Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Vejatz lo contengut
Wikipèdial'enciclopèdia liura
Recercar

Guèrra de Sèt Ans

Aqueste article es redigit en provençau.
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.

Guèrra de Sèt Ans
Informacions generalas
DataAost de1756 - Febrier de1763
LuòcEuròpa,America dau Nòrd,Antilhas eÍndia
EissidaVictòria angloprussiana
Belligerants
França

Àustria
Russia
Suècia
Espanha
Nàpols
Saxònia
Bengala
Divèrseis estats alemands
Divèrsei pòbles amerindians

Reiaume Unit

Prússia
Hannover
Portugau
Divèrseis estats alemands
Divèrsei pòbles amerindians

LaGuèrra de Sèt Ans es un conflicte major dau sègle XVIII que se debanèt d'aost de1756 a febrier de1763. Opausèt doas coalicions formadas, d'un caire, d'Anglatèrra e dePrússia e, d'autre caire, deFrança, d'Àustria e deRussia.Espanha jonhèt lo camp francés en1762 e cada camp obtenguèt l'ajuda de poissanças segondàrias, especialament enAlemanha e dins lei teatrescoloniaus.

Lònga esaunosa, la guèrra s'acabèt sensa venceire enEuròpa onte lostatu quo ante bellum foguèt restaurat a l'eissida dei combats. En revènge, dins lei colonias,França perdiguèt la quasi totalitat de sei possessions que foguèron annexadas per leisAnglés que venguèron la premiera poissança coloniala mondiala.

Causas

[modificar |modificar lo còdi]

La Guèrra de Sèt Ans es la consequéncia quasi dirècta de laGuèrra de Succession d'Àustria (1740-1748) qu'aviá laissat de tensions vivas entre totei sei participants. Leis annadas depatz de1748 a1756 foguèron ansin un periòde d'activitatdiplomatica intensa marcat per de cambiaments d'aliança e una reconstitucion accelerada dau potenciau militar dei poissanças europèas majoras.

Lei tensions francoanglesas

[modificar |modificar lo còdi]

Enemics tradicionaus enEuròpa,França eAnglatèrra avián plusors subjèctes de tension dins sei relacions. Lo premier èra la volontatanglesa tradicionala d'empedir l'emergéncia d'una poissança capabla d'impausar son egemonia sus locontinent[1]. Pasmens, dins lo corrent de la premiera mitat dau sègle XVIII, èra estat agravat per de tensionsfrontalieras e economicas entre lei domeniscoloniaus dei dos reiaumes.

Lei problemas pus grèus èran localizats enAmerica onte d'escaramochas recurrentas opausavan lei dos camps en despiech de lapatz de1748. L'enjòc principau i èra lo contraròtle deivaus deMississipí e d'Ohio e dau comèrci de pelissas. La multiplicacion dei missions jesuistas maucontentava tanbenLondres que crenhava l'expansion daucatolicisme dins la region. De tensions importantas existián dins leisAntilhas e, dins lo rèsta dau mond, Francés e Anglés menavan una lucha d'influéncia acarnada per aquistar e gardar l'aliança dei princes indians.

Lei tensions austroprussianas

[modificar |modificar lo còdi]

En fòra de l'antagonisme entreParís eLondres, lo fogau de tensions pus important enEuròpa èraSilèsia. Conquistada perPrússia en1742, èra totjorn revendicada perÀustria. Pasmens, d'un biais pus generau, l'emergéncia dePrússia coma poissançaeuropèa majora èra a trevirar leis equilibris au sen de l'espaci germanic, çò que menaçava l'influénciaaustriana.

La formacion de dos blòts d'alianças

[modificar |modificar lo còdi]

Entre1748 e1756, lei belligerants de laGuèrra de Succession d'Àustria, maucontents de l'eissida d'aqueu conflicte, assaièron de trobar d'aliats novèus entraînant pauc a pauc la formacion de dos blòts. Aqueu procès comencèt amb un raprochament d'Àustria e deRussia. D'efiech,Sant Petersborg s'inquietava tanben deis ambicions prussianas. L'unionPolonha-Saxònia participèt egalament a aquela aliança.

Menaçada d'enceuclament,Prússia decidèt rapidament d'abandonar l'aliança francesa au profiech d'un acòrdi ambAnglatèrra. Per aquò,Frederic II (1740-1786) prepausèt son armada per protegirHannover. Una partida deisestatsalemands lo sostenguèt.

L'ensems d'aquelei manòbrasdiplomaticas aguèt per consequéncia d'isolarFrança eLoís XV (1712-1774) se resignèt a una aliança ambÀustria e a un raprochament ambRussia en1756[2]. Un an pus tard, signèt tanben una aliança ambSuècia per mantenir l'integritat deitractats de Vestfàlia.

Debanament

[modificar |modificar lo còdi]

Teatre europèu

[modificar |modificar lo còdi]

Lei campanhas de Saxònia e lo sètge de Menòrca

[modificar |modificar lo còdi]

Durant l'estiu de1756,Àustria,Russia ePrússia comencèron de concentrar de tropas lòng de seifrontieras. En posicion de feblessa,Frederic II decidèt d'atacar per suspresaSaxònia, país ric e pauc armat, afin de s'assegurar lo contraròtle de ressorsas sufisentas per menar unaguèrra lònga. Son ofensiva, iniciada lo 29 d'aost, marquèt lo començament oficiau dau conflicte. Rapidament assetjats, leiSaxons deguèron capitular lo 14 d'octòbre après la desfacha d'una armada de secorsaustriana aLobositz (1èr d'octòbre).

D'aqueu temps, la guèrra aviá en realitat ja començat entreParís eLondres. Gràcias a una finta de desbarcament enAnglatèrra, leiFrancés capitèron de conquistarMenòrca (29 de junh), basa importanta per lei flòtas anglesas cargadas d'operar enMediterranèa.

La resisténcia prussiana e la conquista francesa de Hannover

[modificar |modificar lo còdi]

La segonda annada de guèrra foguèt principalament marcada per la resisténcia de l'armadaprussiana que capitèt d'arrestar totei leis atacas còntra son territòri. D'efiech, a partir deSaxònia,Frederic II decidèt de conquistarBoèmia e de començar losètge de Praga (6 de mai de1757). Pasmens, foguèt batut aKolin (18 de junh) e obligat de se retirar. Après doas victòrias suplementàrias, l'armadaaustriana menacètSilèsia.

Egalament atacats per leiFrancés e leiRus,Frederic II decidèt de concentrar sei fòrças còntra un adversari unic. Premier, s'ocupèt de rebutar l'armadafrancesa dauprince de Soubise que foguèt durament batuda aRossbach (5 de novembre). Puei, se dirigiguèt còntra leis Austrians que foguèron susprés aLeuthen (5 de decembre). En parallèl, laissèt la fortalesa de Konisgberg blocar leiRus venceires de labatalha de Gross-Jägersdorf (30 d'aost)[3].

LeiFrancés foguèron en revènge victoriós enHannover que foguèt ocupat a l'eissida de labatalha d'Hastenback (26 d'aost). Pasmens, après la desfacha francesa de Rossbach, l'armada vencuda refusèt d'aplicar la convencion de capitulacion e decidèt de perseguir lo combat, ajudats per demercenaris alemands recrutats perLondres. En reaccion a aquela revirada, leis Anglés comencèron d'organizar d'incursions còntra lolitorau francés.

L'encalament generau

[modificar |modificar lo còdi]

Après sei succès defensius de1757,Prússia assaièt d'anientar l'armada austriana mai son adversari capitèt de s'enfugir tot en permetent aiRus e aiSuedés d'atacar.Frederic II foguèt donc obligat de desplaçar sei fòrças enBrandeborg onte ganhèt una batalha fòrçasaunósa aZorndorf (25 d'aost). Afeblit per sei pèrdas, poguèt pas rebutar leis incursions suedesas e foguèt finalament esquichat per leis Austrians a labatalha de Hochkirch (14 d'octòbre). Pasmens, tròp prudent, lo manescauDaun esplechèt pas sa victòria.

De son caire,França perdiguèt lo contraròtle deHannover après una brèva campanha de sièissetmanas qu'illustrèt lo declin de sei capacitats militaras en fàcia d'un enemic determinat e mobil. En revènge, lòng de la còstaatlantica, resistiguèt ais atacas terrèstras de la flòtaanglesas.

Lei còntra-ofensivas austrianas e la resisténcia de Hannover

[modificar |modificar lo còdi]

L'an1759 foguèt un periòde malaisat perPrússia que veguèt son armada enregistrar de desfachas aKay (23 de julhet), aKunersdorf (12 d'aost) e aMaxen (21 de novembre). Largament ocupat, lo reiaume foguèt sauvat per la cooperacion marrida entre lei generaus austrians e rus e per l'impossibilitat per lei Francés de mandar una fòrça còntra eu.

D'efiech, après sa desfacha de l'an precedent, lei Francés assaièron de reconquistarHannover. Dins aquò, maugrat una superioritat numerica clara e quauquei succès iniciaus, foguèron batuts e rebutats aMinden (1èr d'aost).

Lo « miracle de l'Ostau de Brandeborg »

[modificar |modificar lo còdi]

De1760 a1762,Prússia deguèt faciar de dificultats extrèmas en causa de la demenicion deis efectius de son armada (solament100 000 òmes en1761) e dau mantenement de la pression austrorussa. Pasmens, maugrat de succès importants coma la presa deBerlin (9 d'octòbre de1760), seis adversaris aguèron totjorn de problemas importants de cooperacion, çò que permetèt ai fòrças prussianas de subreviure. De mai, la conquista dei fortalesas prussianas foguèt malaisada. Ansin, en despiech d'una situacion generala favorabla, leis Austrians mau capitèron de reconquistar la totalitat deSilèsia.

L'eveniment decisiu foguèt lo decès de la tsarinaElisabèt Ia, lo 5 de genier de1761, que laissèt lo poder a son fiuPèire III. Favorable aPrússia, ordonèt lo retirament de son armada e signèt unapatz separada ambFrederic II. Aqueu « miracle » permetèt ai Prussians de concentrar sei darrierei tropas còntraÀustria. Doas victòrias limitadas aBurkersdorf (21 de julhet) e aFreiberg (19 d'octòbre) entraïnèron la reconquista deSilèsia e lo descoratjament deis Austrians.

De son caire, l'armadafrancesa foguèt tornarmai blocada dins lo nòrd d'Alemanha per un adversari mens nombrós mai pus mobil. Aprofichant aquela situacion, l'armada cargada de protegirHannover organizèt una ataca vèrs lo sud que li permetèt de prendreCassel (novembre).

Teatre american

[modificar |modificar lo còdi]

La conquista dau Quebèc Francés per leis Anglés

[modificar |modificar lo còdi]

EnAmerica dau Nòrd, la guèrra comencèt en realitat en1754 amb una multiplicacion deis escaramochasfrontalieras[4]. Mens nombrós, leiFrancés dispausavan d'aliats au sen dei pòbles amerindians e avián un mestritge fòrça important de laguerilha. Ansin, de1756 a1757, capitèron de menar d'incursions victoriosas (destruccion dau fòrt d'Oswego) e d'arrestar leis ofensivasanglesas.

Pasmens, a partir de1758, la flòta anglesa capitèt de metre en plaça unblocus que privèt l'armada dau generauMontcalm d'avitalhament e de renfòrç. De mai, lo comandant anglésJames Abercrombie decidèt d'aprofichar sa superioritat numerica per organizar d'atacas simultanèas. Sa reviradura deFòrt Carillon (8 de julhet de1758) aguèt ansin pauc de consequéncias car permetèt ais Anglés de conquistar plusors fòrts francés. Obligats de seretirar vèrs lo nòrd, lei Francés foguèron assetjats enQuebèc que capitulèt après tres mes de resisténcia (18 de setembre de1759). En1760, sei darrierei tropas obtenguèron quauquei succès (reconquista deQuebèc) mai foguèron finalament esquichadas laissantCanadà ais Anglés.

Dins leisAntilhas, leis Anglés aguèron tanben l'avantatge maugrat l'intrada en guèrra d'Espanha dins lo camp francés. En particular, ocupèronDominica,Martinica eL'Avana.

Dins laPeninsula Indiana, lei combats opausèronFrancés,Anglés e seis aliats locaus. D'efiech, lei dos reiaumeseuropèus dispausavan unicament de comptadors dins la region e podián pas alinhar de fòrças importantas. Irritats per lei preparatius de guèrra dei dos camps, lo nawab deBengala,Siradj al-Dawla (1756-1757), ordonèt son aplant. Lo refús anglés entraïnèt son intrada en guèrra ambFrança.

Lei Francobengalins capitèron de conquistar lei comptadors anglés dau nòrd-èst d'Índia. Pasmens, après lo traïment de l'oncle dau nawab, foguèron batuts aPlassey (23 de junh de1757) eSiradj al-Dawlaassassinat. En1758, lei Francés assaièron de repòstar en direccion deMadras mai foguèron obligats d'abandonar lo sètge de la vila après l'arribada de renfòrç anglés. Tornarmai batuts auFòrt Wandivash (22 de genier de1760), foguèron finalament blocats dinsPondichéry onte capitulèron lo 15 de genier de1761.

Fin de la guèrra

[modificar |modificar lo còdi]

Lei negociacions per acabar la guèrra comencèron en1761. Pasmens, foguèt necessari d'esperar lo lassitge generau de1762 per començar de discussions vertadieras. Lotractat de París, signat lo 10 de febrier de1763, marquèt la fin de la guèrra francoanglesa. Actèt lei desfachascolonialas deFrança. La partida austroprussiana foguèt reglada amb lotractat de Hubertsborg conclut cincjorns pus tard. Restaurèt lei traçats frontaliers de1756.

Consequéncias

[modificar |modificar lo còdi]

L'instauracion dau primat anglés

[modificar |modificar lo còdi]

A l'eissida dau tractat de París,Londres èra lo venceire principau de la guèrra amb l'annexion de la màger part de l'Empèri coloniau de França. Ansin, enAmerica dau Nòrd, prenguèt lo contraròtle de totei lei colonias francesas franc deSant Pèire e Miquelon. Obtenguèt tanbenFlorida en cambi de la restitucion deis autrei territòrisespanhòus. Dins lo rèsta deisAntilhas, annexèt egalament totei leis illas francesas franc deMartinica,Guadalope,Marie-Galante eSanta Lúcia. EnAsia, prenguèt lo contraròtle deBengala e enebiguèt aiFrancés de tornar restaurar leifortificacions de sei comptadors. Enfin, enAfrica, prenguèt possession deSenegau.

Combinada a la dominacion de samarina militara,Anglatèrra venguèt ansin la premiera poissançacoloniala. Dins aquò, per finançar son esfòrç de guèrra,Londres èra estada obligada d'empruntar. L'aumentacion de son deute public necessitèt donc d'aumentar leisimpòsts, çò qu'anava crear de maucontentaments grèus dins lei colonias.

La pèrda d'influéncia de França

[modificar |modificar lo còdi]

PerFrança, la Guèrra de Sèt Ans marquèt una demenicion majora de son influéncia. Otramar, sei possessions colonialas foguèron reduchas a quauquei comptadors isolats e malaisats de protegir. EnEuròpa, se lo reiaume demorava teoricament la premiera poissança, sei fòrças militaras avián mostrat de limits importants amb mai d'una desfacha còntra de tropas numericament inferioras. Enfin, economicament, lo deute nacionau aviá fòrça aumentat e d'aumentacions deisimpòsts foguèron rapidament necessàrias per equilibrar lei finanças publicas. Dins aquò, l'amplor dei reviradas suscitèt una viva reaccion amb una reorganizacion de la marina e de l'artilhariá.

La confiermacion de la poissança prussiana

[modificar |modificar lo còdi]

En despiech de dificultats considerablas durant lo conflicte,Prússia capitèt de resistir a totei seis adversaris gràcias a l'eficacitat de son armada. Aquò confiermèt son intrada entre lei poissanças principalas daucontinent e li permetèt de participar aipartiments de Polonha. De mai, lo país gardèt lo contraròtle deSilesia. Pasmens, aqueu succès foguèt fòrça costós per lei Prussians que perdiguèron aperaquí200 000 combatents e veguèron plusors regions destruchas per leis ocupacionsaustriana erussa.

Lo declin relatiu d'Àustria

[modificar |modificar lo còdi]

Après sa desfacha de1748,Àustria capitèt de resistir a l'armada prussiana en despiech de plusors reviradas. Pasmebs, aqueu succès relatiu veguèt lei tropas austrianas, numericament pus importantas, incapablas d'anientar definitivament un adversari fòrça afeblit. Aquò agravèt ansin lei tensions intèrnas dau reiaume, especialament enOngria. Pus grèu, Àustria veguètPrússia venir una granda poissança d'un biais, çò que demeniguèt son influéncia enEuròpa.

Annèxas

[modificar |modificar lo còdi]

Liames intèrnes

[modificar |modificar lo còdi]

Nòtas e referéncias

[modificar |modificar lo còdi]
  1. Aisse constant de lapolitica deLondres, aqueu principi foguèt pas unicament dirigit còntraFrança. Per exemple, au començament dau sègle XX, la menaça principala perLondres èraAlemanha.
  2. En1756, l'aliança francoaustriana èra una revolucion diplomatica car marcava la fin de plusors sègles d'afrontaments entre Borbons e Hamsborg.
  3. L'armada russa demorèt tanben relativament inactiva car la santat d'Elisabèt Ièra de Russia èra marrida a la fin de1757, çò que laissava pensar a una intronizacion rapida de son fiu qu'èra favorable ai Prussians.
  4. La màger part dei combats opausèron de colons mai certanei veguèron l'implicacion de tropas regularas dei dos país.
Recuperada de « https://oc.wikipedia.org/w/index.php?title=Guèrra_de_Sèt_Ans&oldid=2490362 »
Categoria de la pagina :
Categoria amagada :

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp