| Charles Francis Hall | |
.jpg) | |
| Statsborgarskap | USA |
| Fødd | 1821 Rochester,Rochester i New York  |
| Død | 8. november 1871 (50 år) |
| Yrke | polarforskar,gravør,avisutgiver,smed,skribent,kartograf |
| Språk | engelsk |
| Born | Anna S. Hall |
 | |
| Charles Francis Hall på Commons | |
Charles Francis Hall (1821–8. november1871) var einamerikanskpolarforskar. Hall var smed og forleggjar, men hadde ei stor interesse forArktis, som han hadde tre ekspedisjonar til. Han døydde under den siste ekspedisjonen sin av det som kan ha vorearsenikkforgifting.
Hall var fødd iVermont. Familien hans flytta tilRochester iNew Hampshire då han var gut, der han fekk arbeid som lærling hos ein smed. På 1840-talet gifta han seg og drog vestover tilCincinnati iOhio, som han kom fram til i 1849. Der starta han eige selskap med tilverking avsegl ogkoparstikk. Seinare byrja han å gje ut dei to små bladaThe Cincinnati Occasional ogThe Daily Press.[1]
Hall fatta Hall interesse for Arktis kring 1857, og brukte dei følgjande åra til å studera rapportane frå tidlegare polarforskarar og prøvde å få ein ekspedisjon finansiert. I 1860 la han ut på den fyrste ekspedisjonen sin (1860-1863) då han reiste ut fråNew Bedford med kvalfangstfartøyet «George Henry» under kaptein Sidney O. Budington, som hadde bergaEdward Belcher sitt forskingsfartøy HMS «Resolute». Dei tok seg tilBaffinøya, der «George Henry» blei nøydd til å overvintra.[1]Inuittane her fortalde Hall om restane etterMartin Frobisher sitt gruveeventyr iFrobisher Bay på Baffinøya. Hall reiste dit for å sjå det sjølv, saman med dei nyfunne inuittvennane og guidane sine Ebierbing («Joe») ogTookoolito («Hannah»).
Hall fann òg det han tolka som bevis for at nokre medlemmer fråJohn Franklin si besetning kunne vera i livet. Dette blei grunnen for den andre ekspedisjonen hans (1864-1869) tilQikiqtaq, der han fann leivningar og gjenstandar frå den tapteFranklineskpedisjonen, og dessutan utførte fleire utspørjingar blant lokalbefolkninga om lagnaden til ekspedisjonen. Hall innsåg til slutt at forteljingane til inuittane og det han sjølv kunne lesa seg til, var villeiande og ikkje truverdig, då dei gav ei altfor optimistisk tolking. Han blei òg desillusjonert av inuittane gjennom oppdaginga av at mange i Franklinekspedisjonen forsettleg hadde blitt forlatne for å svelta ihel. Han kunne ikkje forstå at det kunne ha vore umogleg for lokalbefolkninga å hjelpa ei så stor gruppe som ekspedisjonen utgjorde.
For den tredje polferda si blei Hall løyvd 50 000 dollar for å leia ein ekspedisjon med mål om å nåNordpolen med fartøyet «Polaris». Besetninga på 25 personar bestod av blant anna den gamle vennen hans Budington som kaptein, George Tyson som navigatør og dessutan den tyske fysikaren og naturbiologen doktorEmil Bessels, som leiar for forskingspersonalet. Ekspedisjonen fekk problem allereie frå byrjinga då besetninga var delt opp i ulike rivaliserande fraksjonar. Hall si leiing over ekspedisjonen blei ignorert, og moralen sokk.
«Polaris» segla inn i Thank God Harbor (no Hall Bay) den 10. september 1871 for å overvintra på dengrønlandske nordkysten. Same haust, då Hall vende tilbake etter ei sledereise i lag med ein inuittisk guide, blei han plutseleg sjuk etter at ha drukke ein kopp kaffi. Han kollapsa ,og veka etter leid han av oppkast og delirium. Deretter såg han ut til å bli betre, og skulda samtidig doktor Bessels og fleire andre frå besetninga for å ha forgifta han. Kort etter dette fekk han tilbake dei tidlegare symptoma, og gjekk bort 8. november 1871. Han blei transportert til land og gitt ei formell gravlegging.
Den offisielle gjennomgangen kom fram til at Hall hadde døydd avslag. I 1968 drog likevel livlegen til Hall, Dartmouth College-professoren Chauncey C. Loomis, på ein ekspedisjon til Grønland for å undersøka liket til Hall. Takka verapermafrosten var kroppen, likkledet og kleda til Hall vel bevarte. Prøvar frå bein, neglar og hår viste at han hadde fått i seg store dosararsenikk dei siste to vekene av livet. Dette stemte godt overeins med symptoma besetningsmedlemmane hadde vitna om. Det er mogleg at Hall gav seg sjølv dei giftige dosane, ettersom arsenikk var ein vanleg del i mangekvakksalvemedisinar på denne tida. Han kan òg ha blitt drepen av nokon frå besetninga, men ingen blei skulda for å ha forårsaka døden til Hall.