Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

Wit

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
ZieWit (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Wit.
Wit
Wit
— Kleurcoördinaten —
Hex#FFFFFF
RGB*(r,g,b)(255, 255, 255)
CMYK(c,m,y,k)(0%, 0%, 0%, 0%)
HSV(t,v,i)(0°, 0%, 100%)
*: genormaliseerd naar [0255] (byte)

Wit is eenachromatischekleur, de helderste van alle kleuren.

Witlicht kan bestaan uit een mengsel van verschillende spectrale kleuren van zichtbaar licht. Het prikkelt bij mensen de verschillendekleurreceptoren in het oog in gelijke mate, waardoor de kleurbeleving van wit optreedt. Inbeeldschermen ontstaat de impressie van wit uit stipjes met verschillende kleuren, meestalrood,groen enblauw.

Een witoppervlakweerkaatst op eendiffuse manier al het licht dat erop valt. Een wittepigmentstof kaatst alle kleuren in gelijke mate terug. Voorbeelden van witte materialen zijnsneeuw,melk enporselein.

Perceptie van wit

[bewerken |brontekst bewerken]
Een wit vlak met een zwarte rand

Sommige mensen vinden dat wit als zodanig niet beschouwd zou moeten worden als een "echte" kleur. Iets soortgelijks zou dan gelden voor elkegrijsschakering en voorzwart. Deze opvatting gaat echter voorbij aan het feit dat kleur en kleurtint geen synoniemen zijn.

Licht wordt door hetmenselijk oog als wit ervaren als de drie typenkegeltjes in het oog in dezelfde mate worden aangesproken.[bron?] Dat is bijvoorbeeld het geval als licht binnen het deel van het spectrum waarvoor het menselijk oog gevoelig is, voor alle frequenties even intens is. Eenlamp die alle kleuren even sterk uitstraalt, geeft wit licht. Ook als licht een mengsel is van slechts deprimaire kleuren in gelijke intensiteit, ziet het oog dit als wit. Daarom wordt wit ook wel eenoptelkleur genoemd, aangezien wit uit meerdere chromatische kleuren van het spectrum is samengesteld. Dit geldt overigens niet voor bijvoorbeeld verf; als men verf in alle zichtbare kleuren van het spectrum zou mengen, krijgt men beslist geen "wit".

Ontdekking door Newton

[bewerken |brontekst bewerken]

Hetzonlicht bestaat uit alle kleuren van het spectrum, hetgeen doorIsaac Newton werd ontdekt toen hij licht door eenprisma liet vallen. Voor die tijd dacht men dat wit licht de fundamentele kleur was, en dat de andere kleuren licht ontstonden door iets aan wit licht toe te voegen. Wit licht krijgt echter juist een andere kleur als een deel van het spectrum wordt weggenomen.

Kleurtemperatuur

[bewerken |brontekst bewerken]

Zuiver wit bestaat in de praktijk niet. Elk wit heeft een bepaalde tint, die zichtbaar wordt als er een ander wit voorwerp naast wordt gehouden. Dit blijkt bijvoorbeeld door een wit velpapier te houden naast eenbeeldscherm waarop een witte achtergrond te zien is. Dit wordt uitgedrukt in dewitheid.

De eigenschappen van wit licht worden uitgedrukt in dekleurtemperatuur. Een zogenoemdezwarte straler straalt als hij een bepaalde temperatuur heeft een continu lichtspectrum uit, dat bij een bepaaldefrequentie een maximum vertoont. Dit maximum hangt af van detemperatuur van het stralende lichaam. Hoe hoger de temperatuur, des te hoger de frequentie van de piek in het spectrum. Zo zal een zeer hetezon veel licht in hetultraviolet uitstralen, maar eenradiator in een kamer vooral veel in hetinfrarood. Deze kleuren zijn met het oog niet te zien, maar dat geldt bijvoorbeeld wel voor een elektrischegrill. De gloeispiraal hiervan is zo heet, dat deze felrood licht uitstraalt.

De kleurtemperatuur van daglicht bedraagt 5600kelvin. De kleurtemperatuur van een gloeilamp is veel lager, ongeveer 2400 kelvin. Demenselijke hersenen corrigeren voor de kleurtemperatuur van het licht, zodat deze beide soorten licht, het daglicht en een gloeilamp, alswit worden ervaren. Eenfotografische film doet dit niet. Een foto gemaakt in een kamer verlicht door gloeilampen laat duidelijk zien, dat het licht nietwit is en alle kleuren worden sterk geel of roodachtig gekleurd. Deflitser van eenfototoestel is zo ontworpen dat deze dezelfde kleurtemperatuur heeft als daglicht.

Wordt wit gemengd met andere kleuren, dan ontstaan lichte, "zachte" tinten zoalsroze (bij menging metrood),beige (bij menging metgeel), of (licht)grijs (bij menging met zwart). Deze mengtechniek is ook gebruikelijk in de schilderkunst (zie ooktertiaire kleur).

In de schilderkunst

[bewerken |brontekst bewerken]

Wit is voor een schilder een van de belangrijkstepigmenten en de tube wit is dan ook het eerste leeg. Als echter een schilderij wordt begonnen kan de schilder een aarzeling hebben bij het volledig witte doek. Sommigen geven er dan een voorkeur aan om het doek een kleur te geven, deimprimatura.

Oorspronkelijk werd doorkunstschilders vooral het giftigeloodwit gebruikt. Tegenwoordig gebruikt men veelal het onschadelijketitaanwit.

Gebruik en gevoelswaarden

[bewerken |brontekst bewerken]

In de taal

[bewerken |brontekst bewerken]
  • Met hetwitte doek wordt het scherm van eenbioscoop bedoeld.
  • Witte wieven zijn mistflarden die in defolklore voor geesten worden aangezien.
  • Dewitte mars was een betoging en dewitte beweging een beweging in België uit protest tegen de behandeling van dezaak-Dutroux in België van ontvoerde kinderen.
  • Dewitte woede is een protestbeweging van verplegend personeel tegen hun verloning en arbeidsvoorwaarden in vergelijking met andere sectoren.
  • Met name de adjectievensneeuwwit enhagelwit hebben een eigen gebruik en gevoelswaarde. Andere soorten omschrijvingen van wit zijn: zilverwit, melkwit, titaanwit, zinkwit, loodwit, ivoorwit, verkeerswit, vuilwit, gebroken wit, ijswit, wolkenwit, spierwit en crèmewit/roomwit.
  • Witboek – Een publicatie van deoverheid over delicate situaties, bijvoorbeeld uit de diplomatie.
  • Witte Donderdag – de dag voorGoede Vrijdag; de dag van het laatste avondmaal van Jezus Christus met zijn 12 discipelen.
  • Witgoed – elektrischehuishoudelijke apparatuur die een witte kleur heeft, zoalskoelkasten,ovens en dergelijke. Dit in tegenstelling tot bruingoed (televisies, hifi installaties etc.). Maar witgoed zijn ook lakens, handdoeken, etc. die in dewitte weken in deuitverkoop worden gedaan.
  • Witte kerst – eenKerstmis metsneeuw, veel bezongen inliederen.
  • Witte raaf – een zeer zeldzame verschijning.
  • Wit privilege – (eenleenvertaling van het Engelsewhite privilege) is de verzamelterm voor deprivileges (maatschappelijke voordelen) waarover mensen met een witte huidskleur zouden beschikken vergeleken met leden van andereetnische groepen.
  • Wit voetje ('Hij heeft een wit voetje bij hem') – hij heeft bij een bepaalde persoon een streepje voor.
  • Wit werken – in tegenstelling totzwartwerken, wel belasting over het loon betalen.
  • Witte werkster – een (mislukt) experiment van de Nederlandse overheid om dehuishoudelijk hulp uit het zwarte circuit te halen.
  • Dewitte vloot.

Varia

[bewerken |brontekst bewerken]
  • Eiwit is het doorzichtig gedeelte van het ei, dat bij het koken of bakken wit wordt. Later werdeiwit de aanduiding voor een grote groep stoffen die bij mensen, dieren en planten voorkomen.
  • Hetoogwit is het witte gedeelte van het oog. Bij aandoeningen zoalsgeelzucht kan dit geel worden.
  • Eenwitte vulling in de tandheelkunde is een tandvulling vanepoxyhars, dit in tegenstelling tot eenzwarte vulling metamalgaam.
  • Witte was is wasgoed van witte kleur, dat een hogere wastemperatuur verdraagt en eventueel bleekmiddel zoalsnatriumhypochloriet en/of eenoptische witmaker. Dit staat in tegenstelling totbonte was ofkleurenwas, die op lagere temperatuur gewassen moet worden, zonder bleekmiddel en eventueel met een speciaal waspoeder dat de kleur beter behoudt.
  • Bij wijze vanboutade drukteIgnatius van Loyola, de stichter van dejezuïeten, zijn geloof uit in Christus, de Kerk en deHeilige Geest, in de volgende regel uit deGeestelijke Oefeningen :

    We moeten geloven dat het wit dat ik zie zwart is, als de Hiërarchische Kerk dat zo definieert, omdat we geloven dat er tussen Christus onze Heer en de Kerk die Zijn Bruid is, dezelfde Geest aanwezig is, die werkzaam is en ons leidt naar de redding van onze ziel.

  • In deBol van Ulbricht is de binnenzijde van de bol wit, maar de opening in de bol lijkt zwart.
  • Whiteout is het gevoel dat men ervaart als men zich in een Arctisch of Antarctisch landschap bevindt waarvan de egaal uitziende witte bewolkte hemel overgaat in het eveneens egaal uitziende witte sneeuwlandschap. De horizon is onzichtbaar, er zijn geen referentiepunten in het landschap, en men is onderhevig aan evenwichtsstoornissen.
Mediabestanden
Zie de categorieWhite vanWikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
·Overleg sjabloon ·Sjabloon bewerken
WikiWoordenboek
Zoekwit op in hetWikiWoordenboek.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wit&oldid=70350406"
Categorie:
Verborgen categorieën:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp