Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Hopp til innhald
Wikipediadet frie oppslagsverket
Søk

Thomas Mann

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Thomas Mann

Fødd6. juni1875
FødestadLübeck
Død12. august1955 (80 år)
DødsstadZürich
FødenamnPaul Thomas Mann
OpphavDet tyske riket, Tsjekkoslovakia, USA
Aktiv18901955
Verka somromanforfattar,essayist,sjølvbiograf,novelleforfattar,samfunnskritiker,dagbokskrivar,manusforfattar,universitetslærar,skribent
MorJúlia da Silva Bruhns
FarThomas Johann Heinrich Mann
Gift medKatia Mann
BornErika Mann,Klaus Mann,Golo Mann,Monika Mann,Elisabeth Mann Borgese,Michael Mann
PrisarNobelprisen i litteratur,Goetheprisen,Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste,Premio Feltrinelli,Goetheplaketten fra Frankfurt am Main,æresdoktor ved Princeton University,æresdoktor ved Harvard University,æresdoktor ved Columbia University,æresdoktor ved Universitetet i Oxford,æresdoktor ved universitetet i Cambridge,offiser av Æreslegionen,kommandør av Oranje-Nassau-ordenen,honorary citizen of Lübeck,honorary doctor of ETH Zürich,æresdoktor ved Lunds Universitet,æresdoktor ved Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn,æresdoktor ved Yale University,Æresdoktor ved Universitetet i Jena,Goethe-medaljen for kunst og vitenskap,æresdoktor ved Rutgers University,Pour le Mérite,Oranje-Nassau-ordenen,Taylorian Lecture

Nobelprisen
Nobelprisen i litteratur
1929

Thomas Mann (fødd 6. juni 1875 iLübeck, død 12. august 1955 iZürich) var eintysk forfattar og nobelprisvinnar.

Bakgrunn

[endre |endre wikiteksten]

Han blei fødd i hansastadenLübeck. Faren, Thomas Johann Heinrich Mann, varsenator og storkjøpmann som handla med korn, men døydde då Thomas Mann var berre 15 år. Mor hans, Julia da Silva-Bruhns, var av tysk-brasiliansk slekt. Familien flytta etter farens død tilMünchen, der Mann levde frå 1891 til 1933, med unntak av eit eitt-årig opphald iPalestrina iItalia med broren Heinrich tidleg i karrièren. Han gifta seg med Katharina Hedwig («Katja») Pringsheim, dotter av ein prominent, sekularisert jødisk familie av intellektuelle, og som bl.a. var barnebarn av den tyske kvinnerettsforkjemperenHedwig Dohm og nedstamma frå ein av Münchens rikaste familiar. Han emigrerte tilKüsnacht vedZürich iSveits i 1933, og døydde i det nærliggjandeKilchberg i1955. I den lange perioden i eksil blei familien forsørgd av Katja Mann, mens Thomas Mann konsentrerte seg om å skrive.

Thomas Mann fekkNobelprisen i litteratur i 1929, for romanenBuddenbrooks. Like kjende erDøden i Venedig ogDoktor Faustus.

Han var den yngre broren avHeinrich Mann, og far tilKlaus,Erika,Golo (Angelus Gottfried Thomas), Monika, Elisabeth og Michael Mann.

Dei fleste avnovellene hans omhandlar spenninga mellom den usikre, dødselskande kunstnaren og den lovlydige, livsbekreftande borgaren. Mann sine dagbøker, som blei avsegla i 1975, talar gripande om hans eigen kamp medhomoseksuelle ynskje, som fann uttrykk i verka hans, særlegDøden i Venedig. Mann skildra kjenslene sine for den unge fiolinisten og målarenPaul Ehrenberg som «den sentrale opplevinga for hjartet mitt».

Verk

[endre |endre wikiteksten]
  • Der kleine Herr Friedemann, novellesamling 1898, ikkje omsett
  • Huset Buddenbrook, roman 1901, omsett 1903 o.fl.
  • Tonio Kröger, novelle 1903, omsett 1949
  • Hans kongelige høyhet, 1909, omsett 1950
  • Døden i Venedig]], forteljing 1912, omsett 1913
  • Der Zauberberg (Trolldomsfjellet), roman 1924, først omsett 1935 (tidlegare norsk tittel:Trollfjellet)
  • Mario und der Zauberer, forteljing 1930, ikkje omsett
  • Josef og hans brødre, tetralogi 1933–1943, omsett 1993–1995
  • Das Problem der Freiheit, 1937, ikkje omsett
  • Lotte in Weimar, Roman 1939, ikkje omsett
  • Die vertauschten Köpfe - Eine indische Legende, 1940, ikkje omsett
  • Doktor Faustus, roman 1947, omsett 1969
  • Der Erwählte, roman 1951, ikkje omsett
  • Storsvindleren Krull, 1922/1954, omsett 1952 (tidlegare norsk tittel:Plattenslageren)
  • I tillegg er fleire artiklar og essays av Mann omsette til norsk.

Filmografi

[endre |endre wikiteksten]

Eit utval filmar som er bygde på Mann sineromanar,noveller og motiv.

Kjelder

[endre |endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff

[endre |endre wikiteksten]
Wikimedia Commons har multimedia som gjeld:Thomas Mann
Wikifrasar EngelskWikiquote har ei sitatsamling som gjeld:Thomas Mann
1901–1925
Prudhomme (1901) Mommsen (1902) Bjørnson (1903) Mistral,Echegaray (1904) Sienkiewicz (1905) Carducci (1906) Kipling (1907) Eucken (1908) Lagerlöf (1909) Heyse (1910) Maeterlinck (1911) Hauptmann (1912) Tagore (1913) Inga utdeling i 1914. Rolland (1915) von Heidenstam (1916) Gjellerup,Pontoppidan (1917) Inga utdeling i 1918. Spitteler (1919) Hamsun (1920) France (1921) Benavente (1922) Yeats (1923) Reymont (1924) Shaw (1925)
1926–1950
Deledda (1926) Bergson (1927) Undset (1928) Mann (1929) Lewis (1930) Karlfeldt (1931) Galsworthy (1932) Bunin (1933) Pirandello (1934) Inga utdeling i 1935. O’Neill (1936) du Gard (1937) Buck (1938) Sillanpää (1939) Inga utdeling i 1940–1943. Jensen (1944) Mistral (1945) Hesse (1946) Gide (1947) Eliot (1948) Faulkner (1949) Russell (1950)
1951–1975
Lagerkvist (1951) Mauriac (1952) Churchill (1953) Hemingway (1954) Laxness (1955) Jiménez (1956) Camus (1957) Pasternak (1958) Quasimodo (1959) Perse (1960) Andrić (1961) Steinbeck (1962) Seferis (1963) Sartre (1964) Sjolokhov (1965) Agnon,Sachs (1966) Asturias (1967) Kawabata (1968) Beckett (1969) Solzjenitsyn (1970) Neruda (1971) Böll (1972) White (1973) Johnson,Martinson (1974) Montale (1975)
1976–2000
Bellow (1976) Aleixandre (1977) Singer (1978) Elytis (1979) Miłosz (1980) Canetti (1981) García Márquez (1982) Golding (1983) Seifert (1984) Simon (1985) Soyinka (1986) Brodsky (1987) Mahfouz (1988) Cela (1989) Paz (1990) Gordimer (1991) Walcott (1992) Morrison (1993) Ōe (1994) Heaney (1995) Szymborska (1996) Fo (1997) Saramago (1998) Grass (1999) Gao (2000)
Frå 2001
Naipaul (2001) Kertész (2002) Coetzee (2003) Jelinek (2004) Pinter (2005) Pamuk (2006) Lessing (2007) Le Clézio (2008) Müller (2009) Vargas Llosa (2010) Tranströmer (2011) Mo (2012) Munro (2013) Modiano (2014) Aleksijevitsj (2015)Dylan (2016) Ishiguro (2017) Tokarczuk (2018, delt ut i 2019) Handke (2019) Glück (2020) Gurnah (2021) Ernaux (2022) Fosse (2023) Han (2024) Krasznahorkai (2025)
Autoritetsdata
Spire
Dennelitteraturartikkelen er eispire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom åutvide han.
Henta frå «https://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Mann&oldid=3459701»
Kategoriar:
Gøymde kategoriar:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp