Lo nom «Brasil» vèn d'unaubre tinctoriauroge qu'interessèt de marchands portugués efrancés. D'aventuriers de nacionalitats variadas s'installèron tanben lòng daulitorau onte se mesclèron ai populacions localas. Au començament dau sègle XVI, Brasil èra pas la prioritat dePortugau mai l'aumentacion de l'interès francés cambièt la situacion. Lo rèiJoan III (1521-1557) ordonèt d'establir una colonia permanenta que foguèt fondada en1532 perMartim Afonso de Sousa dins la region deSantos.Pernambuc foguèt fondada cinc ans pus tard perDuarte Coelho[9]. La produccion desucre s'i desvolopèt rapidament ePernambuc aguèt ansin de relacions frequentas amb lametropòli.
En1548, un governador generau foguèt nomat. S'installèt en1549 dins la region de Bahia onte fondèt unacapitala dichaSalvador. Puei, dins lo corrent deis annadas seguentas, lei marchands francés foguèron marginalizats e expulsats.
Durant la segonda mitat dau sègle XVI, Brasil foguèt largament colonizat per leiPortugués. Pasmens, aquelacolonizacion aguèt pas la meteissa forma dins lei diferentei regions. Lolitorausucrier èra la zòna pus poblada. Una societat coloniala basada sus l'esclavatge s'i formèt. L'interior dei tèrras demorèt mau contraròtlat. I apareguèt una societat autonòma dominada per de norriguiers e per leibandeirantes. Enfin, dins lo nòrd, se fondèt l'Estado de Maranhão qu'èra una colonia portuguesa distinta dau rèsta de Brasil.
Au començament dau periòde coloniau, lei relacions entre Portugués e Indians èran generalament pacificas. En cambi d'otís demetau, leis Indians ajudavan lei marchands europèus de tombar d'aubres tinctoriaus. En revènge, refusèron de venir trabalhar dins lei plantacions decana de sucre, çò que marquèt lo començament d'una lònga epòca de conflictes. D'efèct, lei Portugués comencèron de capturar d'Indians per leis utilizar comaesclaus.
En1548, la corona portuguesa s'inquietèt dei tractaments infligits ais Indians e mandèt de missionsjesuistas per leis evangelizar. Aquò empachava de lei redurre a l'esclavatge. Pasmens, lei jesuistas gropèron leis Indians dins de vilatges novèus que favorizèron leis epidemias demalautiás importadas d'Euròpa. Puei, lo govèrn portugués esitèt entre sostèn ai jesuistas ò ai plantaires. La caça ais Indians durèt donc fòrça lòngtemps (fins ais annadas 1620) en despiech de l'arribada massisa d'esclausafricans.
Leis esclausafricans comencèron d'èsser importats en Brasil a partir de la fin deis annadas 1530. Vèrs1570, aqueu trafec èra vengut fòrça important e aperaquí50 000 esclaus foguèron desbarcats dins lacoloniaportuguesa durant lo periòde1570-1600. Puei, durant lo sègle XVII, foguèron560 000 Africans que foguèron menats en Brasil per trabalhr dins lei plantacions.
La condicion d'esclaus en Brasil èra particularament dura car lei condicacions de vida dins lei plantacions èran atròças, compres a respèct deis autrei colonias americanas. D'efèct, lei plantaires portugués podián aisament remplaçar leis esclaus perduts e se preocupavan donc unicament d'esplechar per lo mielhs la fòrça de trabalh dei captius. Ansin, en1700, la populacion servila de Brasil èra estimada a solament160 000 personas que la màger part èra nascuda enAfrica.
Mai d'un esclau capitèt de s'enfugir dei plantacions e de s'escondre dins leiseuvas dei regions interioras. De comunautats d'esclaus marrons, dichasquilombos òmocambos[10], se formèron ansin a cha pauc. Certanei venguèron d'estats vertadiers coma loquilombos dePalmares que durèt de1605 a1694, formèt una economia independenta e agantèt una populacion de30 000 abitants a son apogèu.
Dins lo corrent dau sègle XVII, una partida significativa deicolonialas brasilieras foguèt ocupada per leisOlandés. D'efèct, après l'union dePortugau e d'Espanha en1580, leis Olandés, en revòuta còntra leis Espanhòus, ataquèron lei colonias portuguesas. En1621, creèron laCompanhiá Olandesa deis Índias Occidentalas que concentrèt de mejans importants còntra Brasil. En1630, prenguètRecife. Au començament deis annadas 1640, ocupava1 800 km delitorau. Pasmens, son administracion èra pas un empache: lei plantacions foguèron laissadas ai colons portugués, lo comèrci desucre foguèt mantengut (mai dirigit vèrs leiProvíncias Unidas) e la libertat religiosa assegurada.
Portugau retrobèt sonindependéncia en1640. La reconquista de Brasil acomencèt en1644. Tre1648, leis Olandés foguèron expulsats de totei lei colonias franc daupòrt deRecife. Ne gardèron lo contraròtle fins a1654. Pasmens, l'ocupacion olandesa aviá permes de crear de plantacions decana de sucre dins lei colonias antilhesas. Lei beneficis dau comèrci sucrier demeniguèron donc e lei Portugués acomencèron de cercar de ressorsas novèlas en Brasil, çò qu'anava menar a la descubèrta dei jaciments d'aur deMinas Gerais.
Leibandeirantes son un autre aspèct important de la colonizacion portuguesa de Brasil. Èran de grops d'aventuriers en cèrca de jaciments de metaus preciós e d'esclaus. Dins lei fachs, la màger part èra subretot interessada per lo segond ponch e de conflictes recurrents opausèronbandeirantes e indigèns. Sa basa principala èraSão Paulo que foguèt fondada en1560 per gropar dins un meteis endrech lei colons de la region interiora deSantos.
Leibandeirantes aguèron un ròtle important dins l'expansion portuguesa car explorèron lei regions interioras e i establiguèron de pòstes. S'ataquèron regularament aiGuaraní de la region deParaná. Pasmens, au començament dau sègle XVII, aqueu pòble foguèt plaçat per leis Espanhòus sota la proteccion dei jesuistas qu'organizèron de «reduccions» capablas de se protegir còntra leis incursions deibandeirantes. Ansin, dins la segonda mitat dau sègle XVII, l'interès per lei metaus preciós tornèt aparéisser au sen deibandeirantes. Seis esfòrç se concentrèron alora mai susMinas Gerais,Goias eMato Grosso.
En Sertão, lei colons portugués trobèron una region tròp eissucha per i cultivar lacana de sucre. En plaça, i desvolopèron lo norrigatge dei bovins, activitat extensiva qu'entraïnèt una expansion vèrs lei tèrras interioras. A partir de la segonda mitat dau sègle XVII, leis Indians assaièron de s'opausar a aquela progression que menaçava sei territòrisagricòlas. Pasmens, lei colons prenguèron pauc a pauc l'avantatge.
Dins lonòrd de Brasil, de colons arribèron en1620 sus l'illa deMaranhão. Tre1621, i fondèron una colonia ambSão Luis comacapitala. Coma lei corrents marins i rendon lei comunicacions pus aisadas amb Portugau qu'ambRecife, aquela colonia recebèt un estatut distint e lo gardèt fins a1772. Lei colons i desvolopèron de culturas detabac e decoton. Mens rentablas que losucre, aquelei produchs permetèron pas ais abitants de crompar d'esclausafricans. En consequéncia, la caça ais esclaus indians contunièt dins lo nòrd de Brasil. Leijesuistas assaièron de s'i opausar. Dins lo corrent dau sègle XVII, creèron un cinquantenau d'aldeias per i gropar leis indigèns. Pasmens, aquò favorizèt leis epidemias (vairòla) e entraïnèt de revòutas entre lei colons. En1661, una insureccion fòrça importanta capitèt ansin d'obtenir l'expulsion dei jesuistas.
Dins lo corrent deis annadas 1630, l'exploracion de la Seuva Amazonica venguèt una prioritat importanta per lei Portugués, especialament lòng d'Amazonas. D'efèct, en1637, dos franciscans capitèron d'agantar lei bòcas dau fluvi a partir deQuito. Un an pus tard, lei Portugués organizèron una expedicion, dirigida perPedro Teixeira, que realizèt lo camin invèrs. En1639,Teixeira fondètTabatinga per marcar lo limit entre lei domenis portugués eespanhòu. Puei, lei Portugués acomencèron d'esplachar lei ressorsas d'Amazonas (cacau,fusta,espècias... etc.) e de missionaris assaièron d'evangelizar la region e de protegir leis indigèns còntra lei colons.
Durant lo periòde dau Brasil sucrier, lo país conoguèt un important desvolopament demografic. La capitala,Salvador agantava40 000 abitants en1700 eRecife10 000 abitants. Pasmens, en causa de la superficia colossala dei territòris portugués e de l'autonòmia laissada a cada capitanariá, la densitat de populacion èra febla e lei colonias fòrça dispersadas. L'ensems èra dirigit per un governador generau, principalament cargat deis afaires militars, que son autoritat foguèt completada au començament dau sègle XVII amb la creacion d'una cort dejustícia.
En1698, debandeirantes descurbiguèron de jaciments d'aur fòrça important dins la region deMinas Gerais. Puei, dins lo corrent deis annadas 1710-1720, d'autrei trobalhas permetèron l'esplecha de jaciments enMato Grosso e enGoias. Brasil venguèt un important productor d'aur fins ais annadas 1750.
Leis autoritats colonias organizèron rapidament la produccion d'aur. Organizèron de capitanariás novèlas (Minas Gerais en1720,Goias en1744 eMato Grosso en1748) e creèron una administracion per collectar lei taxas e leis impòsts sus l'aur extrach. En1734, un sistèma similar foguèt creat per menar la regiondiamantifèra daunòrd-oèst deMinas Gerais. Aquò entraïnèt un renfòrçament dau poder dei foncionaris reiaus dins lei tèrras interioras.
La descubèrta d'aur entraïnèt l'arribada d'abitants novèus e una fòrta aumentacion demografica. Entre1700 e1760, aperaquí500 000 Portugués venguèron s'installar en Brasil. Un nombre fòrça important d'esclaus foguèron tanben desbarcats car lei minas avián besonh de man d'òbra (150 000 esclaus negres en Minas Gerais en1776). En causa de la manca de fremas blancas, lo mestissatge èra important, especialament dins lei regions minieras.
L'unificacion dei colonias portuguesas brasilièras
La descubèrta dei minas deMinas Gerais aguèt per consequéncia de favorizar l'unificacion dei colonias portuguesas aperavans dispersadas lòng daulitorau. D'efèct, la region miniera aviá de besonhs d'avitalhament fòrça importants e de cambis economics s'establiguèron donc rapidament amb leis autrei regions brasilièras.
Lei Paulistas assaièron sensa succès de prendre lo contraròtle dei sectors miniers mai ne foguèron expulsats en1708-1709 per una revòuta. Pasmens, ne demorèron de partenaris economics importants (muòlas, bovins... etc.). Lòng dauriuSão Francisco, de rotas foguèron tanben bastidas per liar Minas Gerais a la region deBahia. Enterin, s'afirmèt la poissança deRio de Janeiro que venguèt lo pòrt d'exportacion dei produchs miniers e lo pòrt d'importacion deis esclaus. Lacapitala i foguèt transferida en1763.
Au començament dau sègle XVIII, lei territòris au sud deSão Paulo èran pauc colonizats maugrat l'establiment en1680 d'un pòste portugués, dichColonia do Sacramento, a l'origina de l'Uruguai actuau. Après son expulsion deMinas Gerais, lei Paulistas s'interessèron a la region e i establiguèron divèrsei pòstes amb lo sostèn deis autoritats colonialas. Tre1737, un camin permetiá d'anar deSão Paulo aSão Pedro de Rio Grande do Sul. Pasmens, aquela expansion entraïnèt de conflictes amb leisEspanhòus e amb lei reduccions jesuistas deParaguai.
A partir deis annadas 1750, la produccion d'aur acomencèt de declinar, çò que necessitèt de transformar l'economia de Brasil. Aquò entraïnèt un reviure d'interès per lei plantacions. Lo sector desucre aprofichèt lei guèrras francoanglesas que desorganizèron la produccion antilhesa per aumentar sa produccion e sei beneficis. Lotabac, loris e locoton dins lonòrd, locacau dins la region de Para e locafè dins tot lo territòri conoguèron tanben una creissença importanta.
Aquela transicion modifiquèt la demografica brasilièra. La populacion se concentrèt tornarmai dins lei regionsoceanicas e aumentèt d'un biais important. De1770 a1808, passèt de 1,9 milion d'abitants a 2,5-3,0 milions. Amb 1,8 milions d'esclaus importats pendent lo sègle XVIII, lei Negres ne representavan lei dos tèrç.
Coma dins totei leicoloniaseuropèas, la societat coloniala brasilièra èra fòrça inegalitària e ierarquizada. A sa cima, se trobavan lei grands proprietaris terrencs (senhores de engenho). Lei grands marchands avián un prestigi mens important, especialament leijusieus convertits relativament nombrós, mai formavan un elèit economic non negligibla.
La categoria inferiora èra formada per lei plantaires proprietaris de tèrras e d'esclaus. Son nombrós dins lo sector de lacana de sucre. Dins la region deSão Paulo, lei proprietaris de tenements e lei norriguiers proprietaris d'esclaus èran pas rars e avián tanben un certan prestigi. Après aquelei grops, se trobavan lei plantaires de [[tabac)] ò decoton qu'avián rarament una man d'òbra servila e lei comerçants. Leis artesans èran gaire consideradas car aquela classa sociala èra sovent compausada de mestís e mai de Negres afranquits. Lei Blancs paures èran sovent desclassats e mespresats. Enfin, en bas de l'escala sociala, i avián leis esclaus (aperaquí un tèrç de la populacion en1800).
Leis esclaus èran fòrça mautractats — compres segon lei critèris deis autrei societats esclavagistas dau periòde — e destinats ai trabalhs agricòlas. Pasmens, lo nombre d'afranquits aumentèt a cha pauc. De confrariás fondadas per la Glèisa tenguèron un ròtle major dins aquela emancipacion. D'efèct, aqueleis organizacions se preocupavan de respèct de l'òrdre establit, de proteccion sociala e d'organizacion d'eveniments sociaus (organizacion de fèstas... etc.). Aquel enquadrament sociau permetiá de mantenir l'òrdre coloniau en plaça mai autorizava pasmens de donar mai d'autonòmia a sei sòcis.
A la fin dau sègle XVIII e au començament dau sègle XIX, lo territòri brasilier aviá gardat de liames fòrça importants amb sa metropòli. Premier, lei corrents oceanics permetián un viatge rapide e aisat entre Brasil e Portugau. De mai, l'equilibri economic entre lei dos país èra estable: Brasil exportava sei produccions vèrs Portugau que s'ocupava de lei distribuir sus lo mercat europèu. Enfin, lei colons avián una autonòmia certana e sei drechs èran gaire atacats per leis autoritats.
En despiech dei rapòrts bòns entre Brasil ePortugau a la fin dau sègle XVIII, la situacion se desgradèt rapidament au començament dau sègle XIX e entraïnèt l'independéncia de la colonia en1822. Son començament foguèt l'exili aRio de Janeiro dau princeJoan — lo futurJoan VI — qu'assegurava la regéncia. D'efèct, Portugau èra estat ocupat perFrança eEspanha dins l'enquastre dei guèrras napoleonencas. La vila venguèt alora unacapitala vertadiera amb l'installacion de l'administracion reiala, la creacion d'una Banca de Brasil ò d'una escòla militara. En1815, Brasil venguèt un reiaume distint de Portugau e l'empèri coloniau portugués venguèt oficialament lo «Reiaume Unit de Portugau, de Brasil e d'Algarve».
Aquò contentèt la màger part dei Brasilièrs mai de movements d'oposicion, en partida influenciats per leis idèas novèlas, se formèron dins lonòrd. Lo motiu principau d'aqueu maucontentament èra l'importància donada aRio de Janeiro e au sud au detriment dei regions septentrionalas. En1817, l'oligarquia dePernambuc proclamèt larepublica. Maugrat una desfacha rapida, sa temptativa laissèt de traças.
Obligat de s'entornar en Portugau en1821 en causa d'una revolucion liberala,Joan VI donèt la regéncia de Brasil a son fiuPèire. En genier de1822, lei Cortes liberaus deLisbona ordonèron au prince de tornar venir en Portugau a son torn. Pasmens,Pèire refusèt e, après una segonda convocacion, proclamèt l'independéncia de Brasil lo 7 de setembre. En decembre, èra coronat emperaire de Brasil.
Lo rèine dePèire Ièr durèt de1822 a1831. Permetèt de donar au país un poder estable e legitim qu'empachèt lei còps d'estat multiples que se debanèron dins leis estats eissits de l'Empèri Espanhòu. Pasmens, lo periòde foguèt pas exempt de trèbols grèus.
La formacion dau regime durèt de1822 a1824. Après la dissolucion d'una assemblada constituenta per l'emperaire que jutjava son trabalh tròp lent, unaconstitucion foguèt redigida en1824 per una commission. Instaurèt un regime bicamerau amb un sufragi censitari fòrça reduch. Laissèt tanben un poder important a l'emperaire que nomava logovèrn e sei ministres, teniá un drech de vetò e podiá dissòudre l'assemblada. Sostengut per la Glèisa e per la legitimitat reconegut aPèire Ièr, aqueu sistèma permetèt d'arbitrar lei conflictes intèrnes de l'oligarquia.
Dins aquò, de trèbols sociaus e politics toquèron lo país en causa dau declin progressiu dei revenguts agricòlas. En1824, una revòuta de pichons plantaires entraïnèt una novèla insureccionrepublicana en Pernambuc. Gràcias a sa superioritat navala, lo govèrn imperiau poguèt desbarcar de tropas e reprimir aisament l'insureccion. Puei, en1826, la signatura d'un tractat enebissent lo comèrci negrier entraïnèt un conflicte entre l'emperaire e lei plantaires (dins lei fachs, la tracta negriera contunièt en Brasil fins a1850). L'abandon d'Uruguai foguèt tanben mau ressentit per lei Brasilièrs. Enfin, en1831, d'esmogudas aguèron luòc còntra lei Portugués que son influéncia a la Cort èra jutjada tròp importanta.Pèire Ièr refusèt d'alunchar sei conselhiers, abdiquèt e s'entornèt en Portugau.
En1831, l'emperairePèire II èra un enfant de cinc ans e unaregéncia foguèt donc formada per dirigir l'Empèri. Durant aqueu periòde, se formèron tres corrents politics: lei conservadors, lei liberaus desirós d'establir una republica federala e lei liberaus moderats. En1834, lei darriers capitèron d'obtenir la formacion d'assembladas províncialas. Pasmens, lei trèbols sociaus e politics contunièron dins tot lo país.
Lei revòutas socialas opausèron sustot lei classas pauras a l'aristocracia. Lei pus importantas se debanèron enPernambuc (1832-1835), dins la region deBelém (1835-1836,30 000 mòrts) e en Maranhão (1838-1841). Leis insureccions politicas apareguèron puslèu dins lei regions perifericas ò dins lei vilas importantas comaSalvador (1837-1838) ò loRio Grande do Sul (1836-1842).
Evolucion territòriala de Brasil après l'independéncia.
Espaurida per lei trèbols deis annadas 1830, l'oligarquia dau sud sostenguèt la fin de la regéncia (en1840) e una recentralizacion dau poder imperiau amb la supression deis assembladas províncialas. Aquò entraïnèt una insureccion liberala novèla dins lei regions deSão Paulo e deMinas Gerais. Pasmens, leis insurgents foguèron rapidament amnistiats.Pèire II acomencèt alora una politica de conciliacion entre lei doas brancas de l'oligarquia que dirigiguèron alternativament logovèrn. Aquò amaisèt lei tensions politicas au sen de l'elèit e permetèt d'estabilizar la vida politica. Ansin, Brasil poguèt adoptar una politica estrangiera pus activa e participar au reversament daucaudilloargentinJuan Manuel de Rosas en1852 ò tenir un ròtle fòrça actiu durant laGuèrra de la Tripla Aliança (1865-1870) que li permetèt d'eliminar un rivau economic perilhós.
Pasmens, la question principala de la vida politica brasiliera èra aquela de l'esclavatge. En1823, i aviá dins l'Empèri 1,15 milion d'esclaus sus una populacion estimada a 4 milions d'abitants. Lo comèrci negrier èra en declin en causa de l'ostilitat dauReiaume Unit a la perseguida d'una activitat d'ara endavant condamnada. Pasmens, maugrat aquelei dificultats,700 000 esclaus foguèron desbarcats en Brasil entre1823 e1850. D'efèct, se lo govèrn aviá enebit la tracta en1826 per contentar lei Britanics, lalèi èra jamai estada aplicada car la creissença dei culturas decafè necessitavan totjorn mai de man d'òbra.
La situacion cambièt en1850. Aquela annada, la pression britanica venguèt pus importanta e l'emperaire deguèt abolir lo comèrci negrier e aplicar la lèi. Aquò menacèt l'economia de plantacions car coma lo tractament deis esclaus se melhorèt pas, la natalitat de la populacion servila èra fòrça febla. Au començament d'aquela crisi, lei plantaires dau sud crompèron d'esclaus dins lei regions dau nòrd en declin economic. Pasmens, aquò reglèt pas lo fons dau problema que tornèt venir d'actualitat après la guèrra còntraParaguai.
Après1870,Pèire II deguèt faciar de dificultats novèlas que menèron a la fin de l'Empèri en1889. Una partida èra liada a l'emperaire eu meteis qu'èra vengut pus autoritari. Pasmens, lo sistèma qu'aviá permes d'estabilizar Brasil dempuei lei trèbols deis annadas 1830 èra tanben en crisi. L'oligarquia èra tornarmai devesida en causa de la question esclavagista e l'armada victoriosa deParaguai voliá obtenir mai de reconóissença e d'autonòmia.
Dins aquò, lo problema pus grèu èra aqueu de l'esclavatge car devesiá l'oligarquia. Lei liberaus èran a progressar au sen de la societat e de l'armada e l'idèa d'abolir l'esclavatge venguèt majoritària. En1871, una lèi foguèt adoptada que prevesiá sa disparicion progressiva. Dicha lèi dau «ventre liure», donava automaticament la libertat ais enfants d'esclaus a sa majoritat. Lei conservadors e lei plantaires assaièron de s'i opausar, çò que suscitèt de tensions vivas amb lei liberaus. En1887, l'armada refusèt d'ara endavant per perseguir leis esclaus en fugida e donèt lo còp de gràcia au sistèma esclavagista. Un an pus tard, lo Congrès votiá oficialament l'abolicion.
Aquelei tensions tirèron fòrça sus lo regime imperiau que perdiguèt a cha pauc lo sostèn de l'elèit. En1889, la volontat dePèire II de fisar lo govèrn ai conservadors entraïnèt un còp d'estat organizat per lei militars e sostengut per leirepublicans. Fatigat, l'emperaire renoncièt au poder sensa combatre e s'exilèt. LomanescauManuel Deodoro da Fonseca proclamèt la «Republica deis Estats Units de Brasil».
LomanescauDeodoro da Fonseca e leirepublicans moderats establiguèron un regimefederau inspirat per leisEstats Units d'America. Desseparèron tanben la Glèisa e l'Estat en1890 e adoptèron una constitucion en1891. Cada província venguèt un estat federat amb la sieuna constitucion e lo sieu govèrn. Au nivèu federau, lo president èra elegit per un mandat de quatre ans e èra pas reeligible. Leis analfabèts perdiguèron lo drech de vòte — çò que permetiá d'exclure lei Negres deis eleccions.
Vengut autoritari,Deodoro da Fonseca ordonèt la dissolucion dau Congrès e deguèt faciar una mutinariá de la flòta. Foguèt remplaçat per lomanescauFloriano Peixoto. Capitèt de restablir la patz dins lo país.
En1894,Marais Barros foguèt elegit president de la Republica. Prudent, foguèt a l'origina de la politica dicha «café com leite» («cafè amb de lach» enoccitan) que permetèt de dirigir lo país fins a1930. Segon aqueu sistèma, renfòrçat perManuel de Campos Sales (1898-1902), lo president federau passava d'acòrds amb lei presidents d'Estats que s'ocupavan de contraròtlar lei parlamentaris elegits au Congrès. En cambi, lo president favorizava pas l'oposicion dins leis Estats. Aquò favorizèt l'emergéncia d'una classa de captaus locaus dichscoroneis qu'avián pron d'influéncia per contraròtlar lo vòte de la populacion. Autonòms dins lo nòrd, èran organizats au sen dei declinasons dau Partit republican (d'inspiracion liberala) dins lo sud.
Ansin, dos estats dau sud dominèron lo periòde: São Paulo qu'èra economicament lo pus poderós e Minas Gerais qu'èra lo pòl electorau principau[11]. LoRio Grande do Sud venguèt pauc a pauc la tresena fòrça dau sistèma e sei caps poguèron de còps arbitrar lei conflictes entre Paulistas e Mineiros.
Dins lo corrent dau sègle XIX, l'agricultura brasiliera, basa de l'economia nacionala, foguèt obligada de s'adaptar au declin de sei produccions tradicionalas (sucre ecoton). Lei remplacèt per locacau e, subretot, locafè (aperaquí 50% deis exportacions en1870). Lo sistèma de plantacions se mantenguèt mai l'abolicion de l'esclavatge entraïnèt d'adaptacions de part dei proprietaris que favorizèron a partir deis annadas 1880 l'imigracion d'una man d'òbra pus qualificada originària d'Euròpa. De1890 a1930, aperaquí 3,5 milions d'Europèus arribèron dins lo país[12]. Coma lei condicions de trabalh èran inicialament gaire diferentas d'aquelei deis esclaus, solament dos tèrç i restèron.
Au començament dau sègle XX, lo desvolopament dei premiereisindustrias brasilieras e l'arribada deis idèas socialistas veïculadas per leis imigrants europèus entraïnèron l'emergéncia de movements poderós de contestacions intèrnas. Per exemple, tre1917, se debanèt la premieragrèva generala deis obriers de la region deSão Paulo.
Pasmens, lei movements de contestacion pus importants se desvolopèron au sen de l'armada. D'efèct, la generacion novèla d'oficiers es sovent originària deis estats pus paures e èra relativament ostila a l'oligarquia deSão Paulo e deMinas Gerais. En1922, una premiera mutinariá toquèt la garnison dau fòrt de Copacabana. Foguèt rapidament reprimida. En revènge, dos ans pus tard, una insureccion pus importanta aguèt luòc dins la capitala e lei rebèls capitèron de se retirar dins leis estats dau sud. I formèron una colona mobila que realizèt un camin de25 000 km en Brasil avans de s'enfugir enBolívia. Son cap,Luis Carlos Prestes, venguèt una figura dau progressisme brasilier.
En1930, una crisi grèva entraïnèt la rompedura de l'aliança entre leis oligarquias deSão Paulo e deMinas Gerais e la fin dau premier periòde republican. L'origina dei tensions foguèt la chausida per lo presidentWashington Luis, un Paulista, deJulio Prestes, un autre Paulista, per li succedir. L'oligarquia deMinas Gerais refusèt de sostenir aqueu candidat e formèt una aliança amb lei captaus dauRio Grande do Sul e deParaiba. Aquela aliança designètGertulio Vargas coma candidat.
L'escrutinh foguèt organizat dins de condicions marridas e lei dos camps organizèron de fraudas massivas.Julio Prestes ganhèt l'eleccion mai l'assassinat deJoão Pessoa, candidat a la vice-presidéncia per l'aliança, entraïnèt una guèrra civila. Sostengut per de tropas venguts dau sud,Gertulio Vargas capitèt d'ocuparRio eWashington Luis li laissèt lo poder.
Getulio Vargas dirigiguèt Brasil de1930 a1954 (franc dau periòde1945-1950) durant tres fasas fòrça diferentas: president d'un regime republican mai e mai autoritari de1930 a1937, dictator dau regime mai ò mens faissista de l'Estado Novo de1937 a1945 e president intervencionista e pròche dei partits de senèstra de1950 a1954. Sa politica, relativament complèxa e cambiadissa, es dichavarguisme. Aguèt una influéncia considerabla sus la vida politica brasiliera fins au començament dau sègle XXI.
De1930 a1937,Getulio Vargas establiguèt pauc a pauc un poder dictatoriau mai ò mens inspirat per lofaissismeeuropèu. Per aquò, li fauguèt eliminar ò neutralizar lei diferentei faccions politicas brasilieras a cha una gràcias au sostèn de l'elèit militar.
Ansin, en1930,Vargas acomencèt de dirigir lo país amb leitenentes, un grop de militars ostils au regime precedent. En1932, lei liberaus reclamèron una restauracion de la «democracia liberala» avans de se revòutar. L'insureccion foguèt vencuda mai lo president aprofichèt la situacion per se conciliar seis enemics. En1933, una assemblada constituenta foguèt elegida e leitenentes i foguèron batuts per leis elèits regionaus. En1934, permetèt l'adopcion d'una constitucion federala. Leis analfabèts (75% de la populacion) i avián totjorn pas lo drech de vòte mai lei fremas — alfabetizadas — podián d'ara endavant vòtar (èra ja estat lo cas en1933).
Vargas foguèt tornat elegir president en1935 per un mandat de quatre ans non renovelable. Un axe major de sa politica foguèt de sostenir lo prètz decafè que s'èra afondrat après lacrisi economica de 1929 (destruccion dei resèrvas... etc.). Pasmens, lo periòde veguèt una aumentacion dei tensions socialas e la naissença d'un movementfaissista dirigit perPlinio Salgado. En decembre de1935, una insureccion militaracomunista foguèt esquichada dins la region de Natal après l'enebiment d'un «frònt popular» dirigit perLuis Carlos Prestes.
La repression permetèt aGetulio Vargas d'afirmar son poder amb de miliers d'arrestacions d'opausants politics e la proclamacion de l'estat de sètge fins a1937. Puei, gràcias au sostèn de l'armada, poguèt dissòudre lo Congrès en novembre de1937 e promulgar una constitucion novèla li permetent de gardar lo poder.
La dictatura deGetulio Vargas es dichaEstado Novo en referéncia au regime corporatista d'António de Oliveira Salazar enPortugau.Vargas i teniá lei plens poders e seis opausants foguèron sistematicament arrestats. En parallèl, se creèt un culte de la personalitat dau cap presentant coma «l'Apòstol de la Nacion» ò lo «Paire dei Paures». D'inspiracionfaissista, aqueu regime s'adreiçava a l'oligarquia, ai classas mejanas e ais obriers urbans. Loproletariat rurau e la màger part dei paures dei vilas foguèron negligits.
L'Estado Novo favorizèt donc la modernizacion dau país amb la creacion d'un burocràcia pus eficaç, un programa de construccion d'infrastructuras novèlas (pònts, rotas, restancas... etc.), un sostèn afirmat au desvolopament de l'industria e l'adopcion d'una legislacion sociala relativament avançada dins lo sector industriau. Diplomaticament, lo Brasil deVargas se raprochèt dauIIIen Reich e de l'Itàlia deMussolini mai se preocupèt de gardar de relacions bònas ambWashington. Ansin, après l'intrada en guèrra deisEstats Units, Brasil poguèt jónher lo camp deis Aliats sensa dificultat. Un còrs expedicionari de40 000 òmes foguèt mandat enEuròpa e combateguèt enItàlia.
A partir de1944,Vargas perdiguèt lo sostèn de plusorsgeneraus e son regime deguèt faciar divèrsei problemas economics. En febrier de1945, foguèt obligat d'organizar l'eleccion d'una novèla assemblada constituenta e d'autorizar la creacion departits politics. Lei tres pus importants foguèron loPartit Sociau-Democrata (PSD) que gropava lei partisans deVargas, loPartit Trabalhista Brasilier (PTB) qu'èra pròche deisindicats e pas tròp alunchat dau poder e l'Union Democratica Nacionala (UDN) que gropava leis oposicions liberalas.
Per leis eleccions presidencialas,Vargas chausiguèt de sostenir son ministre de la Guèrra,Eurico Dutra, abandonèt sei posicionsfaissistas e se raprochèt dei partits de senèstra. En particular, liberèt lei presoniers comunistas arrestats en1935 e obtenguèt lo sostèn deLuis Carlos Prestes. Pasmens, inquiets d'aquela evolucion, l'armada,Dutra e lo candidat de l'UDN,Eduardo Gomes, trobèron un acòrd per reversarVargas en octòbre de1945.Dutra e loPSD ganhèron leis eleccions presidencialas e legislativas. La constitucion novèla intrèt en vigor en1946. Lofederalisme e l'exclusion deis analfabèts de la vida politica i èran mantenguts. L'UDN acceptèt de participar au govèrn fòrça conservador deDutra. Tre1946, sa politica entraïnèt d'importantei grèvas generalas organizadas per lo Partit Comunista que foguèt enebit l'annada seguenta.
Aquò permetèt aGetulio Vargas d'èsser tornarmai elegit president dau país en octòbre de1950. Tornèt lançar l'intervencionisme de l'Estat amb d'investiments publics importants e la creacion dePetrobras per gerir la produccion nacionala d'idrocarburs. Se turtèt a una oposicion acarnada de part dei liberaus de l'UDN e deCarlos Lacerda. Aqueu darrier foguèt victima d'una temptativa d'assassinat organizada en1954 per un conselhier dau president. Somat de demissionar,Vargas refusèt e se suicidiguèt lo 24 d'aost.
Après lo lòng periòde deGetulio Vargas, son partit contunièt de dirigir lo país. Pasmens, deguèt tenir còmpte deis interès dei militars e de l'oligarquia que s'opausèron regularament a sa politica jutjada tròp intervencionista. Après un brèu intermèdiconservador assegurat per lo vice-presidentCafé Filho,Juscelino Kubitschek (PSD) foguèt elegit a la presidéncia. La drecha assaièt de s'i opausar amb un còp d'estat militar mai un segond còp d'estat, legalista, restabliguèt lo poder legitim.
Dins aquò,Juscelino Kubitschek deguèt èsser prudent dins sei chausidas politicas. Nomèt lo cap dei militars legalistas, logenerauHenrique Teixeira Lott, coma ministre de la Guèrra per tenir l'armada e assaièt de rassegurar l'oligarquia. Centrada sus d'investiments publics importants dins lei sectors de l'energia, dei transpòrts, de l'alimentacion e de l'industria, sa politica economica creèt una creissença fòrça importanta que li permetèt d'estabilizar lo regime, de transferir lacapitala deRio de Janiero aBrasilia e de favorizar l'industrializacion dau sud. En revènge, lei relacions dau govèrn amb leis institucions internacionalas se desgradèron en causa de l'inflacion e dei deficits dei finanças publicas. En particular, Brasil rompèt amb loFMI en1959.
Lei presidéncias de Janio Quadros e de João Goulart
En octòbre de1960,Janio Quadros, un Paulista de l'UDN, foguèt elegit a la presidéncia. Au contrari deKubitschek, la basa de son programa èra de redurre lei despensas e de restablir de relacions bònas amb leis institucions financieras internacionalas. Pasmens, aviá ges de majoritat parlamentària per menar sa politica e sei projèctes finiguèron per irritar una partida deis elegits de drecha. Ansin, foguèt obligat de demissionar en aost de1961.
Quadros foguèt remplaçat per son vice-presidentJoão Goulart, pròche dei partits de senèstra. Pasmens, lei militars èran ostils ai partits progressistas e afirmèron son poder amb l'impausicion de plusors reformasconstitucionalas decididas per l'Estat-Major: limitacion dei poders presidenciaus, creacion d'un pòste de Premier Ministre... etc. Per complicar la posicion deGoulart, lei partits de senèstra se devesiguèron entre moderats e radicaus, çò que privèt lo president d'una majoritat establa.
Incapable de dirigir lo país,Goulart adoptèt una politica populista per ganhar lo sostèn dau pòble. En particular, organizèt d'importantei manifestacions de sei partisans per demostrar sa fòrça. Aquò li permetèt d'annular lei reformas impausadas per lei militars en1963 mai inquietèt l'oligarquia e leisEstats Units. Ansin, après una campanha de destabilizacion organizada per laCIA e l'armada, un còp d'estat militar prenguèt lo poder lo 31 de març de1964.
Lei militars dirigiguèron Brasil de1964 a1985. Reprimiguèron lei movements de senèstra e eliminèron divèrsei guerilhascomunistas. En economia, adoptèron una politica fòrça liberala que conoguèt de succès importants fins a1974 avans d'intrar en crisi e d'entraïnar l'afondrament dau regime.
En abriu de1964, lo pensament principau dei militars èra de luchar còntra lo «perilh comunista». Organizèron donc un aparelh repressiu per eliminar seis opausants e susvelhar lapremsa. Pasmens, mantenguèron una façada constitucionala e organizèron un sistèma de rotacion dei generaus-presidents que se succediguèron a la tèsta de l'Estat. Lei partits politics foguèron tornats organizar a l'entorn de l'Aliança Renovatritz Nacionala (Aréna, pro-governamentala) e dauMovemement Democratic Brasilier (MDB, gropament deis oposicions toleradas). Puei, una constitucion legitimèt lo regime novèu en1967. Entre1968 e1972, plusors sindicats ò movements politics organizèron de grèvas generalas ò de guerilhas que foguèron esquichadas.
En matèria d'economia, lei militars laissèron la direccion deis afaires a de liberaus que se preocupèron de redurre lei despensas e lei deficits. De1968 a1974, aquela politica conoguèt un succès flamejaire amb de taus de creissença anuaus superiors a 10% en despiech d'una aumentacion d'inegalitats ja fòrça importantas. Pasmens, a partir de1974, aquela politica mau capitèt de sostenir lo desvolopament dau país que conoguèt una tiera de crisis. Lei militars assaièron de resòuvre aqueu problema amb un retorn deis investiments publics mai aquò mau capitèt. A partir de1980, locaumatge, l'inflacion e lo deute public aumentèron tornarmai.
En parallèl, lei metòdes de contestacion de l'oposicion s'adaptèron a la dictatura e un sindicalisme pus dinamic capitèt d'organizar tornarmai de grèvas generalas per melhorar lei condicions de trabalh, especialament dins l'industria en1978-1979.Luiz Inácio Lula da Silva dich Lula ne foguèt una dei figuras majoras. Tre1979, lei militars deguèron acceptar d'aleujar lei limits impausats au país, liberar lei presoniers politics e autorizar la formacion de partits novèus coma loPartit dei Trabalhaires. De mai, lei partits dau periòde militar cambièron de nom: l'Aréna venguèt loPartit Democratic Sociau (PDS) e lo MDB loPartit dau Movement Democratic Brasilier (PMDB).
Après de resultats encoratjants en1982, l'oposicion capitèt de se regropar en1983. En1984, lei manifestacions còntra lo regime se multipliquèron e reüniguèron mai d'un milion de personas dins lei vilas pus grandas. En mai d'aquò, d'escandòls de corupcion impliquèron plusors caps importants dau regime militar. Aquò entraïnèt una scission au sen dauPDS menada perJosé Sarney que jonhèt l'oposicion. Sensa sostèn politic, lei militars laissèron lo poder. En genier de1985, acceptèron l'organizacion d'una eleccion presidenciala e i presentèron ges de candidat.
Leis eleccions presidencialas de genier de1985 foguèron ganhadas per un ancian ministre deGetulio Vargas,Tancredo Neves, que moriguèt avans son investidura. Foguèt remplaçat per son vice-presidentJosé Sarney que s'ocupèt de restablir la democracia. Unaconstitucion novèla, adoptada en1988, reafirmèt lofederalisme e lo ròtle economic de l'Estat dins lei sectors estrategics, establiguèt lo sufragi universau e reconoguèt lo drech de grèva. En revènge, lo rèsta dau mandat Sarney foguèt endecat per d'escandòls recurrents de corupcion.
Lei presidéncias de Fernando Collor e de Fernando Henrique Cardoso
De1990 a2002, Brasil foguèt dirigit per tres presidents de drecha que menèron de politicas liberalas basadas sus una reduccion dei despensas e una demenicion de l'importància economica dau sector public.
Lo premier foguètFernando Collor de Mello que lancèt un plan «reconstruccion nacionala» per arrestar l'inflacion. Agantèt son objectiu mai entraïnèt una recession economica e una aumentacion daucaumatge. Puei, tocat per d'escandòls de corupcion, foguèt obligat de demissionar en1992. Son vice-president,Itamar Franco, li succediguèt. Lancèt un segond plan d'estabilizacion de l'inflacion. En1994, foguèt batut per lo sociau-democrataFernando Henrique Cardoso. Pasmens, sensa majoritat establa,Cardoso deguèt se contentar d'obtenir lo sostèn dei conservador en favor de lèis destinadas a redurre lo nombre de foncionaris.
En2002, lo candidat dauPartit dei Trabalhaires,Lula, foguèt elegit a la presidéncia amb 61,3% dei sufragis exprimits au segond torn. Leis inegalitats fòrça importantas de la societat brasiliera aguèron un ròtle major dins sa victòria car lei politicas de sei predecessors leis avián agravadas. Pasmens, batuts en1989, en1994 e en1998 per lei candidats de drecha sostenguts per l'oligarquia,Lula deguèt adoptar una politica prudenta.
Fins a2003, lo president novèu contunièt de respectar leis exigéncias dauFMI. Donèt un aspèct pus sociau a sa presidéncia a partir de2004. En particular, creèt d'importants programas nacionaus destinats a redurre leis inegalitats e a melhorar l'educacion au sen dei classas pus pauras. Pasmens, sa politica economica s'adreicèt finalament largament ai classas mejanas que veguèron son nivèu de vida aumentar d'un biais important durant son mandat. Tornat elegir en2006 sensa dificultat mai son segond mandat foguèt ensornit per d'afaires de corupcion.
En2010,Lula laissèt lo poder a sa cap de gabinet,Dilma Rousseff, que foguèt aisament elegida a la presidéncia amb 56% dei votz au segond torn. Contunièt la politica de son predecessor mai la multiplicacion deis afaires de corupcion tocant son partit e leis efècts de lacrisi economica de 2008 minèron son autoritat. En2014, foguèt tornada elegir just just dins un contèxte economic fòrça malaisat (baissa dei prètz dei matèrias premieras, aumentacion dau caumatge, ges de creissença... etc.). Decidiguèt alora d'adoptar una politica de rigor e de suprimir la màger part dei programas sociaus creats durant lo periòde Lula. Pasmens, aquelei mesuras an agravat la situacion e devesit la majoritat presidenciala. Sensa sostèn parlamentari e tocada per d'escandòls de corupcion novèus (afaire Petrobras), es en cors de destitucion.
Segon laConstitucion de1988, Brasil es una republica federativa presidencialista. La constitucion de1988 dona d'amples poders al govèrn federal, e lopresident e lo vicepresident[13] son elegits amassa pervòte popular per un periòde de quatre ans. Lo president a un poder executiu important qu'es a l'encòpcap d'Estat ecap de govèrn, e a la facultat de designar lo govèrn. Lo sistèma es inspirat pel modèlnòrd-american. Malgrat aiçò, lo sistèma legal brasilièr seguís la tradicion romana-germanica. Actualament Brasil es governat perDilma Rousseff,[14] la primièra femna president del país. Lo vicepresident esMichel Temer.
De manièra simultànea a las eleccions presidencialas, son elegits los membres del Congrès Nacional de Brasil, sèti delpoder legislatiu, dividit en doas cambras parlamentàrias: la Cambra dels Deputats,[15] que sos membres an mandat de quatre ans,[16] e lo Senat Federal,[17] que sos membres an de mandats de uèch ans e son renovats en un tèrç e dos tèrces alternativament cada quatre ans. S'elegisson actualament 81 senadors (tres per cadaestat e tres per lo Districte Federal) e 513 deputats. Los deputats son elegits mejançant la representacion proporcionala e los senadors segon lo metòde de l'escrutinh uninominal majoritari.
Finalament, i a lopoder judiciari, que son instància maximala es lo Tribunal Federal Suprèm, responsable d'interpretar la Constitucion Federala,[18] e integrat per onze ministres a vida designats pel president, amb aprobacion del Senat. La carga de ministre del Suprèm Tribunal es vitalícia. Lo poder judicial compren tanben lo Tribunal Superior de Justícia, lo Tribunal Superior del Trabalh, lo Tribunal Superior Electoral e lo Tribunal Superior Militar. Totes jutjan en darrièra instància las matèrias de las siás qualificacions.
LoPalácio da Alvorada, residéncia oficiala dau president.
LoCongresso Nacional, lo parlament bicameral de Brasil.
LoSupremo Tribunal Federal, lo cort major de Brasil.
Brasiu possedìs la principau economia d'America de Sud. La majoritat de l’industria se concentra à S., sustot dins las provìncias de Sant-Paul, Parana e Minas. Lo Nòrd-Èst e l’Amazone son mens desvolopats, quitament se aver recebut d'inversions. Un programa d'estabilizacion foguèt realizat en 1990-2002 per mestrejar l'inflacion.
Lo païs es un productor màger de cana de sucre (sustot pau produccion de biocombustible) e lo sossòu fornìs de fèrre, manganesa, petròli e diamants. Lo sector deus servicis se desvolopa gràcias au torisme e tecnologias novèlas (competèncias avançadas dins lo domeni medicau e lo clonatge de bèstias).
Exportacions: equipaments de transport, minerau de fèrre, sòja, cauçaduras, cafè, automobilas...
Per redusir la dependència deu petròli importat, lo govèrn federau a desvolopat la production d'energia idroelectrica (grands paissièras) ò nucleara (Estat de Rio de Janeiro).
A causa de las siás dimensionscontinentalas, Brasil es un país amb una rica diversitat de culturas, que sintetizan las divèrsasetnias que forman lo pòble brasilièr. Per aquela rason, existís pas una cultura brasilièra omogenèa, mas un mosaïc de divèrses corrents culturals que forman, amassa, la cultura de Brasil. Es de notar que, après mai de tres sègles decolonizacionportuguesa, lacultura de Brasil es, majoritàriament, de raiç lusitana. Es justament aquel eiretatge cultural lusitan que compausa l'unitat de Brasil: son d'etnias diferentas, malgrat aiçò, totes parlan la meteissa lenga[21] (es a dire portugués) e, gaireben totes, soncrestians, amb ampla predominança decatolics. Aquela egalitat lingüistica ereligiosa es un fach rar per un país immens coma Brasil.
E mai siá un país de colonizacion portuguesa, d'autres grops etnics daissèron d'influéncias prigondas dins la cultura nacionala, en se destacant los pòblesindigènas, losafricans, los d'italians e los d'alemands. Las influéncias indigènas e africanas daissèron de marcas dins lo domeni de lamusica, de lacosina, delfolclòre, dins los caractèrs emocionals e dins las fèstas popularas de Brasil. Es evident que qualques regions recebèron una màger contribucion d'aqueles pòbles: los estats delNòrd an fòrta influéncia de las culturas indigènas, mentre que de regions delNòrd-èst an una cultura fòrça africanizada.
Mentre que mai al sud de Brasil, la cultura es mai europeïzada. Dins loSud del país las influéncias de l'immigracion italiana e alemanda son evidentas, que siá dins la cosina, la musica, las abituds e l'aparéncia fisica de las personas. D'autras etnias, coma losarabis,espanhòls,poloneses ejaponeses contribuiguèron tanben a la cultura de Brasil, malgrat aiçò, d'un biais pus limitat.
Cal melhorar l'escritura d'aquel article. L’ortografia, la gramatica, lo vocabulari, la sintaxi o autres aspèctes lingüistics incorrèctes son de verificar. O podètzcorregir ocrear la discussion.
L'interès oficial per la preservacion del patrimòni istoric e artistic en Brasil comencèt amb l'institucion en1934 de l'«Inspeccion del Monuments Nacionals». Puèi lo «Servici del Patrimòni Istoric e Artistic Nacional» i succediguèt, e uèi lo sector es administrat nacionalament pelInstitut del Patrimòni Istoric e Artistic Nacional (IPHAN), que possedís ja mai de20 000 bastissas tombados, 83 ostals de camp e conjunts urbans,12 517 ostals de camp arqueologic donat de nauta, mai d'un milion d'objèctes arrolados, en comprenent l'acervo museológico, près de250 000 volums bibliográficos e vasta documentacion arquivística.[22] Tradicions imateriais coma lo samba de ròda delRecôncavo Baiano e l'art grafic e pintura corporala dels indiansWajapi de l'Amapá tanben ja foguèron reconegudas comaPatrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO. Tanben los estats e qualques municipalitats possedisson ja d'instàncias pròprias de preservacion e l'interès dins aquel airal a crescut los darrièrs ans.
Encara amb l'intensa activitat dels organs oficials, lo patrimòni nacional sofrís encara frequent depredação e a la siá proteccion e sustentabilidade limitadas per l'escassesa de budgèts e per la fauta de consciéncia de la populacion envèrs la riquesa de la siá eiretatge culturala e artistica e envèrs lo besonh d'un despartiment de responsabilitats per la siá salvaguarda efectiva a tèrme long.[23]
Possedís tanben dins los grands capitals nombroses e d'importantas bastissas d'arquitectura eclectica, de la transicion entre los sèglessèglexix esèglexx, e dearquitectura modernista, ontBrasilia, lo sieu exemple màger, es l'unica vila modèrna del mond reconeguda per l'UNESCO coma Patrimòni Cultural de l'Umanitat en foncion de la siá arquitectura, expression de la cultura brasilièra avalorada internacionalament.
I a tanben diversitat dins d'ostals de camp arqueologic, coma lo trobat en lo sud de l'estat delPiauí:Serra da Capivara. Los problèmas afrontats per la majoritat dels ostals de camp arqueologic brasilièrs afèctan pas los mai de 600 ostals de camp que son en loParque Nacional da Ressèga da Capivara, en loPiauí. Localizat dins un airal de130 000ha lo Parque Nacional da Ressèga da Capivara es un exemple de conservacion del patrimòni istoric e artistic nacional. En1991, foguèt consagrat Patrimòni Mondial per l'Unesco.
LaRessèga da Capivara es una dels airals mai protegits de Brasil, doncas es jos la gàrdia de l'Iphan, Ministèri del Mitan ambient (MMA), Fundahm e delIbama local, qu'a poder de polícia. En aquel meteis airal se localiza lo Musèu de l'Òme American, ont se tròba çò de mès de vièlhfossil uman trobat en America e lo segond mai vièlh del mond.
Lofotbòl es l'espòrt pus important en Brasil. La seleccion brasilièra de fotbòl es considerada la melhora del mond en detenent cinc còps lo títol de campion. Autres espòrts a grand pes dins lo país coma lo basketeball, lo volleyball, lo tennis, lo futsal, d'espòrts radicales, entre unes autres.
Païses e de regions ont la lenga portuguesa es parlada lo possedís status oficiala.
La lenga oficiala de Brasil es loportugués, idiòma parlat e escrit per l'immensa majoritat de la populacion. Lo portugués es la lenga usada dins las institucions d'ensenhament, dins los mejans de comunicacion e dins los negòcis. Brasil es l'unic país delenga portuguesa de lasAmericas.
L'idiòma parlat e escrit en Brasil diferís leugièrament de l'utilizat enPortugau e dins los autres païseslusofòns. En rason de las diferéncias geograficas e culturalas entre Brasil e Portugau, e tanben de las divèrsas politicas lingüisticas bastidas pels dels païses a l'ample dels ans, loportugués brasilièr e loportugués europèu ne l'evolucionèron de forma uniformi. I a fòrça divergéncias entre las nòrmas cultas de las de las variantas de la lenga, sustot que se fa referéncia en el la la fonética, a l'ortografia e al sistèma pronominal. Encara aital, de talas diferéncias en lo comprometon la compreneson mutuau.
S'estima qu'a l'epòca del Descobrimento, se parlava mai de mila lengas en Brasil. A l'ora d'ara, aqueles idiòmas son redusits a 180 lengas. De las 180 lengas, sonque 24—o 13%—an mai de mila locutors; 108 lengas—o 60%—an entre cent e mila locutors; del temps que 50 lengas—o 27%—an mens de 100 locutors e la mitat d'aquelas—o 13%—an mens de 50 locutors, çò que mòstra qu'una granda part d'aqueles idiòmas son en risc seriós d'escandilhament.
Los primièrs ans de colonizacion, las lengas indigènas èran parladas inclusivament pels colons portugueses, qu'adoptèron un idiòma mixte basat en la lenga tupi. Per èsser parlada per gaireben totes los abitants de Brasil, demorèt coneguda comalenga generala. Malgrat aiçò, al sèglesèglexviii, la lenga portuguesa se faguèt oficiala de Brasil, çò que culminèt en la gaireben desaparicion d'aquela lenga comuna.
Amb lo transcórrer dels sègles, los indians foguèron exterminats o aculturats per l'accion colonizadora e, amb aiçò, de centenats dels sieus idiòmas foguèron extints. A l'ora d'ara, los idiòmas indigènas son parlats sustot en loNòrd eCentri-Oèst. Las lengas pus parladas son del troncTupi-guarani.
↑Sierra, Philippe.«Entre politiques publiques de développement et difficile contrôle des frontières». A:Frontières. Éllipse.ISBN 9782340043992.
↑En revènge, 13 autrei temptativas d'installar de colonias permanentas mau capitèron durant aqueu periòde.
↑Lo tèrmequilombos es un tèrme portugués èra utilizada per designar lei comunautats pus importantas. Lo tèrmemocambos èra d'origina indigèna e designava puslèu una escondalha.
↑Aquela dominacion es a l'origina dau tèrme «cafè amb de lach» car lei productors de cafè èran nombrós dins l'Estat de São Paulo e lei norriguiers de bovins nombrós dins aqueu de Minas Gerais.
↑Lei país d'origina principaus èran Portugau (1 000 000), Itàlia (1 000 000), Espanha (500 000) e Alemanha (100 000). Se fau tanben nòtar l'arribada de100 000 Japonés entre1925 e1933.
↑de Almeida, Luiz Fernando.O Brasil e os Desafios do Patrimônio (Brasil i los Desafiaments del Patrimòni). Portal del Ministèri de la Cultura, 13 de genièr de 2007.
_(-mini_map).svg)
