Ducat de Pulla e Calàbria Republica Marina d'Amalfi
Succedit per
Reialme de Nàpols Reialme de las Doas Sicílias
LoReialme de Sicília, tanben nomenatReialme de Sicília insulara en oposicion amb loReialme de Nàpols, foguèt un estat de la peninsula Italica, creat a l'origina perRogièr II en1130, sus l'illa deSicícia,Calàbria,Polha,Nàpols e per un tempsAfrica. Aquels domenis passant unas fasas marcadas per las dominacions successivas delsNormands, delsSoabes (autre nom per la dinastia dels Hohenstaufen, descendents deFrederic de Soabia), desAngevins e delAragoneses.
En1059, un dels fraires de Guilhèm Braç de Fèrre,Robert Guiscard, fa un pacte amb lo papaNicolau II ont se declare formalament son vassal, obtenent en escambi lo títol de duc d’Apulia, deCalàbria e deSicília, que cal apondre l'actualaBasilicata e una partida de la Campània e delMolise actual. Los Normands lèu capitan a remplaçar la noblesa locala, d'originalombarda, e eliminar la preséncia bizantina del sud de l'Itàlia (1071), ee se consacran alara a conquerir laSicília, alara en mans musulmanas.La Sicília es conquerida entre1060 e1091 perRobert Guiscard e son fraireRogièr, que serà lo primièr comte normand de l'illa. En1130, l'antipapa Anaclet II, alara mèstre de Roma, investís lo filh d'aqueste darrièr,Rogièr II, rei de Sicília e ven son suzeran, çò que pausa un problèma politic quand los Hohenstaufen prenguèron lo poder dins le reialme de Sicília, en cambi de son sosten contraInnocenci II. Enseguida, Innocenci II, avent podut ligar de sostens en Euròpa, incitís l'emperaireLotari III a atacar la Sicília. Pasmens se progressava rapidament a causa de l'abandon de fòrça naus, aquestèt abandonèt, quitament se perdèt las favors del papa, e morís al passar los Alps en 1137. Rogièr torna conquerir lèu los territòris perduts, eson filh, avent capturao le papa fasent una emboscada a son armada aGalluccio, lo contrenh a lapatz de Mignano ont se reconeis los títols de Rogièr, quitament se cal esperar1156 e lo tractat de Benevent per que lo papat reconesca la situacion.
Espandiment maximal del Reialme de Sicília
Los regnes de Rogièr II (1130-1154) e de son fillh e successorGuilhèm Ièr (1154-1166) seràn consacrats a agrandir lor reialme, subretot enIfriqiya (a lentorn deMahdia)[1] o en atacant l'Empèri bizantin, mas abans tot de mestrejar las revòltas de contunh de lors naus; caldrà esperar la fin de la reféncia del jove reiGuilhèm II (1166-1171) per que desaparescan. Son regne (1166-1189) es marcat per un aprochament amb lo papa e l'emperaire germanic, a causa del maridatge entre sa tanta Constança e lo filh de l'emperaire, lo futurEnric VI. Las tèrras d'Africa perdudas, vira cap a l’Egipte deSaladin sens succès, puèi cap a l'Empèri Bizantin a la mòrt deManual Comnèn, ont sos succès li fan menaçar Constantinòble quitament abans de faire la patz en 1189. Subretot es jos lo regne de Guilhèm Ièr e de Guilhèm II que foguèron realizats en Sicília de traduccions de tèxtes grècs fondamentals perEnric Aristippa, que participan al movement de traduccion de las òbras scientificas e filosoficas grègas e arabas del sègle XII, dins l'encastre de la Renaissença del sègle XII.
Guilhème II morent en 1189 sens enfant legitim, los pretendants al tròn sonTancred de Lecce, bastard del ducRogièr III d'Apulia (un dels filh del rei Rogièr II),Rogièr d'Andria, nòble normand pretendent descendent dels Autavila, e l'emperaire Enric VI pel biais de son maridatge. Es aqueste darrièr que trionfarà en1194 e puja sul tròn sicilian, acabant atal lo periòde normand del reialme.
Lo papaClement III cerntava de veire las tèrras de la Glèisa enrodada pels Hohenstaufen, que dominavan lo nòrd de l'Itàlia. Invòca sa suzeranetat sul reialme de Sicília per reclamar un jurament de vassalitat d'Enric VI, espos de Constança d'altavila, filha de Rogièr II. Aqueste darrièr rebutant, lo papa decidís de sostenirTancred, bastard de las Altavila, que morís en 1194. Enric VI ven alara rei de Sicília, lo 25 de decembre, aPalèrme. Son regne fuguèt brut e brèu, que moeiguèt en 1197.
Entre 1197 e 1220, lo papat cerca a rompre l'enrodament dels Hohenstaufen. Lo reialme de Sicília es daissat sens poder central fòrt, de vilas coma Nàpols o Gaète desvelopan d'institucions comunalas. Barons e evesques usurpan las prerogativas reialas. A partir de 1220,Frederic II, filh d'Enric VI del Sant Empèri roman Gremanic e de Constança, es emperaire. Als assisis de Capoa en decembre, remembra la lei normanda e annula las concessions ulterioras a 1189, per punir aquestes qu'abusèron de la vacança del poder. En 1230, lasconstitucions de Melfi, inspiradas del drech roman, donan de leis al reialme. Es dins aqueste contèxte de represa en man que lo reialme de Sicíclia passa jos la dominacion angevina.
Urban IV, papa, demanda l'ajuda deCarles d'Anjau per combatre la dominacion delsHohenstaufen.Carles d'Anjau bat lo filh deFrederic II,Manfred I a la batalha de Benevent e ven rei de Sicília a Roma en 1266.La politica dels Angevins satisfach pas totalament lo papa, que tròba son aliat tròp pesuc. JosCarles d'Anjau, qu'es ajudat de son filhCarles II d'Ajau, lo nòrd es privilégiat al sud. La capitala passa dePalèrme aNàpols. Lo poder central es gaire present. Aquesta situacion mena a lasVèspras sicilianas que s'acaban (1282) al partatge del reialme de Sicília en un «reialme de Nàpols», tèrme impropre mas vengut corrent, que demora als Angevins, e un reialme de Sicília, jos dominacionaragonesa.
Per la partida peninsulara demorant jos dominacion angevina, veire: Vèspras sicilianas
La filha deManfred èra maridada aPèire III, rei d'Aragon. LasVèspras sicilianas representan una dobla trencadura: contra los Angevins, que la pression fiscala èra tròp fòrta, contra l'eritatge deFrederic II, un poder central que contestan la ponha. Es una revendicacion d'autonomia. Per far fàcia als Angevins, los Sicilians cridanPèire III, çò que mena a la separacion en dos reialmes. Lapatz de Caltabellotta en 1302 marca la naissença del reialme de TrinacriaModèl:Lien[2] alara que la peninsula se titula ara reialme de Sicília citeriora.
Los dos reialmes demoran separats fins a1442, ont lo reiAnfós V d'Aragon conquerís lo «reialme de Nàpols» e dona naissença al reialmeUtriusque Siciliae. A sa mòrt en 1458, lo reialme es encara divisit entre son fraireJoan II d'Aragon, que garda la Sicília, e son filh bastard Ferrand I que ven rei de Nàpols.
En 1479 èra rei de SicileFerrrand II d'Aragon e en 1516Carles Quint de Absborg. Vicereis, luòctenents e presidents governèron la Sicília. Los vicereis e luòctenants èran nomenats pel poder reial; los presidents del reialme, causits pels precedents, governavan en lor abséncia.
Quand Carles ven rei d'Espanha le drech a eritar de las Doas Sicílias passa el tresen filhFerrand, en favor de que Carles a abdica lo6 d'octobre de1759 (Ferrand III coma rei de Sicília). Ferrand es rei de Nàpols de 1759 a 1799 puèi, après un cort intermèdi, de 1799 a 1806, e encara de 1815 a 1816, e Roi de Sicília de 1759 a 1816. Fin finala, rei de las Doas Sicílias de 1816 a 1825.
Dins l'Euròpa Napoleoniana, la Sicília es un dels païses en guèrra contra Napoleon. Sovent, dins son istòria, le Reialme de Sicília es assimilat alReialme de Nàpols masNapoleon los fa enemics en creant un reialme centrat a l'entorn de deNàpols jos l'autoritat de son fraireJosèp puèi de son conhatJoaquim Murat. Ferrand de Borbon contunha pasmens a regnar en Sicília. En 1812, acordís unaconstitucion a la Sicília, mas que lèva en 1816.
En seguida del congrès de Viena, en 1816 le Reialme de Sicília se torna unificar amb lo Reialme de Nàplos e ven loReialme de las Doas Sicílias. Lo sobeiran de Nápols es es alara descasut e esFerrand III que pren la corona dels dos reialme e ven Ferenand Ièr.