Smeerolie isolie die bedoeld is om alssmeermiddel gebruikt te worden.
Het gebruik van smeermiddelen omwrijving te verminderen, is al heel oud. De Egyptenaren bijvoorbeeld gebruikten al sinds 1400 v.Chr. een primitief mengsel van dierenvet en calciumzeep om dewielen van hun strijdwagens tesmeren.
Er bestaan verschillende manieren om smeerolie in te delen, maar de voornaamste is naar hun oorsprong.Minerale olie is olie diegeraffineerd is uit ruweaardolie. Dit is een proces waarbij minerale smeerolie gewonnen wordt door hetresidu van de atmosferischedestillatievacuüm te destilleren. Veel smeeroliën op basis van minerale olie zijn niet of slecht biologisch afbreekbaar. Daarnaast bestaan er ook smeeroliën op basis van een synthetische olie, ook welpoly-alpha-olefin (PAO) genoemd.
Er zijn ook bio-smeeroliën verkrijgbaar, gemaakt op basis van plantaardige en dierlijke oliën envetten. Dezebio-smeermiddelen zijn biologischafbreekbaar en niettoxisch en daarmee minder belastend voor hetmilieu. Ze worden daarom vooral toegepast in de bosbouw, de landbouw, weg- en waterbouw en de scheepvaart, maar ook voor auto- en vliegtuigmotoren zijn er bio-smeermiddelen.
Mengsels van minerale en bio-smeerolie worden samengestelde olie of, met de Engelse term,compounds genoemd. Dergelijke mengsels hebben bepaalde gewenste eigenschappen die niet mogelijk zijn met alleen een minerale of bio-smeerolie.
Om de eigenschappen van smeerolie te beïnvloeden, worden ook kleine hoeveelheden van stoffen van chemische oorsprong, zogenaamdeadditieven, toegevoegd.
Een toepassing van smeerolie ismotorolie, gebruikt in eenverbrandingsmotor zoals die van een voertuig. Overigens is smering niet de enige functie van motorolie: ook koeling, geluidsdemping, reiniging, afdichting en het verhinderen van oxidatie (roest) spelen mee.
De meest gebruikte indeling van motorolie is die volgens deSociety of Automotive Engineers (SAE). Er bestaat monograad- en multigraadmotorolie. Deze graden zijn gebaseerd op deviscositeit van de olie bij verschillende temperaturen.
Motorolie wordt ook ingedeeld volgens specificaties van industriestandaarden, zoals die van deAssociation des Constructeurs Européens d'Automobiles (ACEA), vooral door Europese autoconstructeurs gebruikt,American Petroleum Institute en/ofJapanese Automotive Standards Organization (JASO).
Voor de keuze van motorolie wordt vaak gekeken naar dehomologatie die een bepaalde motorolie draagt. Een homologatie is de officiële verklaring van een autoconstructeur dat een bepaalde olie aan zijn vereisten voldoet. De vereiste homologatie voor een bepaald type motor is te vinden in het onderhoudsboekje.
