Tabriz, in de OudheidTauris genoemd, is de op drie na grootste stad vanIran en tevens de hoofdstad van de provincieĀz̄arbāyjān-e Sharqī, gelegen in het uiterste noordwesten van het land. De stad heeft een lange geschiedenis als knooppunt in deZijderoute en de diverse rijken van dePerzen,Arabieren,Turken enMongolen hebben er hun bouwwerken achtergelaten. De stad ligt op een hoogte van circa 1400 meter aan de rivier deAdji Tsjay, niet ver van hetvulkanischeSahand-massief, in een streek die zeer gevoelig is vooraardbevingen. Tegenwoordig is Tabriz de belangrijkste stad inIraans Azerbeidzjan en heeft een populatie van ruim 1,5 miljoenAzerbeidzjaanse Turken.
Tabriz en het grondgebied van Azerbeidzjan liggen niet ver van de grensgebieden tussen Iran, Azerbeidzjan en Nachitsjevan.
Volgens de 'Cambridge geschiedenis van Iran' is Tabriz gesticht door deSassaniden, waarschijnlijk in de 7e eeuw na Christus. Ten tijde van de eerste Arabische inval in Iran, in de 7e eeuw, bestond de stad nog niet, of was het nog maar een dorp. De door handel snel groeiende stad wordt echter toch ingenomen door het uitdijende Arabische kalifaat.
Het klokkenmuseum in Tabriz
De tapijtenbazaar van Tabriz
De goudbazaar
Maar ook de Arabische overheersing van de stad duurde niet lang, want deTurkse volkeren waren al sinds de 6e eeuw langzaam grondgebied op de Perzen en Arabieren aan het winnen. De komst van grote groepenTurkse volkeren naar Iran bracht hen uiteindelijk aan de macht in de 11e eeuw, onder de Seldsjoekse dynastie.
Ten tijde van hetIl-Khanaat vestigden deMongoolse leiders zich in Tabriz, dat zij tot hoofdstad uitriepen. Omdat de legers van de Mongolen voornamelijk uit Turken bestond verdween de Mongoolse taal en dynastie weer uit Iran. Het TurkmeenseRijk der Zwarte Schapen en hetRijk der Witte Schapen heersten van 1375 tot 1508 over West-Iran.
In1508 werd de stad veroverd door deSafaviden; de stad was na 700 jaar weer in handen van de Perzen. Hun leiderIsmail riep zich er uit totsjah. Dit was een keerpunt in de Iraanse geschiedenis omdat dit het begin van desjia-heerschappij betekende. Het zou nog enige eeuwen duren voordat de grote meerderheid van de bewoners van Iran zich tot deze vorm van deislam bekeerd hadden.
Aan het eind van de 16e en het begin van de 17e eeuw werd de stad tweemaal kort door Ottomaanse legers ingenomen.
Op 9 april 1721 wordt de stad door eenaardbeving verwoest met ca. 250.000 doden als gevolg.
In 1826 werd de stad door de Russen ingenomen, maar ook deze konden de stad niet houden. Over de eeuwen heen wisselden verscheidene Turks-Perzische dynastieën zich af in Iran. Onder de Turks-PerzischeKadjaren, die van 1794 tot 1925 over Iran heersten, woonde de kroonprins in Tabriz.
De stad bleek ook belangrijk in deTweede Wereldoorlog, Tabriz was vanaf 12 december 1945 tot 12 december 1946 hoofdstad van onafhankelijke staat van Zuid-Azerbeidzjan.
Tombe van de dichters
Benham's huis, de faculteit Architectuur op de Sahand Technische Universiteit in Tabriz
