Zaragoza (Catalaans en Nederlands verouderd:Saragossa) is eengemeente in en de op vier na grootste stad vanSpanje. Het is de hoofdstad van de gelijknamigeprovincie en van de autonome regioAragón.De stad ligt op 199 meter boven zeeniveau, aan de rivierEbro, in een vallei met een landschap van bergen, bossen en woestijnen. De stad heeft een inwonertal van 681.460 (2021).[1] In de agglomeratie wonen 833.455 mensen, dat komt neer op meer dan de helft van de bevolking van de gehele regioAragón.
Zaragoza is een belangrijke industriestad en handelscentrum, onder meer door haar gunstige ligging, centraal tussenMadrid,Barcelona,Bilbao,Valencia en het FranseToulouse. De burgemeester van de stad is sinds juni 2023 Nathalia Chueca-Muñoz (PP).
De stad werd in de 1e eeuw v.Chr. een Romeinse kolonie onder keizerAugustus en droeg in die tijd de naamCaesarea Augusta. In het jaar 712 werd de stad veroverd door deMoren en in de periode tussen 1013 en 1118 werd het toenmaligeCesaracosta onderdeel van detaifa Zaragoza en de naam werd verbasterd tot het ArabischeSaraqusta. Detaifa's ontstonden in de 11e eeuw in de periode van de val van hetkalifaat Córdoba (1031) en waren onafhankelijke staten. Saraqusta had veel verschillende emirs, maar in 1110 werd de taifa verslagen door deAlmoraviden uitMarokko.
Acht jaar later kwam de stad na tijden weer in christelijk bezit, door de verovering vanAlfons I van Aragón. Het werd de hoofdstad van het toenmaligeKoninkrijk Aragón en opnieuw werd de naam van de stad veranderd, ditmaal inÇaragoça, waarvan het huidige Zaragoza afstamt.
In de roerige jaren 1640 verloor de Spaanse kroon gebied aan een alliantie van het opstandige Catalonië en Frankrijk. Het hof vestigde zich lange perioden in Zaragoza om de loyaliteit van de stad te verzekeren en van daaruit leiding te geven aan de oorlog. KroonprinsBalthasar Karel overleed er in 1646 in verdachte omstandigheden. Het volgende jaar werden 300Waalse soldaten ingekwartierd in de stad om onder Felipe de Silva deel te nemen aan de herovering vanMonzón.[2] Toen hun soldij geruime tijd uitbleef, begonnen ze opHemelvaartsdag te plunderen, waarbij ze enkele doden maakten. De Zaragonezen sloegen terug en namen de wapens op tegen de Walen, die vergeefsasiel zochten in kerken en kloosters. Enkel in deAljafería waren ze veilig. Op het einde van de dag waren een tachtigtal Waalse elitetroepen dood.
Tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog in de 19e eeuw kreeg de stad het zwaar te verduren; zowel in 1808 als 1809 werd Çaragoça belegerd door de troepen vanNapoleon, waarbij velen door honger en strijd omkwamen. Het inwonertal daalde zelfs van 55.000 naar slechts 12.000. De stad leefde pas weer op in 1865, toen het een spoorlijnverbinding kreeg metMadrid,Barcelona enBilbao en wederom toen het in 1908 de Frans-Spaanse Tentoonstelling organiseerde.
El Pilar aan deEbroDe rivier deEbro stroomt door ZaragozaEl PilarLa SeoEen patio in La Aljafería
Zaragoza heeft over de eeuwen vele heersers gehad en vele volken hebben de stad bewoond. Hierdoor vindt men monumenten en resten van vele verschillende culturen en in vele stijlen. Ondanks dat de stad een mooi historisch centrum heeft, met vele bezienswaardigheden, staat de stad in Spanje ook wel bekend als “de onbekende”. De stad behoort niet tot de meest bezochte steden van het land. De aandacht gaat namelijk vooral uit naar hoofdstadMadrid, mediterraans en modernBarcelona en het AndalusischeSevilla. DeWereldtentoonstelling van 2008 heeft de stad echter weer min of meer op de kaart gezet.
Noemenswaardige monumenten van Zaragoza zijn:
El Pilar (De Pilar-kathedraal): een grote en indrukwekkende kathedraal, o.a. versierd met schilderijen vanFrancisco Goya. Het plein dat er voor ligt, het Plaza del Pilar, is een van de grootste pleinen van Europa met een lengte van 500 meter.
La Seo/Catedral del Salvador (Kathedraal): De huidige kathedraal heeft vele volkeren en geloven voorbij zien komen. Men vindt er barokstijlen, Romaanse stijlen en overblijfselen uit tijden dat het een Romeinse tempel en Moorse moskee was.
Palacio de laAljafería (Paleis): Dit paleis werd gebouwd in de 9e eeuw door de toenmalige Arabische koning Al-Muqtadir. Het paleis werd daarna bewoond door koningFerdinand II en koningPeter IV. Daarna werd het de zetel van deSpaanse Inquisitie en vervolgens, tot op de dag vandaag, is het de zetel van de regering van Aragón.
San Pablo-kerk, onderdeel van de werelderfgoedinschrijving van verschillende Mudejararchitectuur objecten.
Buiten deze monumenten, kent de stad een aantal andere bezienswaardigheden en musea, uit en over de Romeinse tijd, de Middeleeuwen, de Moorse tijd en de periode van de Renaissance.
Zaragoza is buiten een belangrijk handelscentrum ook een van de grote productiecentra van Spanje. Belangrijke industriële motoren van de stad zijn de fabrieken vanOpel enSiemens en van elektronicafabrikant Balay. Andere grote Spaanse bedrijven die zijn gevestigd in Zaragoza zijn Pikolin, Lacasa, CAF, SAICA en Torraspapel.
De economie ondervond tot 2008 een behoorlijke groeiperiode, onder meer door de organisatie van deWereldtentoonstelling in 2008. Sinds 2003 heeft de stad een hogesnelheidsverbinding (de zogenaamde AVE) metMadrid en sinds 2008 metBarcelona. Hierdoor werd de logistieke positie van Zaragoza nog aantrekkelijker. Echter, sinds deEurocrisis is de economie in Spanje bergafwaarts gegaan.
Zaragoza is een van de belangrijkste verkeersknooppunten van Spanje, zowel voor auto- als treinverkeer. Hetvliegveld van de stad is klein in vergelijking met dat van Barcelona of Madrid, maar sinds de komst van delow-cost maatschappijRyanair in 2005, begint het aantal passagiers te groeien. Vanuit het vliegveld kan men nu dagelijks direct vliegen naarMilaan,Londen,Brussel Charleroi en een aantal Spaanse bestemmingen. Door de goede spoor- en snelwegverbindingen met de andere Spaanse grote steden, krijgt het vliegveld van Zaragoza weinig kans om te groeien. Na de komst van deAVE hogesnelheidslijn kan men namelijk in slechts 1,5 uur naar Madrid reizen en van daaruit naar vrijwel alle Europese steden vliegen. Barcelona is nu eveneens via deze hogesnelheidslijn te bereiken.
Met de komst van de hogesnelheidslijn is er een nieuw hoofdstationZaragoza-Delicias aan de noordwestelijke rand van de stad gebouwd, gelijk met een langeafstand- en regionaal busstation. Het nieuwe station opende op 7 mei 2003. Het oude station El Portillo dat dichter bij het centrum gelegen was, werd gesloten bij gebrek aan baanvakcapaciteit. De tunnel door de stad was dubbelsporig uitgerust met hetSpaanse breedspoor. De hogesnelheidslijn is aangelegd met het afwijkende Europesenormaalspoor. Om zowel breedspoor als normaalspoor treinen door de stad te laten rijden is besloten een van de twee sporen om te bouwen naar normaalspoor. De baanvakcapaciteit is hierdoor echter sterk beperkt daar elke treinsoort op eigen spoor moet rijden en op eventuele tegemoetkomende tegenliggers moet wachten. Daar het station Delicias ruim 2 km van het centrum is, is in december2008 het station El Portillo heropend voor regionale treinen en werd het station sinds 11 juni 2008 ook bediend door een nieuweCercanías Zaragoza lijn C1 voor voorstadsverkeer.
Op26 april2011 is de eerste fase van de nieuwetramlijn geopend.[3] Op 26 maart 2013 is de volledige tramlijn geopend. De laatste tramlijn van het oude tramnet werd in 1976 opgeheven. Dit was het laatste niet-toeristische trambedrijf in Spanje dat nog reed.
Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen; aanhechting van Alfocea, Casetas, Juslibol, Mozalbarba (1887), Peñaflor (1897), Villamayor (1920) en Torrecilla de Valmadrid (1960)
Zaragoza heeft eenMediterraan klimaat maar neigt vaak naar eenlandklimaat. De zomers zijn erg heet, de temperatuur stijgt soms 3 maanden onafgebroken boven de 30 graden Celsius. De winters zijn echter koud, een stuk kouder dan aan de kust van deMiddellandse Zee, maar kennen ook weinig neerslag.
Real Zaragoza is de professionele voetbalclub van Zaragoza en speelt inLa Romareda. De club speelde meerdere seizoenen op het hoogste Spaanse niveau, dePrimera División. Zaragoza was speelstad voor het WK Voetbal van 1982 en de wedstrijden werden destijds in La Romareda gespeeld. De professionele basketbalclub van Zaragoza isCB Zaragoza.
Zaragoza is zeer vaak etappeplaats geweest in de wielerkoersRonde van Spanje. Anno 2025 is dat al vijftig keer het geval geweest.
.svg)
.jpg)
.jpg)
.PNG)
.svg)
