligam informatic, de cap tad aquera pagina o ressorsa.
Alavetz, l'URL introdusida que's traduseish en uaadreça IP peu mèdi deDNS, ua basa de dadas distribuida globaument qui contien las equivalénciasdomeni-adreça ip. Aquera adreça IP qu'ei necessària entà saber a quinservidor e s'a a adreçar la consultacion. Puish lo navegador web qu'envia la consultacion au servidorHTTP qui a hèit la demanda.
La pagina web que restitueish en generau un archiu au formatHTML. Aqueste archiu qu'ei immediatament interpretat peu navegador. Quan aqueste e sap dejà de quinas ressorsas aurà besonh entà amuishar la pagina, que torna har ua consultacion HTTP en demandant los imatges e las autas ressorsas qui hèn partida de la pagina (archius css, javascript, applets java..).
Lo Worl Wide Web, com ensemble de ressorsasipertèxte, que's pòt modelizar en est modélisable engraf orientat dab las ressorsas entàvertèx e los iperligams entàarcs. Com lo graf ei orientat, dauvuas ressorsas que pòden constituirpotz (o honsets, mensh formaument): n'existeish pas natcamin de cap tà la rèsta deu web.
L’exploracionrecursiva deu Web a partir de ressorsas plan causidas qu'ei lo metòde de basa programat dens losrobòts d’indexacion deusmotors de recèrca. En2004, los motors de recèrca qu'indexavan uns 4 miliards de ressorsas. Lo Web pregon, o Web invisible, qu'ei la partida deu Web qui n’ei pas indexada e ei donc impossibla a trobar dab los motors de recèrca generalistas. Estudis que i a qu'indican que la partida invisibla deu Web e representa mei deu 99% deu Web[1]. Lo Web pregon que compren las ressorsas seguentas:
las ressorsas inaccessiblas au public, donc aus robòts, entermiei las quaus e son las paginas administrativas o pagaderas, protegidas per un mot de passa;
las ressorsas qui ne son pas comunicadas perprotocòls de communicacion pres en carga peus robòts (sovent ne prenen pas en carga queHTTP eHTTPS);
las ressorsas dont loformat de dadas n'ei pas pres en carga peu robòt;
las ressorsas listadas dens un fichèr d’exclusion deus robòts;
las ressorsas excludidass peu robot per'mor d'estar concebudas entà abusar deu referenciament (spamdexing);
las ressorsas excludidas peu robòt per'mor de non pas estar consideradas pro pertinentas (per exemple s'un site e contien milions de ressorsas qui ne son pas ligadas per nat aute site);
les ressorsas de cap tà las quaus losiperligams e son creats dinamicament en responsa a las interrogacions deus visitaires. Las ressorsas aquestas que sòlen proviéner debasas de dadas e que constitueishen la partida mei importanta deu Web pregon.
L’exploracion recursiva n'ei pas lo sol mejan utilizat entà indexar lo Web e pagerar la soa talha. Que i a ua auta solucion, qui consisteish a pagerar l'infraestructura informatica connectada a l'Internet entà aubergar sites Web. Au lòc de seguir iperligams, aqueth metòde que consisteish a utilizar los noms de domeni enregistrats dens loDomain Name System e ensajar de's connectar a tots los servidors Web potenciaus. Aqueth metòde que l'utiliza la societat Netcraft, qui publica regularament los resultats de las soas exploracions, dont las pagèras de popularitat deus servidors HTTP. D'aquera faiçon, totun, que s'i pagèra mei l'utilizacion de las tecnologias deu Web que lo Web medish, mes que's pòden trobar atau sites Web publics qui ne son pas ligats au World Wide Web.
UnWeb disponible sus unintranet qu'ei privat. Que pòt estar completament separat deu Web, o estar uahont deu Web. Qu'ei uahont quan l'intranet ei religat a l'Internet e qui uniperligam deuWeb e punta sus ua ressorsa deu Web. Los ligams deu Web enlà que son per venciva impossibles puishque per definicion un intranet n'auhereish pas nat accès public.
Uahont que's pòt trobar sus l'Internet. En aqueth cas, que constitueish unWeb virtuaument privat, per'mor que lo public ne'u pòt pas descobrir en seguint iperligams.
