
DeZ1 is het eerste model van computerpionierKonrad Zuse. De machine is voltooid in 1938, zeven jaar voor deENIAC die algemeen beschouwd wordt als de eerstecomputer.
De Z1 (rekeneenheid engeheugen) was opgebouwd uit kleine metalen plaatjes, uitgezaagd door Zuse zelf met hulp van wat vrienden. Deze metalen plaatjes konden over elkaar heen schuiven en zo veranderen tussen twee toestanden (0 en 1). De beperkte precisie van het zagen is de reden dat de Z1 nooit betrouwbaar gewerkt heeft. Het kon programma's lezen van eengaatjesband, getallen inlezen van een decimaaltoetsenbord en wegschrijven naar eenuitvoerapparaat.
De Z1 wasbinair (in tegenstelling tot veel vroege computers zoals de ENIAC, diedecimale getallen gebruikten) en mechanisch. Verder was deze 'zacht' programmeerbaar en werkte metzwevendekommagetallen, wat allebei vrij geavanceerde concepten waren, zelfs na de oorlog. Het kleinste en grootste noteerbare getal werdenals uitzonderingen behandeld en stonden respectievelijk voornul enoneindig. Het geheugen van de Z1 was 64 eenheden groot, met elke eenheid opgebouwd uit 22 bits (8 voor deexponent met teken en 14 voor decoëfficiënt).De rekeneenheid had de volgendeinstructieset:
| instructie | actie |
|---|---|
| Prz | Leesgeheugenadresz uit naar hetregister |
| Psz | Schrijf register 1 uit naar geheugenadresz |
| Ls1 | Schrijf de optelling van register 1 en register 2 weg naar register 1 |
| Ls2 | Schrijf het verschil van register 1 en register 2 weg naar register 1 |
| Lm | Schrijf het product van register 1 en 2 weg naar register 1 |
| Li | Schrijf de deling van register 1 en 2 weg naar register 1 |
| Lu | Lees een decimaal getal uit het invoerapparaat |
| Ld | Schrijf een decimaal getal naar het uitvoerapparaat |
In tegenstelling tot zijn elektromechanische opvolger had dit model geen instructie omvierkantswortels te trekken.
Het ontwerp Z1 is later elektromechanisch nagebouwd met kleine aanpassingen alsZ3. Een reproductie van de Z1 staat in hetDeutsches Technikmuseum inBerlijn. Mede door de oorlog heeft Zuse in relatieve afzondering gewerkt en mede hierdoor heeft de Z1 weinig bijgedragen aan de ontwikkeling van de huidige computer.