Tuvalu bestaat uit negenatollen, waarvan er drie uit slechts één eiland bestaan, de andere zes bestaan uit meerdere eilanden. Deze atollen fungeren ook als bestuurlijke indeling en kieskringen. In totaal telt Tuvalu minimaal 113 eilanden. Van de negen atollen waren er oorspronkelijk acht bewoond — de naamTuvalu betekent in hetTuvaluaans 'acht eilanden'.
Vanwege de lage ligging — het land komt nergens meer dan vijf meter boven de zee uit — geldt Tuvalu net als onder meer deMalediven als een van de meest door deklimaatverandering bedreigde landen ter wereld.
In Tuvalu zijn er twee seizoenen te onderscheiden, een nat seizoen van november tot april en een droog seizoen van mei tot oktober. Van november tot april zijn er veel stormen en hevige regenval vanuit het westen, deze periode heetTua-o-lalo op de eilanden. Van mei tot oktober zijn er droogtes en milde oosterwinden.
De stijgende zeespiegel en hevige weersomstandigheden zorgen ervoor dat de eilanden van Tuvalu steeds minder goed bewoonbaar worden. Onderzoekers verwachten dat in de komende 50-100 jaar Tuvalu geheel overspoeld wordt.
Om de eeuwenoude cultuur van Tuvalu te behouden is er een project bezig om Tuvalu als land online te laten voortbestaan, ook als de inwoners naar elders hebben moeten verhuizen. Er wordt naar gestreefd deterritoriale wateren met de daarbij behorende rechten te behouden.[4]
De regering is zich er inmiddels van bewust dat het waterpeil zal stijgen, ondanks het feit dat er internationaal inspanningen worden geleverd om de klimaatverandering aan te pakken, weet het land dat er aanpassing nodig is om de klimaatverandering het hoofd te bieden, anders zullen de eilanden verdwijnen. Als erkenning van deze onmiddellijke dreiging heeft de leiding van Tuvalu cruciale partnerschappen gesloten met grote entiteiten zoals het Australische ministerie van Buitenlandse Zaken, het Amerikaanse Agentschap voor Internationale Ontwikkeling en de Europese Unie. Deze samenwerkingen zijn belangrijk bij het opbouwen van een robuust plan om de complexe uitdagingen van de klimaatverandering het hoofd te bieden.
Om het land te beschermen heeft de regering van Tuvalu een nationaal beleid klimaatverandering opgesteld. Het beleid bevat visionaire doelstellingen voor de toekomst en concrete plannen om hun voortbestaan te garanderen. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft in 2021 een visie gecreëerd die gerealiseerd moet worden. “Om de identiteit van Tuvalu te beschermen en zijn capaciteit op te bouwen om een veilige, veerkrachtige en welvarende toekomst te garanderen.” Om aan deze visie te behalen heeft Tuvalu drie goals gezet om te halen
- Verbeterde toegang tot klimaatfinanciering en strategische partnerschappen
- Verminderde kwetsbaarheid voor de gevolgen van klimaatverandering door grotere veerkracht
- Beheerde menselijke mobiliteit en bescherming van de nationale soevereiniteit
Natuurlijke zoetwaterbronnen en -schaarste
Een specifiek klimaatprobleem van Tuvalu is de schaarse zoetwatervoorraad. Kleine eilanden als Tuvalu hebben weinig oppervlak, en dus weinig ruimte voor natuurlijke zoetwateropslag. Voorheen was dit niet zo’n groot probleem, er woonden toen niet zo veel mensen op het eiland. De huidige groeiende schaarste wordt veroorzaakt door klimaatverandering en de toenemende vraag naar schoon water. Dit komt door populatiegroei, industrialisering en toenemend toerisme[6].
Regenwater is op Tuvalu, en andere kleine eilanden als Kiribati, de grootste bron van schoon drinkwater, wat nadelig is aangezien regenval sterk varieert[6]. Klimaatverandering heeft deze variatie alleen maar versterkt. Het maakt de weersomstandigheden erger, wat leidt tot extremere situaties. Aan de ene kant veroorzaakt het periodes van heftige regen, aan de andere kant tijden van extreme droogte. In tijden van droogte, zoals in juli 2023, is het regenwater niet genoeg om de dorst van Tuvaluaanse inwoners te lessen[7] Naar verwachting zal 73% van de Pacifische eilandgroepen tegen 2050 te maken krijgen met drogere omstandigheden, en zullen ze sterke verdorring ervaren tegen 2090[8].
Daarnaast zijn er andere bronnen; de meest natuurlijk voorkomende bron van zoetwater is grondwater. Dit komt voor in zogenaamde ‘fresh groundwater lenses’: lagen van zoetwater die als het ware boven het zeewater drijven doordat ze een lagere dichtheid hebben. Het probleem van grondwater is dat het gevoelig is voor infiltratie door zoutwater en ziektes die dit zoutwater met zich meebrengt.
Op sommige eilanden, voornamelijk grote en vulkanische eilanden, is oppervlakwater een belangrijke bron. Dit water kan gevonden worden in meren, rivieren, kleinere stroompjes en moerasgebied. Dit komt echter niet voor op kleine eilanden als Tuvalu en Kiribati[9]. Ook zijn er eilanden die dammen hebben gebouwd om gebieden voor waterberging vrij te leggen[6].
Een recent geaccepteerd project is ‘Funafati Water Supply and Sanitation Project’. Het project zal leiden tot de installatie van een grote zuiveringsinstallatie van zoutwater en een waterpompstation. Ook worden er twee verhoogde drinkwaterreservoirs, een waterdistributienetwerk van 17 kilometer en minstens 400 extra waterverbindingen tussen huizen aangelegd. Deze waterverbindingen worden uitgestrekt over zeven kleine dorpen. Dit soort concrete oplossingen zijn precies wat Tuvalu nodig heeft[7].