L'islam (AFI:/ˈizlam/;enarabi:الإسلام?,Islām) es unareligion abraamica s'apiejant suldògma delmonoteïsme absolut (l'adoracion del Dieu unic sens li atribuir pas cap associat) e prenent sa font dins l'Alcoran, considerat coma lo recuèlh de la paraula deDieu (enarabi:الله?,Allah, "Allà")revelada aMaomet, proclamat per aqueles qu'aderisson a l'islam coma essent lo darrièrprofèta de Dieu[1], alsègle VII enArabia. Un adèpte de l'islam se nomena unmusulman. L'islam revendica per fondament e ensenhament màger letawhid (monoteïsme, unicitat e indivisibilitat), es a dire lo monoteïsme mai epurat.[Nòta 1] ont lo culte es vodat sonque a Dieu, sens li atribuir pas cap filh[Nòta 2]
Los musulmans creson que Dieu es un e incomparable[Nòta 3],[2] e que la tòca de l'existéncia es d'adorar Dieu[Nòta 4]. Los musulmans creson tanben que l'islam es la version complèta e universala d'una fe primordiala que foguèt revelada mai d'un còp pel passat mejans los profètas, comaAdam,Noè,Abraam,Moïses eJèsus.[Nòta 5],[3] Atal, se presenta coma un retorn sus la dralha d'Abraam (nomenat, enarab,Ibraim pels musulmans) del punt de vista de la cresença, l'Alcoran lo definissant coma essent l'escandilh-pè, lalèga de laKaaba, lomila d'Abraham (mila ta Ibraim),[4],[5],[6] es a dire una somission exclusiva a la volontat d'Allà.[7],[8],[9]
En mai l'Alcoran, la majoritat de musulmans se referisson e de transmissions de paraulas, actes e aprovacions de Maomet, recits nomenatadiths, per l'establiment de règlas juridicas(fiqh) permetent la compreneson e l'acompliment de las adoracions del musulman al quotidian. Las diferentas brancas de l'islam ne s'acòrdan pas sus las compilacions dels adiths de gardar coma autentics. L'Alcoran e los adiths dichs «recevables» son doas de las quatre fonts de la lei islamica, lacharia, las doas autras essent l'unanimitat (ijma’) e l'analogia (qiyas).
En2010, lo nombre demusulmans pel monde es estimat a 1,6 miliard, siá 23,4% de la populacion mondiala,[10] çò que fa de l'islam la segonda religion del mond après locristianisme e davant l'indoïsme. Es, cronologicament parlant, lo tresen grand corrent monoteista de la familha de las religions abraamicas, après lojudaïsme e locristianisme amb que possedís un cert nombre d'elements comuns.
L’islam se destria en diferents corrents, que los principals son losunnisme, que representa entre 80 e 85% dels musulmans,[11] e lochiisme, encontrat subretot enIraq e enIran.
Lo creissent e l'estela verds, simbòls politics de l'islam.
Lo mot «islam» es latransliteracion de l’arab الإسلام,islāmescotatzⓘ, significant: «resignacion», «reddicion», «somission», «aleujança», sosentendut «a Dieu». S'agís d'un nom d'accion (en arab اسم فعلism fi'l), derivat d'unradical semitic,s.l.m que designa l'acte de se sometre d'un biais volontari, de far aleujança. Lo mot Islam ven del mot Salam que significa salut e patz.
Lo nom d'agent (en arab اسم فاعلism fā'il) derivat d'aquela raíc es مُسْلِمmuslim «aquel que se somet», que venguèt a çò nòstremusulman.
La religion musulmana se sona a vegada «islamisme» (coma «judaïsme», «cristianisme», «bodisme», «animisme», etc). Mas lo mot «islamisme» ven s'especializar per designar los corrents politics radicals o non de la reviviscéncia musulmana. L'islamisme es una doctrina politica qu'a per tòca l'espandiment de l'islam.
L'islam apareguèt enArabia alsègle VII jol vam del profètaMaomet. Un sègle après sa mòrt, un empèri islamic s'espandissiá de l'ocean Atlantic dins l'oèst cap a l'Asia centrala dins l'èst. Mas demorèt pas unificat longtemps; lo regime nòu rapidament acabèt en guèrra civila (Fitna) e tocat mai tard per una segonda Fitna. Enseguida, i aguèt de dinastias rivalas reclamant localifat, e fòrça d’empèris islamics foguèron governat per uncalifa incapable d'unificar lo mond islamic.
Territòri sagralizat pels musulmans. A sa mòrt en632,Maomet aviá capitat a unir tota la peninsula arabica.
Malgrat aquela particion de l'islam coma comunautat politica, los empèris dels califas d'Abbassidas, l’empèri mogòl e losSeldjukidas èran d'entre los mai grands e poderoses del mond. LosArabs realizèron fòrça centres islamics, de scientifics, d’astronòmas, de matematicians, mètges e filosòfs celèbres pendent l'edat d'aur de l'islam. La tecnologia s'espelís; un investiment de contunh dins las infrastructuras, coma de sistèmas d'asagatge e de besal; e subretot, l'importància de legir l'Alcoran donèron un nivèl pro naut de l'instruccion dins la populacion.
Mai tard, als sègles XVIII e XIX, mai d'una regions islamicas casèron jos las poténcias imperialas europèas. Après la Primièra Guèrra mondiala, los rèstes de l'Empèri Otoman foguèron partejats jos forma deprotectorats europèus.
Pasmens se tocat per diversasideologias, coma locomunisme, pendent una bona partida delsègle XX, l'identitat islamica e la preponderança de l'islam sus de questions politicas aumentèron pendent la fin del sègle XX e lo començament del XXI. La creissença rapida, los interèsses occidentals dins de regions islamicas, los conflictes internacionals e laglobalizacion influencièron l'importància de l'islam dins lo modelatge del mond del sègle XXI.
Mapa dels païses que la comunautat musulmana presenta mai de 10% de la populacion. En verd, los païses de majoritatsunnita, en violet, aqueles de majoritatchiita, e en negre, aqueles de majoritatibadista.
En 2010, lo nombre demusulmans pel mond es estimat à 1,6 miliard, siá 23,4% de la populacion mondiala[10]. La difusion de l'islam, fòra delmond arab, s'explica per las migracions e lasconversions. L'islam es ara la religion avent la creissença demografica mai importanta[12]. Se las tendéncias demograficas actualas contunhan, l'islam poiriá passar lo cristianisme e venir la primièra religion del monde per 2070[13].
L'islam es la sola religion que le nom figura dins la designacion oficiala d'unes Estats, jos la forma de «Republica islamica». S'agís alara oficialament de la religion d'Estat. Pasmens, aqueles Estats son pas los sols ont l'imbricacion del civil e del religiós es conforme a çò qu'exigís lacharia coma enArabia.
Pòt existit una confusion entreArabs et musulmans, subretot a causa de dos factors: l'origina araba de l'islam e la plaça centrala qu'ocupa la lenga araba dins aquela religion. I a gaireben 300 milions d'Arabs, que la granda majoritat es musulmana[14]. De fach, sonque 20% dels musulmans vivon dins lo mond arab, un cinquen son situats enAfric subsaariana, e la populacion musulmana del mond mai nombrosa es enIndonesia. D'importantas comunautats existisson alNigèria,Bangladèsh,Afganistan,Paquistan, enIran, enChina, enEuròpa, dins l'ancianaUnion sovietica, e enAmerica del Sud. I a tres milions de musulmans alsEstats Units d'America representant 1% de la populacion americana e gaireben 2,1 milions enFrança[15] eissit de l'immigracion e cal apondre de conversions, que lo nombre es fòrça dificil a determinar mai qu'i a de conversions en sens contrari e d'apostats.
Los pilars de l'islam son los devers incontornables que totes los musulmans devon aplicar. Los mai notables e respectats son al nombre de cinc. Aqueles cinc pilars son explicitament citats dins l'Alcoran de biais separats, pasmens se lo nombre de cinc es pas dirèctament portat dins l'Alcoran mas puslèu dins un adith profetic: «L'islam es bastit sus cinc pilars»[16]:
la fe en un Dieu unic (tawhid),Allà, e la reconeissença deMaomet coma essent son profèta:escotatzⓘ «أشهد أن لا إله إلا الله و أشهد أن محمداً رسول الله» (Testimòni qu'i a de dieu pas qu'Allà e que Moamet es lo Messatgièr d'Allà)
lo compliment de la pregària quotidiana e aquò cinc còp cada, lasalat;
الصبح (Al-Sobh)
الظهر (Al-Dohr)
العصر (Al-Asr)
المغرب (Al-Magrèb)
العشاء (Al-Ichà)
l'almòina legala cap al necessitoses, lazakat, se sèm imposable: consistís en un prelevament obligatòri de 2,5% amb un lindal d'imposicion de 20dinars (evaluats à 84 gramas d'aur de 18 carats)[17];
lohajj, lo pelegrinatge capLa Mèca al mens un còp dins sa vida, se n'avèm los mejans materials e fisics.
Lachahada («declaracion de fe»), que presenta una partida delcredo islamic, consistís en una frasa fòrça brèva:«Testinòni qu'i a de dieu pas qu'Allà e que Moamet es lo Messatgièr d'Allà.»
Teologia musulmana: los sièis pilars de la fe musulmana
Los pilars de lafe musulmana (إيمان, «al imane») son los articles de fe que totes los musulmans devon creire. Per l'essencial, Maomet definiguèt lacresença (o lafe) per una paraula que significa: «La fe (Imane) es que cregas (1èr) en Dieu, (2d) en Los Seus àngels, (3n) en Los Seus libres, (4n) en Los Seus messatgièrs e (5n) en la realitat del jorn darrièr e (6n) que cregas en la realitat de la destinat, que siá relativa al ben o al mal»[18].
Dins la jurisprudéncia religiosa, l'aderent a l'islam es nomenatmoslim (musulman, circoncís de la cadièra) e l'aderent a l'imane es nomenatmo'min (cresent, circoncís del còr), sens pasmens far de dissociacion entre los dos ambedós tèrmes son jutjats indissociables e complementaris al vejaire religiós.
En efèit, l'imamAbu Hanifa (mòrt en 150H/767G) explicitèt la posicion musulmana sul rapòrt entre l'imane e l'islam amb aqueles mots: «Son coma l'envèrs e lo plan de la man», es a dire que son inseparables, e en consequéncia tot musulman (moslim) es considerat coma cresent (mo'min) e lo contrari.
Los juristas musulmans diguèron que sens una acceptacion totala de la fe (imane) pel còr, l'apartenéncia de quin que siá a l'islam es invalid. Quitament, tota conversion cap a l'islam es valable sonque per la fe (imane) dins lo còr e que s'apond la prononciacion verbala dels dos «testimònis de fe» (Ach-Chahadah) a saber par exemple «Testinòni qu'i a de dieu pas qu'Allà e que Moamet es lo Messatgièr d'Allà»[19].Pasmens, existís de gras de cresents (mo'minon).
Dins l'islam, la cresença e la practica, lo fond e la forma, son intimament ligats. En efèit, los versets canonics descrivon sovent lo cresentmo'min coma essent «aquel que crei e practica de bonas òbras». De segur, es alara question delmo'min complet. Pasmens aquel ligam mòstra lo fach que l'espiritualitat e l'accion son donc dos elements fondamentals que participan de l'èsser del cresent. Los actes son donc lo rebat de la fe e valon sonque segon lors intencions.
Allà es lo tèrme sens plural, ni genre, utilizat pels musulmans e arabofòns crestian e josieus en referéncia a Dieu, alara que lo mot'ilà (arabe: إله) es lo tèrme utilizat per una divinitat, una divessa o un dieu, en general[2].
Lo fondament doctrinal de l'islam es que Dieu (Allà en arab) es unic. Lo simbòl de l'unicitat de Dieu (tawhid) se descompausa en tres colors primàrias segon una posicion dogmatica venet l'ImamIbn Taymiyya al sègle XIV[20]:
Allà es Un dins la Senhoriá (tawhid ar-Rouboubiya)
(O, la fe en la senhoriá d'Allà)Es lo fach de reconéisser las òbras especificas a Allà (coma lo fach de donar la vida, la mòrt, la subsisténcia…). Reconéisser Allà coma Senhor es li reconéisser: - La creacion, Allà es Lo sol Creator - La reialtat, Allà es Lo sol a deténer la reialtat - La geréncia, Allà es Lo Sol a gerir la creacion
Allà es Indivisible dins l'adoracion o l'obesissença (tawhid al Oulouhiya)
(O, la fe en la divinitat d'Allà)Es lo fach de vodar tot acte d’adoracion a Allà, en tota exclusivitat.
«Creèri los djinns e los òmes sonque per que M’adòran»
«Un tèrme qu'englòba tot çò qu’Allà aima e agrea coma òbra aparenta o amagada»
Allà es Impar dins los noms e atributs (tawhid al asma wa sifat)
(O, la fe en los seus noms e atributs)Allà dins l'Alcoran s’atribuiguèt de noms e caractèrs, tot coma Maomet dins saSunna (tradicions) atribuiguèt a Allà de noms e caractèrs, que tot musulman se deu d'acceptar.
- Totes los noms d’Allà son perfèits que cadun d’aqueles designan un caractèr qu'es el tanben al cimèl de la perfeccion. Es perque los musulmans devon invocar Allà per aqueles noms.
- Los atributs d’Allà son totes perfèits, sens pas cap falha.
«Es a aqueles que creson pas en l’al delà que lor tòca lo marrit qualificatiu, alara qu’à Allà Sol es lo qualificatiu suprèma e es El lo Tot Poderós e lo Savi»
(Coran. Sorata 16, verset 60)
Exemples de noms e atributs d'Allà: al-Wahid (l'unic), al-Rahmane (lo misericordiós), al-Rahime (lo tot misericordiós), al-Afou (lo tot clement), al-Awal (lo primièr), al-Akhir (lo darrièr).
Aquelas tres compausantas de l'unicitat son indissociablas e forman a elas tres, lo Tawhid, o lo primièr pilar de la fe. En consequéncia, degun pòt recebre la lutz de l'islam se reconeis pas dins son còr, que siá pas qu'una d'aquelas tres colors primàrias.
La sala de pregària de laGranda Mosqueta de Kairuan, mantenguda per un bòsc de colomnas de marbres de colors e de provenéncia divèrsas.
Los teologians musulmans afirman que los versets que donarián en aparéncia d'organs o un emplaçament a Allà devon pas far subjècte de comparason amb une creatura.
Dieu es descrit dins l'Alcoran mai d'un còp per los versets seguents:
«Disi: "Es Allà, Unic. Allà, Lo Sol a èsser implorat per çò que desiram. Jamai engendrèt, tanpauc foguèt engendrat. E degun es egal a El".»
(Coran. Sorata 112)
«Allà! Pas cap de divinitat levat El, lo Vivent, Aquel que demòra d'esperel "al-Qayyum". Ni somnoléncia ni sòm Lo pren pas. A el aparten tot çò qu'es dins los cèls e sus la tèrra. Que pòt intercedir près d'El sens Sa permission? Coneis lor passat e lor futur. E, de La Seuna sciéncia, N'embraçan sonque çò que Vòl. Son Tròn "Kursiy" vessa los cèls e la tèrra, que la garda Li còsta pas cap pena. E Es lo Fòrça Naut, lo Fòrça Grand.»
(Coran. Sorata 2, versets 255)
Segon unadith, es mencionar qu'Allà aquatre vint dètz e nòu atributs perfièits (asma'o l-Lahou l-housna) revelats per Dieu, que permetràn al musulman que los coneisseriá per còr e los utilisariá, d’intrar au paradís. L'Alcoran cita d'atributs comaal-'ahad (Aquel Que las perfeccions son sens rapòrt amb las caracteristicas de las creaturas) oar-rabb (Aquel a Qui nos devèm obesir),Al-Malik (Aquel a Qui aquel mond aparten en realitat e en totalitat e Aquel Que la dominacion es absoluda e exempte de tota imperfeccion) que son pas citats dins lo hadith precedent. Un autre hadith afirma qu’Allà possedís un nom desconegut de las gents del comun. Segon una version d'aquel hadith, aquel nom es qualificat de الأعظم "Al-Adham" que vòl dire "lo mai grand" o "lo mai nòble"[21].
Coma dins la tradicion josieva, lo nom pròpri de Dieu es inefable.
L'Alcoran afirma l'existéncia dels àngels, aquela cresença es obligatòria per tot musulman qu'es inscrita dins los sièis pilars de la fe (imane)[22],[23], que son los messatgièrs (en arab ملكmalakvól dire messatgièr) de Dieu (coma sos omològs coma l'ebrieu (malakh) e lo grèc (Ἄγγελος / Ángelos)) qu'executan o transmeton los òrdres. Al vejaire coranic, possedisson pas de liure arbitre al contrari delsdjinns (èssers de fuòc) e als umans e alara son somés e adòran Dieu del melhor biais possible. Unas missions mai essencialas dels àngels son de comunicar las revelacions de Dieu, de lo glorificar, d'enregistrar las òbras dels òmes e de servir d'instruments dins los afars umans per exemple Maomet, de prene l'anma de las personas al moment de lor mòrt e d'aver una especificitat a lors resurreccions. Los musulmans creson que los àngels son fachs de lutz, endacòm mai son descrich dins aquel verset per exemple: "Losanja a Allà, Creator dels cèls e de la tèrra, que faguèt dels Àngels dels messatgièrs dotats de dos, tres, o quatre alas. Apond a la creacion çò que Vòl, car Allà es Omnipotent." (sorata 35:1)[23],[24],[25],[26]. Atal l'Islam confirma l'imatjariá actuala que se fasèm d'eles, existís coma pels umans d'àngels de genres masculins e femenins mas pòdon pas procrear[23].
Existís un viu debat al sen de la comunautat musulmana al subjècte d'Iblis ont dos vejaires son opausats sus l'apartenéncia de Satan d'entre losdjinns (èssers de fuòc), o a son estadi particular d'àngel descasut[27],[28],[29].
L'àngel Gabrièl joga un ròtle d'una importància considerabla coma avent transmés la paraula coranica a Maomet[30].
Segon la doctrina musulmana, las escrituras reveladas son al nombre de 104 coma lo rapòrta aquelhadith:«Lo grand companh Abou Dharr demandèt al Profèta (Que Dieu l’auça encara mai en grada) (dins lo sens): «Quant de Libres Dieu revelèt, ò Messatgièr de Dieu? Lo Profèta (Que Dieu l’auça encara mai en grada) respondèt: 104 Libres.»»(Raportat per Ibn Habban
Los mai coneguts son l'Alcoran (qour’ân) revelat aMaomet, laTorah (tawrât) revelada a Moïses,los Psalmes (zaboûr) revelats a David, l'Evangili (injîl) revelat a Jèsus[31]. Tanben fa referéncia als fulhets d'Abraam e de Moïses dins l'Alcoran[32]. Segon los musulmans, l'Alcoran es lo darrièr dels libres revelats, car Maomet es per eles lo darrièr profèta e, de totas aquelas escrituras reveladas, sol lo tèxte de l'Alcran demòra intacte. Lo tèxte dels autres libres revelats auriá estat falsificat sus Tèrra e preservats dins los cèls.
Calligrafia de la SorataAl-Fatiha, sus una omoplata de camèl.
L'Alcoran (القرآنal qoran, «lectura» o «leccionari») es lo libre maisagrat dels musulmans. Es un dels primièrs libre que foguèt escritarab, que contribuiguèt a fixar[33]. Los musulmans lo considèran coma la paraula de Dieu, transmesa a Maomet. Essent illetrat, son de companhs d'el, letrats, coma per exempleZayd ibn Thabit, que pausèron per escrit los versets de l'Alcoran a mesura de las revelacions qu'aguèt Maomet. Aqueles versets èran escrits sus de fulhets, pèças de cuèr, òs plans levats d'animals. En soma, tot supòrt sus que los escribas podavan escriure los versets que Maomet dictava[34],[35].
Foguèt lo primièr califa e sògre de Maomet,Abou Bakr As-Siddiq, que, pauc après la mòrt del profèta de l'islam (en 632), a la demanda d'Omar ibn al-Khattâb quand grand nombre de companhs avent memorizat l'Alcoran per còr foguèron tuats a labatalha d'Al-Yamama, plaça l'escriba del profètaZayd ibn Thabit al cap d'un comitat avent per mission d'acampar totes los passatges recitats de son vivent pels salvar dins un escrit pausat entre las mans de sa filhaAïcha, veusa de Maomet. Quand lo segond califaOmar ibn al-Khattab li succedís, amassa lo tèxte dins un sol volum que passa alara a çò de sa filhaHafsa, tanben veusa de Maomet. Es lo tresen califa e gendre de Mahomet,Othman ibn Affan (644-656), a la seguida de divergéncias de recitacions aparegudas entre iraquians e sirians, que demanda a Hafsa de li prestat lo manuscrit que possedissiá per fixar un tèxte unic e oficial partent d'aquela edicion e mandar de còpias religadas cap a las diferentas províncias musulmanas[17]. Per rebutar tot risc d'errors, lo comitat acceptava pas que los escrits qu'avián estat redigits en preséncia de Maomet e exigissiá dos testimònis fisables en apond, qu'aviá vertadièrament entendut Maomet recitar los quita vesets[36]. Malgrat aqueles esfòrts per empachar totesquisme, loskharidjitas, perpuritanisme, rebutèron per exemple coma essent apocrif la sorata 12 de l'Alcoran (dich d'Othman), qu'evocariá en tèrmes escabroses la femna delPotifar d'Egipte s'encapriciant del bèlJosèp (Iossef dins lo raconta coranic) e aquò, malgrat lo raconta biblic convergent sus aquel afar[17].
Segon lo raconta religiós musulman, aquela transmission de l'arcàngelGabrièl a Maomet se seriá fach de biais fragmentari per via auditiva extèrne, per via delsòmi profetic o per via de la revelacion divina (وحيWahy), pendent un periòde de vint e tres ans. Après de debats vius, lo califaAl-Ma’mun a Bagdad, vèrs 820 proclama l'Aloran, manifestacion de l'atribut de Allà nomenatKalam d'Allà, per dògma, increat, eternal e inimitable. Lo debat contunhèt fins al sègle IX.Ahmad Ibn Hanbal, pres per una vertadièra inquisicion musulmana, avent assignat lo ròtle dels autres escrits -hadith, sunna — declara fin finala l'Alcoran increat de la primièra a la darrièra pagina. Alara pòt pas aver estat escrit, precedit, nimai perlongat. Son origina es pas umana. Lo sol estudi del tèxte se resuma a l'aprene per còr e a ne cercat lo sens transmés, e a lo realizar. Es la còr de la practica religiosa de cada musulman. Per el, l'Alcoran es un libre sant qu'a pas subit d'alteracion après sa revelacion, car Dieu prometèt qu'aquel libre durariá fins a la fin dels temps: lo tèxte coma sa significacion son preservats sus Tèrra, es a dire qu'existisson e son tenguts per la majoritat segon un hadith de Maomet, mas aquò empacha pas l'existéncia d'interpretacions marridas per aqueles que son pas "versats dins la sciéncia".
Pasmens aquela non creacion de l'Alcoran es pas mencionada explicitament ni dins l'Alcoran ni dins los hadiths.
L'Alcoran es divisat en cent quatorze capítols nomenatssoratas, de longors variablas. aquelas soratas son compausadas de versets nomenatsayat (plural de l'arabayah, «signe», «letra» o «revelacion»). L'òrdre dels versets e soratas tal coma se coneis foguèt dictat par Maomet.
Existís pas qu'un solAlcoran, existís 7 lecturas canonicas nomenadasQira’at. En efèit, quand l'Alcoran foguèt fixat per escrit amb la Vulgata d’Othman, foguèt precisat mai tard la vocalizacion establissent las règlas de la psalmodia. Solas doas variantas de lecturas de l'Alcoran (Qira’at) son vertadièrament conegudas de gaireben totes lo musulmans e faguèron l'objècte d’un vertadièra difusion dins lo mond arab: la lectura occidentala (enAfrica) o lectura deMedina es coneguda jol nom de «lectura de Warch»; e la lectura orientala (enAsia) o lectura deKufa es coneguda, ela, jol nom de «lectura d'Hafs», cada nom essent tirat del nom d'especialista d'aquela sciéncia. La diferéncia entre las lecturas se fa per la psalmodia, lo biais d'o legir, d'o prononciar. Es alara per aquò que se sona «lectura». Mas existís tanben e subretot de diferéncias dins lo decopatge de lasSoratas en versets, es a dire la "dimension" dels versets, çò qu'explica tanben las diferentas modalitats de psalmodia.
Gaireben totes los musulmans an un grand respècte per l'Alcoran e fan las ablucions, es a dire se lavan coma per far las pregàrias, abans d'o tocar e d'o legir. Los exemplars vièlhs son brutlats, e non pas destrusits coma de papièrs vièlhs. L'estatut teologic del tèxte lo destria d'entre tota autra causa: lo tèxte contengut dins lo libre es censat èsser una manifestacion de la poténcia de Dieu e es considerat pels musulmans coma un miracle donat a lor profèta.
Fòrça memorizan al mens una partida de l'Alcoran dins sa lenga originala, l’arab. Aquela partida correspond als versets necessaris per far las pregàrias quotidianas. Aqueles qu'an memorizats l'Alcoran en entièr son coneguts jol nom d'hafiz. Existís de traduccions de l'Alcoran de l’arab cap a las lengas estrangièras. Fòrça versions modèrnas presentan lo tèxte arab sus la pagina de drecha (l'arab s'escrivent de drecha cap a esquèrra) e la traduccion sus la pagina d'esquèrra (las escrituras occidentalas s'escrivent d'esquèrra cap a drech).
Segon lo raconta religiós musulman, de companhs del profèta de l'islam(sahabas) aurián tradusidas de partidas de l'Alcoran de son vivent. Atal, lo companhSalman lo Pèrsa auriá tradusit la primièra sorataAl-Fatiha (indispensabla per la pregària) en persan, a la demanda exprèssa dels musulmans pèrsas, lor permetent alara de pregar amb la version persana «fins a que lor lenga se siá aleugerit a [la prononciacion de la lenga] araba». lo quita cosin german de Maomet,Jaafar ibn Abi Talib, auriá tradusit enge'ez los versets relatius a la concepcion verginala de Jèsus alNegus d'Etiopia, quand i foguèt enviat coma ambassador abans l'Egira[37].
Pasmens, après la mòrt de Maomet, los corrents mai conservators de l'islam exprimiguèron un refús categoric de traduire l'Alcoran considerant que la traduccion es pas mai la paraula de Dieu[37]. De musulmans pensan en efèit que l'Alcoran existís pas que dins sa version originala en lenga araba e que las traduccions essent d’origina umana son imperfièitas e falhiblas e tanben en rason de caracteristicas polisemicas sonque intradusiblas de l’arab, e fin finala que lo messatge seriá estat revelat exprès dins aquela lenga. Considèran donc las traduccions sonque coma de comentaris o d'interpretacions de sa significacion, e non pas coma lo quita Alcoran. L’explicacion e l’explicitacion (far explicit l'implicit) de l'Alcoran dins tot autre lenga que l’arab o en arab, es comunament admesa.
Dempuèi sa recepcion, lo dògme de l'inimitabilitat es l'argument crucial que l'Alcoran es unmiracle e pas cap de paraula umana poiriá lo passar en beutat. Son inimitabilitat servís le doble objectiu de provar l'autenticitat de:
l'origina divina de l'Alcoran coma emanant del creator;
la profecia de Maomet a qui foguèt revelat coma messatgièr pel genre uman.
«Disi: "Quitament se los òmes e los djinns s´unissián per produire quicòm de semblable a aquel Alcoran, sauprián pas produire res de semblable, quitament se se sostendrián los unes amb los autres"».
Los musulmans considèran que lo mandadís de profètas es una clemença e una gràcia d'Allà per sas créatures, car la rason ela sola permet pas de conéisser tot çò que salve dins l'al delà. Lor foncion principala es donc de mostrar a las gents lo camin, la gralha (lacharia) que mena cap al bonaür eternal. E per provar lor veracitat, Allà los apiegèt per de fachs fòra del comun, a saber los miracles que constituiguèron d'escomesas implacablas que pas degun pòt pas empachar nimai imitar.
Totes los profètas d'Allà faguèron valer un bon comportament e una conducha exemplara[38]. Son necessàriament immunizats contra la mescresença, los grands pecats e los pichons que rebaton una bassessa de caractèr, aquò abans e après la mission profetica. Lo primièr es Adam e lo darrièr es Maomet.
Segon l'islam totes los profètas son someses a Dieu, es a dire musulmans e totes cridats a entrar dins sa religion. En efèit, sa significacion es creire en un Dieu unic sens res li associar e de creire al messatge de Maomet enviat per son epòca.
Los tèxtes explica qu'Adam inaugurèt la foncion profetica, alara que es per Maomet, lo darrièr, que s'acabèt. Lor nombre es fòrça grand, ne citam unes:Abraam (Ibraim), David (Dawud), Isaac (Ishaq), Ismaèl (Ismaíl), Jacob (Ya'qub), Joan-Baptista (Yahya), Jethro (Chu'ayb), Jòb (Ayyub), Jonas (Yunós), Josèp (Yoçof), Loth (Lut), Moïses (Muça), Noè (Nuh), Salomon (Solayman), Zacharias (Zakariyya), Jèsus (Issah)[39].
Es possible de far una istòria de las representacions de Maomet, mas pas una biografia istorica al sens modèrne del tèrme. L’ensems de las donadas non islamicas sus la vida de Maomet passan pas una pagina[40].
Lo cap religiós, politic e militar arabMaomet (محمد en arab) es considerat coma lo darrièr profèta del monoteïsme pels musulmans e es conegut coma profèta que per aquela comunautat. Los considèron pas coma le fondator d'una religion novèla, mas penson qu'es lo darrièr d'una linha de profètas de Dieu (delmonoteïsme) e considèran que sa mission es de restaurar la fe monoteïsta originala d'Adam,Abraam e d'autres profètas, fe qu'aviá estat corrompuda per l'òme dins lo temps[41],[42].
Segon l'Alcoran, pendent los 23 darrièrs ans de sa vida, Maomet dicta de versets, que recep d'Allà per l'intermediari de l'àngelGabrièl (Jibril), a de fidèls totjorn mai nombroses convencuts per aquel nòu messatge. Lo contengut de las revelacions serà amassat mens de 20 ans après la mòrt de Maomet dins l'Alcoran.
Los hadiths son las paraulas o actes de Maomet considerats coma d'exemples de seguir per la majoritat dels musulmans. Las escòlas de jurisprudénciamadhhabs considèran los recuèlhs d'hadiths coma d'instruments importants permetent de determinar lasunna, la «tradicion» musulmana. L'hadith èra a l'origina una tradicion orala que raportava las accions e costumas deMaomet. Pasmens, a partir de la primièrafitna, alssègle VII, aqueles que recebèron los hadiths comencèron a questionar las fonts de las paraulas[43]. Lor credibilitat es mai sovent proporcionala al credit dels testimònis que los an raportats. Aquela cadena de testimònis es nomendaisnad. Es mai sovent admés que foguèt pendent lo regne delcalifaOmar II, alsègle VIII, que comencèron las transcripcions per escrit dels grands recuèlhs d'hadiths, que se sont estabilizats al sègle seguent. Aqueles recuèlhs son, encara a l'ora d'ara, pres coma referéncias dins los subjèctes al respècte delfiqh o l'istòria de l'islam. Los autentics son admés per l'ensems dels musulmans sunnitas.
Una granda majoritat de sunnitas considèran los hadiths coma d'apondons e de clarificacions essencialas a l'Alcoran. Dins la jurisprudéncia islamica, l'Alcoran conten lo gèrme de fòrça règlas de comportament esperats d'un musulman. Pasmens, fòrça subjèctes, religioses o profans, son pas encastrats per de règlas coranicas. Los musulmans creson donc que'n examinant lo biais de vida, o sunna, de Maomet e sos companhs, poirián descobrir los comportaments a imitar e aqueles d'evitar. Los pensaires musulmans trapan utils de saber cossí Maomet o sos companhs expliquèron las revelacions, o a quina ocasion Maomet los recebèt. A vegadas, aquò clarificarà un passatge que semblariá escur senon. Lo contèxte podent totalament trebolar lo sens que se pòt donar a un verset. Los hadiths son tanben una font istorica e biografica.
Son considerats coma una font d'inspiracion religiosa, alara que de musulmans considèran que lo sol Alcoran sufís. Loschiitas an en efèit mai de resèrvas a lor vejaire car mòstran que Maomet parlèt pas de causas que son fondamentalas dins lo corrent chiita, çò que fa qu'escriguèron los lors obratges. Entre autres, trapan pas de geina a la reproduccion dels visatges umans, coma aqueles de personalitats cultas comaAli eHussein, alara que mai d'un hadiths daissan pensar qu'aquò es enebit per Maomet.
Segon l'islam un cèrt nombre d'eveniments arribaràn après la mòrt que los mai importants sont:
Lo jorn del jutjament: Vendrà a la fin del mond que sol Dieu coneis l'escasença[44]. La durada serà de50 000 ans[45]. La tèrra serà una autra tèrra e tanben los cèls[46]. Allà jutjarà las gents sens intermediari.
Las estapas seràn:
La resurreccion fisica: marca lo començament del jorn del jutjament. Las gents seràn ressuscitadas per Allà, nuds eincirconcís[47], per que sián jutjats.
Lo rassemblament: totas las gents seràn amassadas dins un luòc per se far jutjar.
L'exposicion dels actes: cadun veirà expausats los seus actes, bons o marrits.
La retribucion: al vejaire de lors actes, las gents seràn premiadas o castigadas.
La balança: los actes seràn comparats, bons contra marrits.
Lo pont (al-sirat): liga la novèla Tèrra a las broas del paradís e serà penjat al dessús de l'infèrn en que, segon l'interpretacion majoritària, los «infidèls» cairàn (aqueles qu'accèptan pas l'Alcoran)[48].
Lo bacin (al-kawthar): cada comunautat aurà son bacin ont beuràn los musulmans pioses abans d'intrar al paradís.
L'intercession: amb la permission d'Allà, sos profètas, e d'autras piosas personas o l'Alcoran, intercediràn pels musulmans que meritan lo castig (Tawassul)
L'infèrn (jahannama): es un luòc ont, segon l'interpretacion majoritària, seràn castigats los «infidèls»[48]. L'interpretacion dels versets coranics relatius a la «durada» del sejorn infernal es l'objècte de desvelopaments teologics.
Lo paradís (al-janna): es una demòra de felicitat eternala reservada per las personasunificant Dieu, atal que per las personas sincèras.
La vision du Senhor: los musulmans veiràn Allà, sens nocion de distància e sens qu'i aja un dobte sus aquela vision.
La majoritat dels musulmans crei a la question, al suplici e a la felicitat de la tomba. Aquò es pas mencionat dins l'Alcoran mas dins laSunna. Segon aquela darrièra, après la mòrt, tota persona serà questionada dins sa tomba per dos àngels del nom de Munkar e Nakir: «Qui es ton Senhor? Qui es ton profèta? Quina es ta religion?»[49]. Los musulmans pioses respondràn corrèctament a aquelas questions e auràn la felicitat dins lor tomba, alara que los non-musulmans e cèrts musulmans desobesissent i respondràn pas corrèctament e seràn castigats.
La predestinacion fa partit dels fondaments essencials de l'islam. Consistís a creire que tot çò qui se passa dins aquel mond - que sián los nòstres actes volontaris o involontaris - es predestinat per Allà. Çò que se passa èra escrit. Los eveniments arribats èran ineluctables. Sa volontat se realiza de totjorn segon sa saviesa eternala. Atal, tota causa – bona o marrida - qu'Allà sabèt que çò existirà se realizarà al temps que cal. E çò qu'Allà volguèt pas l’existéncia, se realizarà pas. En consequéncia, se totas las gents se mobilizan per nos far profeitar d’un benfach o per nos causar un mal que nos foguèt pas prescrit, i capitaràn pas.
Allà prescriguèt tot dins lo «quadre preservat» (al-lawou al-mahfudh) coma l'aprend l'Alcoran: «Es Nosaltre (Allà) que ressuscitam los mòrts. Fasèm inscriure çò que faguèron e las consequéncias de lors òbras. E Avèm denombrat tota causa dins un Quadre clar.»[50]
Mai, cal notar qu'aquela question del destin es tan controversiada al sen de la comunautat musulmana e fòra, que menèt l'imamAbo Hanifa (mòrt en 150H/767G) a avisar contra la deca de la mescresença volant abordar aquel mistèri: «Sabètz pas qu'aquel qu'examina lo liure-arbitre es coma aquel qu'examina los rais del solelh, mai l'obsèrva de près, mai ven perplèxe[51]».
La lei islamica dona un ensems de règlas prescrivent çò que los musulmans devon manjar. Aquelas règlas especifican çò qu'eshalal, es a dire legal. Aquelas règlas se trapan dins l'Alcoran, que descriu tanben çò qu'esharam, es a dire illegal. Tanben existís d'autras règlas s'apondent donadas per defatwas per demujtahids; mas son seguidas sonques per los lors discípols e non l'ensems dels musulmans.
La lei islamic enebís lo musulmans de prene d'alcoòl, de beure o de manjar desang e los produits derivats, e de manjar la vianda d'animals carnivòrs o omnivòrs coma lopòrc e lo produits derivats (coma la composicion delssabons que conten degrassa animala a basa de pòrc, amb la mencionLardate de sodium; lagelatina de pòrc intrant dins losBonbons, de lascocas, delsIaorts, amb la mencionE441), lomonard, locan o logat (los peissons piscivòrs son pas considerats coma carnivòrss)[52],[53]. Per que la vianda d'un animal terrèstre siáhalal, cal que l'animal siá tuat de bias que cal per un musulman o per de«gents del Libre» o «gens de la Bíblia» tot en mencionant le nom de Dieu (Allà en arab). L'animal donc deu pas èsser estordit per un procediment mecanic, electric o gasós, nia fortiori tuat per bolh e electrocucion, e l'òssa deu èsser sagnada pas qu'a viu, après verificacion del fial. Concretament, l'animal tombat, lo cap plaçat al cap dela Mèca, es tuat pel sacrificator que invòca le nom de Dieu (Allà en arab) proclamant «Bismallah Allahou Akbar», çò que significa «Al nom de Dieu lo mai grand». Diferentas règlas s'aplican als peissons. Mai sovent, los peissons d'escata son totjorn halal, quitament se defatwas declaran los peissons sens escatas (coma losSilurifòrmes e los coquilhums) comaharam. Las règlas d'interdiccion al subjècte dels animals se pòdon levar quand un musulman manca de morrir de fam e que pas cap de noiridura halal es disponibla.
Lo tuatge ritual islamic es nomenatdhabiha. Segon de fatwas, l'animal pòt pas èsser tuat sonque per un musulman. Pasmens, d'autras fatwas considèran que segon lo verset 5:5 de l'Alcoran, lo tuatge pòt se far per de«gents del libre» o «gents de la Bíblia»[54]. La viandakasher es considerada coma halal.
Las fasas de la luna forman la base du calendièr islamic.
L’an 1 d'aquel calendièr comencèt lo primièr jorn de l’Egira, lo 1èrMoarram (lo15 o lo16 de julhet622 de l’èra crestiana, segon los autors teologians; la primièra epòca es dicha «astronomica», la segonda «civila»). Aquel calendièr foguèt adoptat dètz ans après aquel eveniment. S'indica qu’una data es donada dins aquel calendièr apondent la mencion(calendièr musulman),(calendièr egirian),(èra musulmana) o(èra de l’Egira); o en abreujat,(H) o(AH) (dellatinanno Hegirae). Aquel calendièr es caracterizat par d'ans de 12 meses lunars que son mai corts que los ans solars. Una annada lunara compta 11 jorns de mens qu'una annada solara[55].
Cada mes comença al primièr creissent deLuna visible a partir de la Luna novèla: segon lo luòc d’ont se realiza l’observacion, lo mes pòt començar mai o mens d'ora.
Cal notar qu'existís un conflicte metodologic al subjècte de la fixacion de la data de començament delramadan. Contra lo metòde ocular, losfraires musulmans militan de contunh pel metòde dich scientific, es a dire aquel dels calculs astronomics, sus la basa d'una nòva interpretacion d'un verset de l'Alcoran. Pasmens, lo començament del ramadan jamai foguèt fixat d'autra biais que per l'observacion delprimièr creissent de luna dins lo cèl, a l'epòca de Maomet, de sos companhs, e de musulmans sunnitas dels primièrs sègles seguent la Sunna, e pas cap d'informacion fisabla permet d'establir d'autre metòde[56].
D'autres jorns o mes son tanben festejats coma:Achora. Lo june d'Achora es pas obligatòri mas es recomandat. Pels sunnitas s'agís, dins la continuitat del june instaurat perMoïses, de mercejar Dieu, per aver salvat lo pòble Ebrieu, dins sa fugida fòra d'Egipte. Pels chiites, es subretot la data anniversari de la mòrt de l'imam Husayn, falèn de Maomet.
Ramadan: Lo mes de ramadan es lo temps del june. Correspond al quatren dels cinc pilars de l'Islam. Es un temps privilegiat per se reculhir, pregar, legir l'Alcoran, eca. La ruptura del june se fa mai sovent en familha, abans una nuèch de pregàrias, lotarawih.
Laylat al-Qadr (La nuèch del Destin, una de las nuèches de la fin del mes del Ramadan): anniversari de la revelacion de l'Alcoran.
Molad: Es l'anniversari de Maomet. L'anniversari de Maomet èra pas festejat de son époque, ni pels seus companhs, ni pels musulmans sunnitas dels sègles primièrs, e pas cap d'informacion fisable permet de ne donar la data vertadièra. Aquela fèsta a pas lo caractèr religiós dels dos Aïds. Pasmens, se coneis aquela celebracion dans la tradicionchiita. Al vejaire dels salafistas, lo Molad es un novelum blaimable (bid'ah).
LaGranda Mosqueta de Kairuan es una de las òbras majoras de l'arquitectura musulmane avent servit de modèl a fòrça mosquetats en Tunisia e tanben dins l'ensems del Magrèb. De plan arab, possedís una vasta cort amb portics e une sala de pregàrias ipostila. Fondada en 670, data per sa forma actuala del sègle IX,Kairuan,Tunisia.
Lossunnitas sacralizan pas d'icònas. Mai d'unhadiths de Maomet[57], la malediccion de Dieu tomba sus tota persona produsent (pel dessenh, l'esculptura…) un èsser dotat d'arma, animals compreses, car aquò es considerat per eles coma anant contra l'esperit delmonoteïsme. Un cèrtaniconisme veire uniconoclasme mai o mens estrict existís donc dins l'islam. Atal, los musulmans se servisson puslèu de versets de l'Alcoran calligrafiat coma dins lo palais de l'Alhambra, de formas geometricas (arabèscas) o de representacion de laKaaba per decorar lasmosquetas, los ostals e los luòcs publics.
S'assòcia sovent lo simbòl del creissent e de l'estela a l'islam, pasmens que li sián anterior. S'agís a l'origina del simbòl de l'Empèri Bizantin, reutilizat a sa casuda per l'Empèri Otoman[58].
Un dels simbòls islamics es la colorverda[59]. Lo verd resulta de la combinason del jaune e del blau. Del temps deMaomet, las primièras bandièra levadas pels musulmans èra verdas. Las badièras delsFatimidas èran tanben verdas. Totas las personas se reclamant delsAhl al-Bayt portavan un turban verd. Lo vam per aquela color es simple: losArabs èran un pòble deldesèrt, loparadís foguèt per eles descrich coma verdós, ont de fonts d'aiga rajaràn en abondància, ont los fidèls portaràn de vestits de seja verdas[60]. Abans l'islam, la legenda d'al-Khadir (çò qu'es verd), testimònia de l'importància d'aquela color per aquel pòble[61],[62],[63]. Fin finala,Maomet auriá declarat que lo verd èra sa color preferida e portava sovent d'abits e unturban d'aquela color. Autrescòps, sols los califas èran autorizats de portar un turban d'aquela color[64]. Torna ara la simbolica del verd coma simbòl delpanarabisme.
Lacampana es un simbòl rarament utilizat dins l'art islamic pasmens se unhadith relatiu dins un entrevista entreMaomet e El-Hareth ibn Hicham descriu la vision deMaomet coma acompanhat d'un tindadís de campanas:«[…] la Revelacion me ven a vegadas coma lo bronzinament d'una campana […][65]». Pasmens i a per exemple una campana fòrça anciana a la mosqueta deXi'an enChina o sul minaret de la mosqueta de la vilaSaint-Louis delSenegal.
Dinar (en aur estampat) del cinquen califa fatimida al-Aziz (r. 365-386 H / 975-996 J.-C.), batida aMahdia en 380 H / 990 AD. Conservada al Musèu arqueologic d’Aqaba, Aqaba, Jordania. Diamètre: 18 mm, pes: 4 g.
Loscalifas (arab: خليفة significant «luòctenent», «successor» o «representant») designan los successors deMaomet. Lo tenent del títol a per ròtle de gardar l'unitat de l'islam e tot musulman li deu obesidença, dins l'encastre de lacharia: es lo dirigent temporal e espiritual de l’omma, la comunautat dels musulmans.
Un diferend entresunnitas echiitas menarà lo califat a se divisar en doas visions plan destriadas: una electiva, l'autra ereditària. Los primièrs (sunnitas) considèran que lo califa se deu elegir per sas qualitats moralas e islamicas, e aquò quina que sián sas originas. Los segonds (chiitas) considèran que sol un successor filhal de Maomet pòt pretendre a aquel títol. Dins aquelas condicions, un sol califa,Ali ibn Abi Talib (cosin de Maomet), podèt far consens entre sunnitas e chiitas per dirigir l'ensems de la comunautat musulmana.
Maomet moriguèt sens designar de successor e sens daissar un sistèma per ne causir un, mas mai d'un acte faguèron que l'unanimitat dels musulmans de l'epòca concluguèron que preferissiánAbu Bakr (de son vivent quitament alara qu'èra malaut, li demandèt, e a degun d'autre, de dirigir la pregària). En consequéncia, lo califat foguèt establit. Lo califa a per ròtle de gardar l'unitat de l'islam e tot musulman li deu obesissença: es lo dirigent de l'omma, la comunautat dels musulmans. Lo títolkhalifat rasul Allah, significant «successor del messatgièr de Dieu» venguèt lo títol corrent.
Los chiitas coneisson que le quatren califa, essentAli, paire de totes los imams. Los chiitas estiman que lo califa seguent,Yazid Ier es copable de la mòrt d'Hussein, e alara tota succession dels califas aurián perdut sa legitimitat. Encara, existís una controvèrsia al subjècte de l'estatut de musulman deYazid Ier.
Unes califas èran sovent nomenatsamir al-mu'minin أمير المؤمنين «comandaire dels cresents». Lo títol venguèt «emir».
Pas cap dels primièrs califas diguèt aver recebut de revelacions divinas, coma foguèt lo cas per Maomet, atencionats a demorar dins la bona dralha e crenhentAllà. Maomet essent lo darrièr profèta, pas cap dels califas diguèt èsser «profèta» o «messatgièr divin». Las revelacions fachas mejans Maomet rapidament foguèron codificadas e escrichas dins l'Alcoran, que foguèt acceptat coma autoritat suprèma, limitant tanben çò que lo califa podava dirigir. Pasmens, los primièrs califas essent los caps espirituals e temporals de l'islam, e insistissián sul fach que l'obesissença al califa en totas causas èra la marca d'un bon musulman. Lo ròtle venguèt pasmens estrictament temporal amb l'ascension delsolemas, e l'alunhament de cèrts califas de la practica pura de la religion.
Après los quatre primièrs califas (Abu Bakr,Omar,Othman eAli ibn Abi Talib), lo títol foguèt revendicat de biais controversiat pelsOmeias, losAbbassidas e losOtomans, e tanben per d'autras linhadas enEspanha, enAfrica del Nòrd e enEgipte. Gaireben dirigents musulmans portavan simplament lo títol desultan oemir, e fasián aleujança a un califa qu'aviá sovent pauc d'autoritat. Lo títol existís pas mai dempuèi que la republica deTurquia aboliguèt lo califat otoman en 1924[66].
Coma lo califat èra un subjècte de discòrdia entre dirigents musulmans, foguèt pauc evocat dempuèi 1924. Fòça musulmans volgavan lo retorn del califat, mas amb restriccions e la politica de fòça païses de majoritat musulmana, combinats als obstacles practics a l'unificacion de mai de cinquanta Estats-nacions en una sola institucion limitèron los esfòrces pel reviscòl.
Lacharia (literalament, «lo camin menent cap l'abeurador»[67]) es la lei islamica. Dempuèi laConstitucion de Medina, acabèt pas de l'espelir. SegonYadh Ben Achor[68], es falç de pensar que la charia es inèrta e immutable. Evolua en foncion dels cambiaments de conjonturas diplomaticas e sociologicas. I veire un sistèma condemnat a la pura estagnacion es falç. Ben Achor cita atal fòrça exemples d'adaptacions de la charia dins una analisi rigorosament scientifica[68].
L'Alcoran es la font màger de la jurisprudéncia islamica (fiqh). Pels Sunnitas, lasunna es pas un tèxte en sei coma l'Alcoran, mas significa l'ensems dels actes e paraulas del profèta. La plaça delshadiths fa l'unanimitat dins la lei islamica. Totes los religioses admeton de contradire lors jutjaments personals se un hadith autentic va contra aquel jutjament. Dos obratges compilan los hadiths autentics: lo "Sahih" d'Al-Bukhari e aquel deMuslim. Mas los salafistas prenon atal en consideracion de recents trabalhs de l'imam Al-Albani. Lo consens (ijma') e lo rasonament juridic (qiyas) son mai sovent considerats coma las fonts tresenas e quatrenas de la charia, mas aquò o contèstan de religioses segon que sols los hadiths e l'Alcoran son de fonts de drech, coma unessalafistas.
La lei islamic cobrís totes los aspèctes de la vida, dempuèi los subjèctes fòrça generals del govèrn e de la politica estrangièra fins als subjèctes de la vida vidanta. Lasnòrmas juridicas que foguèron exprèssament dins l'Alcoran son nomenadashudud e tractan especificament cincinfraccions penalas que son; lodelit depanatòri (amb la man), leterrorisme (amb lo pè), l'apostasia (amb los uèis), l'adultèra e ladifamacion, l'omicidi (volontari) essent classificat al dessús de las cinc infractions e just al dejós de l'associacionisme. Per caduna d'aquelas infraccions, una «dissuasion penala» nomenadahadd es dictada. L'Alcoran detalha tanben las nòrmas relativas a l'eritatge, al maridatge, las «satisfaccions equitablas» percòps e feridas eomicidis (involontaris), e tanben los «usatges e costumas» regissent las fèstas, la caritat e la pregària. Pasmens, aquelas prescripcions e inibicions pòdon èsser fòrça generalas, es la causa que los detalhs de lor aplicacion practica remanda a laSunna. Los doctors de l'islam (olemas) desvolopèron de normas juridicas a partir d'aquelas règlas generalas, s'apiejant tanben per se far sulsHadiths e lors interpretacions.
En matèria de drech musulman, los sunnitas s'acòrdan sus las fonts seguentas:
Pels musulmans l'Alcoran foguèt revelat perAllà çò que ne fa la primièra font de legislacion dins l'islam[69].
Loshadîths, l'ensems dels dires e fachs del Profèta, es la segonda font de legislacion[69]. Lasunna («tradicion») foguèt acampada e classificada pels savis sunnitas dins mai d'una òbra comaMouhammad al-Boukhari e loSahih es prés coma le «libre mai segur après l'Alcoran».
La tresena font de legislacion es l'unanimitat,Ijma, sul fondament d'un hadith de Maomet segon que los musulmans s'entendràn jamai sus una error[70].
La quatrena font es l'analogia,Qiyas (القياس, literalament «la mesura») que permet de destriar lo jutjament d'una causa per que i a pas de legislacion dempuèi lo jutjament sus una causa analòga[71].
Solas aquelas quatre fonts de drech fan consens entre las quatre escòlas de drech sunnitas. Pasmens, cal notar qu'unas d'aquelas fonts de legislacion foguèron realizadas après la mòrt de Maomet e son consideradas coma illicitas (haram) per d'autres grops de l'islam organizats en rite omadhhab.
Lomuftí (arab: مفتي) es un jurisconsult. Quand de musulmans son devesits sus un subjècte particular, pòdon demandar l'arbitratge d'un muftí, que pòt lor donar d'esclariments sus l'interpretacion de lacharia, delsHadiths e sovent de problèmas de fatwas.
Lofaqih (arab: فقيه) es un erudit de la jurisprudéncia.
L'olema, 'âlim (arabe: عالِم), es lo doctor de l'islam, çò que ne fa lo garda de la tradicion musulmana e òme de referéncia. Dins l'Alcoran, al-'Alîm (arabe: العليم), l'omniscient es l'un dels nombroses noms de Dieu.
LoMollah (Aiatòllah o Odjatoleslam) es un erudit musulman dins de païses que lo lengatge a una influéncia pèsia (arab: mawlān, مولًى, pl. mawâlin, موالٍ ajuda; defensaire; senhor). Es l'autoritat mai nauta pels chiitas.
Fins a 1055, localifa aviá lo poder temporal (politic e militar) e espirituel (teologic e judiciar).
EnEuròpa e dins unes païses musulmans, losgovèrns reclaman un alinhament de la formacion dels imams sus la formacion delsministres de las autras religions, es a dire tres o quatre ans d'estudis al minim[72].
Carta postala de 1900 mostrant lo minbar (cadièra utilizada per l'imam pel seu presic) de laGranda Mosqueta de Kairuan. Aquela cadièra del sègle IX es lo minbar mai ancian encara intacte[73].
I a pas declergat dins lo sunisme. Diferéncia màger d'amb lochiisme, l'imam es pas unprèire mas un membre de la comunautat musulmana que mena la pregària: es «aquel que se metdevant per guidar la pregària» e es pas obligatòriament un teologian: en arab, l'imam vòl dire «modèl», «exemple» o «guida», e dins lo sunisme, sufís que l'imam siá musulman, savi, coneissent los pilars de l'islam e aja aprés una granda partida de l'Alcoran per còr per èsse al servici d'una congregacion religiosa. Lomuezin, aquel que fa l'apèl a la pregària, tanpauc es pas un prèire.
L'islam reconeis divèrses nivèls de competéncias religiosas d'entre aqueles fidèls:L'explicacion de l'Alcoran se nomenatafsir. E l'ijtihad es la recerca de solucions novèlas a partir dels tèxtes de referéncia per respondre a las problematicas de las populacions musulmanas suls afars religioses (عِبادات [`ibādāt],practicas cultualas,pl. de عِبادة [ibada]) o socialas (مُعامَلات [mu`āmalāt], «comportaments»,pl. de مُعامَلة [mu`āmala]) dins una condicion sociala, politica o economica novèla.
al-mujtahid al-mutlaq, capable de «se batre» en abséncia de tèxte, coma l'indica la raíç demujtahid, per ne tirar unacasuistica, aprochar de tèxtes tractant de subjèctes similars e ne far la sintèsi, analizar los principis juridics sens referéncias a una escòla particulara. Aquelas competéncias son reconegudas coma excepcionalas e fòrça raras;
al-mujtahid al-mutlaq al-muntasib, lo mèsme mas dins l'encastre d'una escòla interpretativa;
al-mujtahid fil-madh'hab, dins l'encastre d'una escòla interpretativa, capable de far de responsas juridicas sus de questions novèlas;
al-'âlim al-mutabahhir, lo vulgarizator dels grands ancians que deu conésser l'Alcoran e la Sunna;
al-amiy, aquel que coneis pas que las grandas linhas de l'islam.
Los savis exegètas son considerats coma los «eretièrs» o «successors» dels profètas.
Lochiisme ortodòxe de la branca usuli (clergat delsaiatòllah) reconeis (o fan pas los Chiites Akhbari),a contrario, unclergat a diferents nivèls ierarquics[74], alara que lo sunisme rebuta aquela idèa d'un clergat central jogant lo ròtle d'intermediari obligat. Amb fòrça aspèctes, l'islam, per sa partida sunnita, es une religion decentralizada.
Pels chiitas, lo títol d'imam designa lo cap espiritual e temporal de la comunautat musulmana (califa pels sunnitas). Lo tenon los descendents d'Ali ibn Abi Talib (primièr imam) e deFatima Zahra (filha de Maomet) fins al dotzen imam (Mahdi). Los imams son considerats coma los depositaris del sens secret de la revelacion coranica e coma los sols successors legitimes de Maomet[75].
Los cresents se destrian en tres brancas màger: losunisme amassa gaireben 90% dels musulmans, lochiisme gaireben 10%, l'ibadisme (division delkharidjisme) mens de 1%[76].
Principals corrents de l'islam.
La relacion dirècte de l'òme amb Dieu per l'Alcoran e la libertat religiosa van menar a una multiplicacion de tendéncias religiosas. L'abséncia de clergat permet l'existéncias de diferentas normas juridicas, e diferentas escòlas religiosas. A la mòrt del profèta, de las diferéncias religiosas importantas e la conquista araba subte provocant de rivalitats politicas. Fòrça de questions sus la libertat de l'òme, le pecat, la fe, eca. mena a la constitucion de teologias musulmanas qu'ensejan de donar de responsas a las questions e als problèmas non detalhats pels tèxtes divins, e d'enfrentar las escomesas de la vida umana.
Losunisme (desunna, «via», «camin» o «tradicion») es lo corrent plan mai espandit. 90% dels musulmans son sunnitas[77]. Es reputat coma una vision ortodòxa de l'islam[78].
Los sunnitas s'acòrdan pas que sus quatre fonts de drech; 1° l'Alcoran, libre censat èsse revelat per Dieu; 2° laSunna, tradicion de Maomet constituida subretot de sas paraulas (hadiths); 3° lo consens juridic (ijmá); e 4° l'analogia juridica (qiyas).
Aquelas escòlas s'acceptan unas l'autras, organizant tanben un relatiu pluralisme en matèria de solucions juridicas (fatwa), mas partejan fondamentalament las meteissas cresenças (Agida).
Los sunnitas se fan conéisser comaahl as-sunnah wa l-jamaʻah (أهل السنة والجماعة; «las gents de la tradicion deMaomet e del consens de l'Omma») o, mai cort,ahl as-sunnah (أهل السنة) per oposicion als diferents gropes considerats coma foraviats.
Los sofís creson que l'Alcoran a dos nivèl de significacion; lozahir, sens extèrne o aparent; e lebatin, sens intèrne o amagat.Un marabot e soncapelet.
Lo tèrme «sofí» aparéis pel primièr còp dins la segonda mitat del sègle VIII de l'egira per designar los ascètas.
Los sofís son de savis, de mistics musulmans que prègan, junan, pòrtan de vestits blancs rufes (l'arabsuf, significa «bura», «lana», car los primièrs ascètas musulmans èran designats atal a cause dels vestits delana que portavan; (pòdon portar lomuruga, mantèl petaçat simbolizant lofagr, es a dire l'illusion del mond[79]).
Lo mot «sofisme» èra tirat deal-suf (ﺻﻮﻑ [ṣūf], «lana» que dona صوفيّ [ṣūfīy], «lanós»); es çò que reten en tot cas l'istorianIbn Khaldun. Lo sofí portava en efèit un vestit de lana blanca censada portar de la saviesa als vejaires. La modestia e la pauretat son evocada dins d'autres noms donats a unes d'eles:dervís (persan: درويش [derwiš], «mendicant») o [faqir] (en arab: فقير, «pauvre»).
Losofisme (en arab: تصوف [taṣawwuf], «iniciacion»[80]) es, segon sos adèptes sunnitas e chiitas, la dimension mistica interiora de l'islam. Los doctors de l'islam (olemas) definiguèron lo sofisme coma «una sciéncia que l'objectiu es la reparacion del còr per lo desviar de tot autre que Dieu[81]». L’amor ten en efèit una plaça centrala dins l’ensenhament sofí. Los obratges mai celèbres sul subjècte sonLo Tractat de l’amor d’Ibn Arabi eLo Libre de l’amor de l’imamal-Ghazali. PerIbn Arabi,«Lo sofisme es res de mai que las cinc pregàrias e l'espèra de la mòrt». E de precisar citant aquela formula:«I a aquí una sciéncia immensa»[82].
Autrament dich, losofisme se pòt considerar coma una doctrina esoterica de l'islam sunnita e un movementmistic e ascetic avent influenciat las dissidéncias chiitas. Coneis son desvelopament maxim aBagdad entre 750 e 950 jolcalifat abbassida. Losofisme donc seguit per de musulmans (los sofistas). Los sofís considèran mai sovent que seguir la lei (charia) o la jurisprudéncia islamica (fiqh) es pas que lo primièr pas sul camin de la somission perfèita. Se concentran sus d'aspèctes intèrnes o mai espirituals de l'islam, coma la perfectibilitat de la fei o la somission de l'ego (nafs). Gaireben totes los òrdres sofís (tariqas) s'apròchan o del sunisme, o del chiisme. Son pel tot lo mond islamic, delSenegal fins a l'Indonesia.
Lo sofisme fa l'objècte de vivas criticas, sovent formuladas pelssalafistas, que rebutan lo principi quitament de l'intercession (tawassul), veire pels quitasunnitas, que considèran de practicas del sofisme eterodòxe coma desviantas, subretot quand degenèra per èsser pas mai que marabotisme (en Africa) o faquirisme (en Índia).
Una teologiapopulara se desvolopèt en efèit desvolopada dins lomarabotisme, que practica lo culte delssants, politeïsme explicant lo fach qu'aquel corrent siá rebutat per l'unanimitat dels sunnitas. En efèit, aquel genre de culte es passible de la pena de mòrt segon lacharia. Lo mòt «marabot» ven de l'arabmurabit, que designa un òme vivent dins unribat, un convent fortificat. Aqueles religioses fòrça mistics jogant a l'encòp los ròtles de predicator, detaumaturg (mètge guerissor), d'educator e de cap politic. Son investits dels poders surnaturals mercé a lorbaraka; lor practica de l'Alcoran, dins de civilizacions ont l'escritura foguèt balhada per l'islam, los dòta en efèit d'un poder paranormal. Trobèron un terren privilegiat enAfrica ont, a partir desègle XVI, los sobeirans convertits cridan de marabots a las autoritats arabas. Vivent de dons de cresents, los marabots formats a l'escòla coranica ensenhan l'islam classic, non sens li apondre de practicas popularas e supersticiosas, veire magicas, aprochant a vegadas de cresenças animistas tradicionalas d'Africa. La reputacion de lors poders miraculoses los aparenta alara mai a de mascs qu'a d'imams. Lo culte dels sants que caracteriza ara lo marabotisme alarguèt le sens del mot «marabot», que ven a designar lo sant vivent o mòrt, lo monument qu'abriga sa tomba, los successors del sant, eca.
Una zaoïa als costat de las parets de la vila deKairuan enTunisia al començament del sègle XX.
Dins un primièr temps, aquel tèrme designa un luòc reservat a l'interior d'una estructura mai vasta ont lossoufís (mistics) podavan se retirar coma o daissa entendre lo sens de la raíç del mot arab (canton).
Mai tard, lo mot designa un complèxe religiós comportant unamosqueta, de salas reservadas a l'estudi e a la meditacion e tanben una alberga per i recebre los indigents. Se realiza las practicas espiritualas e s'i enterra lossants fondators de lasconfrairias sofias.
La comunautat sofia (رابِطة [rābita]) se lòtja dins unribat a vegada fortificat. AlMagrèb, aquelas comunautats se desvelopèron dins lo mitan urban jos la forma de laszaoïas. Los membres d'aquelas confrairias se se fan a vegada nomenarmarabots (مَرْبوط [marbūt] o مُرابِط [murābit], aquel qu'es ligat).
Plaça particulara del salafisme a l'epòca contemporanèa
Lowahhabisme es un movement politicoreligiós, fondat perMohammed ben Abdelwahhab, se reclamant de l'islam sunita, qu'es presentat coma lo davancièr del reformismesalafista. Pels seus adèptes, aquel movement representa la revivificacion del salafisme.Una de las estimacions mai detalhadas de la populacion religiosa dins loGolf Persic que la faguètMehrdad Izady estimant, «en utilizant de critèris culturals e non confessionals», a mens de 5 milions los salafistas o wahhabitas dins la region delGolf Persic (contra 28,5 milions desunitas e 89 milions dechiitas)[83],[84]; que gaireben 4 milions enArabia Saudita (subretot dins la region centrala delNejd ) e lo rèste venent majoritariament delQatar e de l'Emirat de Charjah[85]. Gaireben totes losqataris sunitas sont wahhabitas (46,87% de l'ensems dels Qataris)[86]; 44,8% delsemiratis son wahhabitas[87]; 5,7% delsbahrainis son wahhabitas; e 2,17% deskowaitis son wahhabitas[88]. Representan gaireben 0,5% de la populacion musulmana del mond[89].
Lochiisme es divisat en diferentas brancas, que las màger son lochiisme duodeciman (branca mai importanta), lozaïdisme e l'ismaelisme[90]. Cada branca accèpta diferents descendents d'Ali ibn Abi Talib, cosin de Maomet, coma imams. Après la mòrt de l'imamJa'far al-Sâdiq qu'es considerat coma lo siesen Imam pels chiitas duodeciman e los ismaelians, los ismaelians reconeisson son filhIsmaïl ben Jafar coma son successor alara que los chiitas duodecimans seguisson son autre filhMusa al-Kazim coma lo seten imam. Los zaïditas considèran, eles,Zayd ibn Ali, l'oncle de l'Imam Jafar al-Sadiq, coma lor cinquen imam, e seguisson donc una autra linhada de succession après el.
L'ismaelisme (arab: al-Ismā'īliyya الإسماعيلية; persan: اسماعیلیان; sindhi: اسماعيلي; kurde: Ismaili; Esmā'iliyān ) es una branca de l'islam chiita. Los ismaelitas prenon lor nom de lor acceptacion d'Ismaïl ben Jafar coma lo successor espiritual designat a l'imamJa'far al-Sadiq, atal se diferencian dels duodecimains, qu'acceptanMusa al-Kazim, fraire cabdet d'Ismaïl, coma lo verai Imam.
Lo zaïdisme ( arab: الزيدية az - Zaydiyya) es la branca mai anciana de l'islam chiita que s'espeliguèt al començament del sègle VIII. Foguèt nomenada en referéncia aZayd ibn Ali, falèn deAl-Hussein ibn Ali. Los adèptes de l'escòla juridica son los zaïdits et representent gaireben 35-40% dels musulmans alIemèn[92].
Lokharidjisme se divisa a son torn en divèrsas comunautats e tendéncias (sufritas,ibaditas, etc). A l'ora d'ara la sola tendéncia kharidjite que s'atudèt pas o que foguèt pas marginalizada es l'ibadisme. Se trapa dins lo sultanat d'Oman (que practica unibadisme d'Estat), e dins dos regions del Magrèb fòrça localizadas: enArgeria (a çò delsBerbèrs deGhardaïa) e enTunisia (illa deDjerba).
Autras variantas teologicas, sociologicas, ideologicas o politicas ligadas a l'islam o derivant de l'islam
Un quatren corrent, que s'atudèt a l'Edat Mejana, lomutazilisme, es una escòla interpretativa racionalista, en conflite amb losunisme naissant; apareguèt a la fin delcalifatomeia, a la mitat del sègle VIII, e eradicat al sègle XI pelsunisme, subretot pelsAcharitas (discípols deal-Ach'ari 873-935). Aquela escòla, que de tèxtes foguèron trobats al sègle XIX, coneis un cèrt reviscòl dempuèi aquela data per unes intellectuals, sonque en rason de sas consequéncias politicas e de sos ligams amb la democracia[93]. Pasmens, lomutazilisme prenguèt pas de basa populara notable.
Per completar la presentacion de la religion musulmana, cal mencionar las practicas popularas de l'islam. Sovent eissidas deSincretismes amb las religions preislamicas, son encara fòrça presentas dins las societats ruralas tradicionalas, que mesclananimisme, culte dels aujòls, e religion reveladas, s'exprimissent subretot, al subjècte de l'islam, mejans de «confrairias musulmanas». Aqueles movements o confrairias pareisson de luènh als òrdres religioses crestians non clastrats. Unes son condemnats per l'islam que los pensa eterodòxes e reïntrodusissent de rèstes arcaïcs de cresença supersticiosas. Tanben cal mencionar l'apareisson, al sègle XX, dels musulmans reformats o liberals qu'an per tóca a un novelum general.
La Mèca enArabia Saudita, abriga laKaaba («lo Cube»). Segon la tradicion, es lo primièr luòc de culte, bastit per Adam sus Tèrra, puèi bastit de nòu perIbrahim (Abraam). Fins a l'aveniment de l'islam, es dedicat al dieu arabObal, qu'èra venerat per de rites de circonvolucion a l'entorn de la pèira negra. Tot musulman se deu d'i far un plegrinatge al mens un còp dins sa vida se n'a la capacitat fisica e financièra.
Medina, ont emigrèt Maomet après que fugiguèt de La Mèca, es la segonda vila santa de l'islam.
Jerusalèm es la tresena vila santa. Es lo luòc cap ont lo profèta Maomet auriá fach lo viatge nocturne e l'ascension. Lo pelerinatgesunita es admés sonque cap a aquelas tres vilas.
Los sunitas reconeisson un autre luòc sant:Ebron, luòc del tombèl d'Abraam, paire d'Ismaèl.
Los chiitas reconeisson dos autres luòcs sants:Nadjaf, en Iraq eKerbala, luòc del martir d'Ussein, falèn del profèta Maomet e filh d'Ali, tresen imam, e dels seus companhs, venguts a Kerbala per defendre l'imamat es a dire la succession per l'imam Ali gendre del profèta e Ussein son filh (Hassan, son fraire ainat foguèt tuat). Cada ans, se celèbra lo remembre d'aquel chaple, a Kerbala.
Los musulmans d'Etiopia apondan a aquela lista una quatrena vila santa, aquela d'Harar[94].
L'islam reconéis totes los paires fondators deljudaïsme (Moïses, David, Salomon) coma de profètas, pasmens sens s'i limitar, e establit d'un biais general los profètas coma mejans per Dieu de rampelar los òmes cap a la fe en El e un comportament de dreitura.
Isa (Jèsus de Nazaret) es un profèta, que lo retorn s'espera a la fin dels temps. Al seu subjècte, es escrich dins l'Alcran[95] que Jèsus foguèt pas tuat nimai crucificat mas que "foguèt levat cap a Dieu".
I a una controvèrsia entre los musulmans al subjècte de l’existéncia de l'Antecrist. Aquel seriá pas expressament mencionat dins l'Acoran, mas es incontestat que cèrtshadiths parlan d'el e del fach que Jèsus lo combatrà a la fin dels temps.
L'actitud de l'islam al respècte a aquelas doas religions precedentas, conegudas jols lo nom de«religions del Libre» o «religions de la Bíblia», consistís a l'encòp de los respectar e a lor reconéisser una cèrta vertat, mas los considerar coma avent estat corrompudas amb lo temps per las passions dels òmes (manipulacions per de tòcas politicas, injustícia, excès, eca.) (sorata 17, 30…). Maomet, considerat coma lo darrièr profèta per aquela religion, essent cridat per restablir lo messatge dins sa vertat primordiala, es a dire tala que definida perIbrahim (Abraam).
L'apostasia dins l'islam cap a una autra religion, quina que siá, es fermament interdita per l'interpretacion majoritària de l'Alcoran[96].
Al subjècte de la tolerança religiosa, citam laletra del Profèta als evèsques e crestiansnajranitas que podèron practicar liurament lor culte (mai podavan pregar dins sa mosqueta en s'orientant cap a l'orient) en l'an 631. Foguèt lo meteis pels Josieus de Médine en conformitat al verset 256 de la sorata 2 "Punt de contrencha en religion"[97].
L'egalitat espirituala entre las femnas e los òmes es descricha dins la sorata Al-Ahzab:
«Los Musulmans e Musulmanas, cresents et cresentas, obedissents e obedissentas, leials e leialas, endurants e endurantas, crenhents e crenhentas, donaires et donairas d´almòinas, junants e junantas, gardians de lor castetat e gardianas, invocators sovent d´Allà e invocatriças: Allà preparèt per eles un pardon e una enòrma recompensa».
(Coran. Sorata 33, verset 35)
Endacòm mai, Mahomet menciona l'importança de la femna dins la realizacion delmu'min complet en disent: «Lo Paradís se trapa jols pès de las vòstras mairas»[98],[99]. Fin finala, dins los actes, segonMuhammad Hamidullah, lo Profèta nomena una femna, Umm waraqah bint 'Abdallah bint al-Hârith qu'aviá aprés l'alcoran per còr[100],imam dels òmes e femnas de son quartièr aMedina, «a títol excepcional»[101].
Tanben, mai d'un còp dins son discors d'adieu, recomanda «d'assegurar a la femna lo melhor tractament»[102],[103].
Las criticas negativas contemporanèas, fachas a l'islam per fòrça autors de païses que los sistèmas politics son laïcs o seculars, son gaireben las meteissas qu'aquelas fachas a las doas autras religions monoteïstas:obscurantisme,misoginia,fallocracia, intoleréncia,ostilita cap a las autras cresenças,elògi d'unas violéncias, eca, que ne son los caractèrs extremistas e qui dominan fàcia a las nocions de justícia, de patz, d'egalitat que se pòt trobar dins aquelas religions.
Par exemple, d'entre los autors anglosaxons, l'etologista e escrivan britanicRichard Dawkins[104]. Segon el, l'islam es incompatible amb las avançadas recentas de lasciéncias, e per exemple amb lateoria de l'evolucion. Dawkins recentament faguèt lo vòt personal de «popularizar l'evolucion dins lo mond islamic»[105]. Aquela critica la contradich lo mètgeMaurice Bucaille qu'afirma dins son libreL'òme d'ont ven?: las responsas de la sciéncia e de las Escrituras santas que l'evolucion es de segur compatible amb los recits coranics[106]. Per l'istorianMohamed Talbi, l'evolucionisme es una vielha tradicion dins la pensada musulmana, cita entre autresIbn Khaldun[107].
Lo jornalista angloamericanChristopher Hitchens[108], es encara mai sevèr al vejaire de l'islam e de las religions en general:«Violenta, irracionala, intoleranta, ligada alracisme, altribalisme e al sectarisme, vestida d'ignorança e ostila l'investigacion liura, desdenhosa de las femnas e coercitiva cap als enfants: la religion organizada deu n'aver fòrça sus la consciéncia.» Al subjècte de l'islam, Hitchens sosten qu'aquela religion essexista, intoleranta, e comprend fòça «sectas guerrièras e contradictòrias entre elas»[109]. Pasmens, «l'affirmacion fondamentala» de l'islamisme que l'islam «se pòt pas melhorar e es definitiu» es, segon el, «absurda»[110].
Pasmens, de criticas pòdon paréisser infondadas, per exemple l’accusacion de racisme, de tribalisme o d'intoleréncia. Lo Profèta, dins son discors d’adieu, diguèt que «pas cap Arabi a de superioritat sus un non Arabi»[102]. Endacòm mai, diguèt que «cal obeir a l'autoritat legala tenguda quitament per un negre del nas trencat»[111],[112].
«Lo futur de l'Islam se trapa dins lo principi de l'acòrdi dels musulmans amb la concepcion de la fe universala e la capacitat, mejans aquela universalitat, de far e d'abrogar de leis. Alara que los musulmans avançan, lors leis pòdon, qutament, avançar amb eles, e la presa de la man mòrta del drech canonic pòt se relargar gradualament e legalament»[113].
↑Títol de la Sorata 112 Al Ikhlas:«Le monoteïme pur»
↑Per exemple, sorata 9 (At-Tauba):«Los josieus dison: "Uzayr es filh d´Allà" e los crestians dison: "Lo Crist es filh d´Allà". Atal es lor paraula venent de lors bocas. Imitan lo dich dels mescresents abans ela. Qu'Allà los avalisca! Cossí s´alunhan (de la vertat)?»
↑Per exemple, Sorata 2 Al-Baqara:«Allà! Pas cap de divinitat levat El, lo Vivent, Aquel que demora d'esperel "al-Qayyum". Ni somnoléncia ni sòm Lo prenon pas. A el aparten tot çò qu'es dins los cèls e sus la tèrra. Qui pòt intercedir près d'El sens La Seuna permission? Conéis lor passat e lor futur. E, de Sa sciéncia, embraçan sonque çò que Vòl. Son Tròne "Kursiy" vessa los cèls e la tèrra, que la garda Li còsta pas de pena. E Es lo Fòrça Naut, lo Fòrça Grand.»
↑Per exemple, Sorate 51 Az-Zariyat:«Creèri los djinns e lo òmes sonque per que M'adoren.»
↑Per exemple, Sorata 2: La vaca (Al-Baqarah):«Cresèm en Allà e en çò que nos foguèt revelat, e en çò que nos fasèm davalar cap a Abraam e Ismaèl e Isaac e Jacòb e las Tribús [d'Israèl], e en çò que foguèt donat a Moïses e a Jèsus, e en çò que foguèt donat als profètas, venent de lor Senhor: fasèm pas cap de distincion entre eles. E a El siam Someses.»
↑Literalament, l'Alcoran indica que josieus e crestians aurián desviat lo sens del messatge «E alara, a causa de lor violacion de l’engatjament, los avèm maldich e endurcit lors còrs: desvian las paraulas de lor sens e olbidan una partida de çò que lor foguèt tornat. Acabaràs pas de descobrir lor traïson, levat un pichon nombre d’entre eles. Que lors ardonèm e oublièm (lors decas). Car Allà, verai, prèmia los benfasents.» (Coran, 5 :13). Los savants musulmans interprèton mai sovent aquelas indicacions coma la denaturacion de las quita escrituras santas, çò que permet d'explicar las diferéncias entre las cresenças dins aquelas e dins l'Alcoran
↑Usmani, Mohammad Taqi; Abdur Rehman, Rafiq (editor); Siddiqui, Mohammed Swaleh (translator) (2000). An approach to the Quranic sciences. Karachi: Darul Ish'at.p.181–9.
↑Schimmel, Annemarie; Barbar Rivolta(Summer, 1992). "Islamic Calligraphy". The Metropolitan Museum of Art Bulletin, New Series 50 (1): 3.
↑(fr)Malek Chebel, "Dictionnaire des symboles musulmans", éd. Albin Michel, 1995,p.361
↑Alcoran [70:4] Los Àngels coma l'Esperit montan cap a El en un jorn que la durada es de cinquanta mila ans.
↑Per exemple, Sorata 14 (Ibraim):«al jorn que la tèrra serà remplaçada per una autra, quitament los cèls e ont (los òmes) compareisseràn debans Allà, l´Unic, Lo Dominator Suprèma.»
↑ref, Hadith: Lo profèta diguèt «Las gents seràn ressuscitadas lo jorn de la Resurreccion pès nuds e incirconcises» raportat per al boukhari e moslim
12Muhammad Saed Abdul-Rahman.The Meaning and Explanation of the Glorious Qur'an. 1. MSA Publication Limited,p.668.ISBN 1861794703.
↑(fr) [books.google.fr/books?id=2-oSvZJLzWMC&pg=PA38&dq=false Nafissa Tall,La question de l'épreuve en islam: Essai d'anthropologie, éd. L'Harmattan, Paris, 2012,p.38]
↑(fr)Malek Chebel, "Dictionnaire des symboles musulmans", éd. Albin Michel, 1995,p.143
↑Per exemple, Sorata 18 (Al-Kahf):«Vaquí aqueles qu'auràn los jardins del sejorn (eternal) jos que rajan los rius. I seràn ondrats de braçalats d´aur e se vestiràn d'abits verds de seja fina e de brocart, acoidats sus de divans (plan ondrat). Quina bon prèmi e quina bèla demorança!»
12(fr)Yadh Ben achour,Le Rôle des civilisations dans le système international, Droit et relations internationales., Bruylant, et éditions de l’université de Bruxelles, 2003.
↑(fr)Mimoun Bendjillali,L'histoire des sources fondatrices de la législation musulmane, éd. Dar Albouraq, 2006,p.32
↑(fr)CFCM: commission Imams - Mission principale: La commission se penchera sur la formation des imams et élaborera un rapport en forme de recommandations.
↑Other sources give far lower numbers of Shia though they do not estimate the number of Wahhabi (15% of KSA is Shia. sources:Saudi Arabia's Shia press for rights| bbc|by Anees al-Qudaihi | 24 March 2009; andCouncil on Foreign Relations| Author: Lionel Beehner| June 16, 2006; Vali Nasr,Shia Revival, (2006) p. 236)
↑(fr)Jean-Christophe Attias et Esther Benbassa,Des cultures et des dieux: repères pour une transmission du fait religieux, éd. Fayard, Paris, 2007, p. 248,ISBN: 9782213624730
↑(fr)Muhammad Hamidullah, "Le Prophète de l'islam", ed. Al-Najah, 1998,p.161
↑Muhammad HamidullahLe Prophète de l'islam. El-Najah.
↑Muhammad Hamidullah, "Le Prophète de l'islam", Éditions El-Najah, Tome 1,p.165 et 666
12Muhammad Hamidullah, "Le Prophète de l'islam", éd. Al-Najah, 1998, p.253
↑Autre hadith sahih del meteis tipe:Los melhors d'entre vosaltre son los melhors cap a las lors femnas, dins Mosnad Ahmad, n°7354, e Al-Tirmidhi n°1162
↑Richard Dawkins,Pour en finir avec Dieu, éd. Robert Laffont, Paris, 2008
↑Muhammad Hamidullah, "Le Prophète de l'islam", éd. Al-Najah, 1998,p.254
↑Bukhari vol9, livre 89, n°256 amb aquela diferéncia:Escotatz e obedissatz, quitament se vos foguèt donat per cap un esclau etiopian negre coma una pansa
↑Mahommedan lawIn Encyclopedia Britannica. vol. XVII (Modèl:11th Ed.) Nòva York, 1911, p.417
Avertissement:Aquela bibliografia subretot en francés es presentada a títol indicatiu entre l'abondéncia e la varietat e qualitat de las publicacions al subjècte.
Michel Reeber, L'islam, Milan, coll. «Les Essentiels», 2013, 128 p. (ISBN 978-2745963246) (pour une première approche)
Paul Balta, L'islam, Le Cavalier Bleu, coll. «Les idées reçues», 2009, 127 p. (ISBN 978-2846702362) (également pour une première approche)
(en) John Richard Bowen (trad. Patrick Savidan), L'islam, un ennemi idéal, Albin Michel, 2014, 120 p. (ISBN 978-2226254801)
Mohammed Arkoun, L'Islam, Jacques Grancher, coll. «ABC», 2013, 368 p. (ISBN 978-2733910146)
Dominique Sourdel et Janine Sourdel-Thomine, Vocabulaire de l'islam, PUF, coll. «Que sais-je?» (no 3653), 2013, 128 p. (ISBN 978-2-13-062768-5)
Malek Chebel, Manifeste pour un Islam des lumières: 27 propositions pour réformer l'Islam, Fayard, 2012, 224 p. (ISBN 978-2213676999)
Gilles Kepel, Quatre vingt treize, Gallimard, 2012 (ISBN 2-07-013432-6)
Gilles Kepel, Banlieues de la République - L'enquête, Gallimard, 2012 (ISBN 978-2-07-013682-7)
(en) John Richard Bowen (trad. Frédéric Sarter), L'Islam à la française, *Steinkis, 2011, 382 p. (ISBN 979-1090090040)
Arno Tausch et Hichem Karoui, Les musulmans: un cauchemar ou une force pour l'Europe?, L'Harmattan, coll. «Histoires et Perspectives Méditerranéennes», 2011, 261 p. (ISBN 9782296139800)
Hichem Djaït, La vie de Muhammad: Le parcours du Prophète à Médine et le triomphe de l'islam, t. 3, Fayard, 2012, 320 p. (ISBN 978-2213637204)
Hichem Djaït, La vie de Muhammad: La Prédication prophétique à La Mecque, t. 2, Fayard, 2008 (ISBN 978-2213632834)
Charles Saint-Prot, Islam: l'avenir de la Tradition entre révolution et occidentalisation, Rocher, 2008, 618 p. (ISBN 978-2268066103)
Hichem Djaït, La vie de Muhammad: Révélation et prophétie, t. 1, Fayard, 2011, 181 p. (ISBN 978-2213603285)
Hamadi Redissi, Le pacte du Nadjd ou comment l'islam sectaire est devenu l'islam, Seuil, 2007, 342 p. (ISBN 978-2-02-096081-6)
Mohamed Mestiri et Moussa Khedimellah, Penser la modernité et l'islam, Institut International de la pensée Islamique (IIIT), 2006 (ISBN 9782952447102)
Bernard Lewis, Islam, Gallimard, coll. «Quarto», 2005, 1344 p. (ISBN 978-2-07-077426-5)
Mohammed ben Jamil Zeino, Comment comprendre le Coran?, Chama, 2005, 157 p. (ISBN 978-2911807114)
Alfred-Louis de Prémare, Aux origines du Coran, Tétraèdre, 2005, 144 p. (ISBN 291286819X)
Abdou Filali Ansary, Réformer l'islam?, La découverte, 2005, 283 p. (ISBN 978-2707146748)
Abdelmajid Charfi, L'islam entre le message et l'histoire, Albin, 2004 (ISBN 9782226154316)
Dalila Adjir et Abdelaali Baghezza, Entrée interdite aux animaux et aux femmes voilées!: Lettre ouverte aux nouveaux hussards noirs de la République, Akhira, 2004, 183 p. (ISBN 978-2952171700)
Tahar Gaïd, La Femme musulmane dans la société: Passé et présent, Egalité et différences, t. 1, Iqra, 2004, 170 p. (ISBN 978-2911509766)
Tahar Gaïd, La Femme musulmane dans la société: Droit familial et social, t. 2, Iqra, 2004, 170 p. (ISBN 978-2911509773)
Brahim Labari, Recette islamiques et appétits politiques: Essai sur les fondements du pouvoir chérifien, Syllepse, 2002, 163 p. (ISBN 9782913165861, lire en ligne)
Alfred-Louis de Prémare, Les fondations de l'islam: entre écriture et histoire, Seuil, coll. «L'Univers historique», 2002, 522 p. (ISBN 978-2020374941)
Sabrina Mervin, Histoire de l'islam: Fondements et doctrines, Flammarion, coll. «Champs», 2000, 311 p. (ISBN 978-2-08-083009-8)
Geneviève Gobillot, Les Chiites, Brépols, coll. «Fils d'Abraham», 1998, 224 p. (ISBN 978-2503506463)
Charles-André Gilis, Etudes complémentaires sur le Califat, Al-Bustane, 1994, 168 p. (ISBN 978-2910856038)
Jean-Claude Barreau, De l'islam en général et du monde moderne en particulier, Belfond - Le Pré aux clercs, coll. «Pamphlet», 1991 (ISBN 978-2714427403)
Fatima Mernissi, Sultanes oubliées: Femmes chefs d'État en Islam, Albin Michel, 1990, 300 p. (ISBN 9782226039545)
Henri Corbin, Histoire de la philosophie islamique, Folio, 1989 (ISBN 978-2-07-032353-1)
Roger du Pasquier, Découverte de l'islam, Seuil, coll. «Points-Sagesse», 1984, 177 p. (ISBN 978-2020069434)
Marcel André Boisard, L'humanisme de l'islam, Albin Michel, 1979, 436 p. (ISBN 2226008004)
Muhammad Hamidullah et relu par Mustapha Tougui, Le Prophète de l'Islam, sa vie, son œuvre, El-Falah, 2010, 844 p. (ISBN 978-2951331808)
Ibrahim Abu-Harb, Petit guide illustré pour comprendre l'islam, Londres, Darussalam, 2008 (ISBN 978-9960-58-112-5)
Fdal Haja, Les femmes vertueuses, Universel, 2005, 123 p. (ISBN 2-911546-52-0)
Abdallah Penot, L'Entourage féminin du Prophète, Alif, 2001, 157 p. (ISBN 9782908087147)
(ar) Al-Nawawi (trad. Abdallah Penot), Les Jardins de la Piété, Alif, 2006, 1334 p. (ISBN 978-2908087246)
(ar) Tabari (trad. Hermann Zotenberg), Chroniques: Histoire des Prophètes et des Rois, t. 1, Actes Sud, coll. «Thésaurus», 2001, 770 p. (ISBN 978-2-7427-3317-0)
(ar) Tabari (trad. Hermann Zotenberg), Chronique: Histoire des Prophètes et des Rois, t. 2, Actes Sud, coll. «Thésaurus», 2001, 1260 p. (ISBN 978-2-7427-3318-7)
(ar) Ibrahim Al-Yaqubi (trad. Abdallah Penot et Abdallah Di Sanza), La Doctrine de l'Unité, selon le sunnisme, Alif, 1999, 85 p. (ISBN 9782908087178)
(ar) Mahmud Shaltut (trad. Messaoud Boudjenoun), L'islam: dogme et législation, Al-Bouraq, 1999, 318 p. (ISBN 978-2-84161-011-2, lire en ligne)
.gif)
