Tir se situa dans laFenicia miègjornala a qualques70 km al sud deBeirot (Berytos dins l'antiquitat) e a35 km al sud deSidon (Saida en arabi), gaireben a mièg camin entre Sidon al Nòrd eAcre al sud, e a qualques quilomètres al sud duLitani (Leontes dins las fonts classicas).
Dins l'Antiquitat, la vila èra compausada de doas partidas, l'unainsulara e l’autra continentala. La vila insulara èra situada sus un ròc, que son nom « SR » que significa en fenician "lo ròc". Separada delcontinent par un estrech de 500 a700 mètres de larg. I aviá dos pòrts, « lo port Sidonian » al nòrd, e « lo pòrt egipcian » al sud.
S'anant de Tir cap al nòrd en direccion deSidon, passam prèps de la font ‘Ain Babouq, puèi prèp de la font termala ‘Ain Habrian, e arribam a Nahr (flum, riu) el Qasmiyé qu'es la partida inferieura du Nahr elLitani. Aquelflum constituava la frontièra Nòrd entre lo reialme de Tir e aquel de Sidon.
Un autre camin costièr fòrça important anava de Tir cap al sud, l’escala de Tir que franchís Ras el Abyad que, a esquèrra mena a Oum El Amed situat sus unpuèg e que, cap al sud mena a Akzib e a Acre e fin finala aAïfa e almont Carmel, que constituan la frontièra sud del reialme de Tir.
L’istòria de Tyr se confond amb aquelaSidon subretot perque, sus mai d'uns periòdes, èran unificadas.Erodòt que visitèt la vila en450 AbC foguèt informat pals prèstres del temple deMelqart que la vila aviá estat fondada al meteis temps que lo temple e que Tir èra abitada dempuèi2 300 ans, çò que dona la data de2700 AbC.. Aquela data foguèt atestada per l’arqueologia.
Entre lo tresen e la fin del segon millenari, Tir n’aviá qu’un ròtle segondari dins l’istòria delOrient Mejan. Figura dins los tèxtes egipcians del IInd millenari per sa situacion estrategica miègjornala; mas èra pas qu’un pòrt pichon d’escala entre l’Egipte eBiblòs. L'estatut de Tir entre lo reialme deTotmòsis II eRamsès III li permetèt de profeitar de sa posicion per desvelopar son ròtle coma pòrt estrategic, son comèrci e son industria.
Pareis que l'union de Tir e deSidon foguèt favorabla entre lo sègle X e IX AbC. Aprèp la desfacha deLoli (fin del sègle VIII), pendent de l’invasionassiriana,Baalu reinava sus Tir (començament del sègle VII) e Sidon la prenguèt aprèp lo refús de cooperacion amb los assirians. Atat, l’interior del reialme de Tir venguèt província assiriana mas l’activitat comerciala e maritima contunhava d'aumetar fin a l’arribada d’Alexandre lo Grand.
L'egemonia feniciana sus la còsta al sud deFenicia s’espandissiá fins aAscalon. La preséncia dels fenicians es affirmada par l’arqueologia (escavacions d’Akhziv, de Tell el fukhar, de Tell Keisan, de Kabri, delMont Carmel, d'Atlit, deShiqmona, deDor, d'Ascalon, de Tell el kheleifeh, d'Arad, d'Ashdod, Azor).
QuandNabucodonosòr II venguèt rei deBabilònia, aprèp la casuda deNiniva en 612, assetgèt Tir pendent 13 ans (635-610), mas d'ipotèsis evòca coma de compromís s'establiguèt entre los Tirians e los Babilonians al tèrme de Tir conservariá una cèrta autonomia.
En 539,Cirus dintrèt aBabilònia vencedor del babilonians e comencèt un periòde novèl. Integrats dins l'Empèri Pèrsa aquemenid, los fenicians commencèron frapar lor moneda e Tir fabricava de flòtas pels sobeiransaquemenids (surbretot per lors guèrras contra los Grècs).
Aprèp la victòria d'Alexandre suls Pèrsas, aIssos las ciutats fenicianas comencèron a s'aligar al novèl conquerent. Levat Tir que resistiguèt en 332 a Alexandre amb un sètge de 7 meses. Tir, a l'epòca, èra situada sus una illa mas Alexandre capitèt a bastir una levada cap a l'illa e la vila passèt de la dominacion pèrsa a la dominacion grèga.
Aprèp la mòrt d’Alexandre lo Grand (junh 323) son reialme foguèt separat e aflaquit.Ptolemèu Ièr fondèt sadinastia en Egipte en 305-304 e adoptant la politica egipciana anciana, se tornèt cap aFenicia. Ocupèt Tir e las autras ciutats fenicianas. Jos aquel reailme comencèt la primièra edat tiriana (275/4 AbC.).
L’aflaquiment de l’Estat lagid aprèp la mort dePtolemèu IV (203/2 AbC.) marquèt la fin de la dominacion lagid e la Fenicia del sud passèt jos la tutèla dels Seleucids vèrs 200 AbC. La segonda edat tiriana debutèt vèrs 126 ABC. e s'acabèt vèrs 69-70 ApC.
En 64 AbC., los romans tornèron organizar la region creant la província de Siria sus las ruïnas de l'anciana Siria seleucid e Tir coneguèt laPax Romana.
La ciutat feniciana venguèt una vila de província romana tranquilla.LeNòu Testament conta un viatge deJèsus (Mc 7:24). Una glèisacreitiana i foguèt fondada, e losActes dels Apòstols declaran quePau de Tars i demorèt sèt jorns tornant deChipre (Ac 21:3). Unevescat es atestat dempuèi la fin delsègle II. Uiconcili s'i debanèt en355. SelonJiròni de Stridon, lopaire de la GlèisaOrigèn i morriguèt, e es enterrat dins la basilica.
En636, Tir tombèt jos la dominacion dels Arabis. Passèt enguida alsSeldjoukides (1089), puèi foguèt presa pelscrosats (1124). En1291, foguèt presa pelsMamelocs.
En1920, aprèp la dominacionotomana, Tir es restituïda a la republicaLibanesa.
