Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

Schillaard

Coördinaten53° 8′ NB, 5° 43′ OL
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Schillaard
Buurtschap inNederlandVlag van Nederland
Schillaard (Friesland)
Schillaard
Situering
ProvincieFrieslandVlag FrieslandFriesland
GemeenteLeeuwardenVlag LeeuwardenLeeuwarden
Coördinaten53° 7′ NB, 5° 42′ OL
Overig
Postcode9022
Woonplaats (BAG)Mantgum
Foto's
Bewoning van Schillaard in 2022
Bewoning van Schillaard in 2022
Kerktoren van Schillaard
Kerktoren van Schillaard
Portaal Portaalicoon  Nederland
Friesland

Schillaard (Fries:Skillaerd) is eenbuurtschap in de gemeenteLeeuwarden, in deNederlandse provincieFriesland. De buurtschap ligt ten zuidwesten vanLeeuwarden, direct ten zuidwesten van het dorpMantgum aan de weg Skillaerd.

Schillaard bestaat anno 2024 uit een zevental adressen[1], enkeleboerderijen en huizen en een kerktoren.

Geschiedenis

[bewerken |brontekst bewerken]

Ontstaansgeschiedenis

[bewerken |brontekst bewerken]

Schillaard zou volgens eenlegende zijn ontstaan toen twee zusters ruzie kregen over de plek van het stichten van eenkerk in hun woonplaatsMantgum. De ene zuster wilde de kerk in het dorp neerzetten, maar de andere zuster vond dat dat haar uitzicht zou bederven. Omdat ze er niet uitkwamen, besloot de oudste zuster de jongste zuster uit huis te sturen, daarbij riep ze uit; “Gaat heen, gij zijt een schillaard”, wat zo veel zou betekenen als iemand die bewust een meningsverschil maakt. De jongste besloot daarop zelf een kerk te stichten op enige afstand van het dorp en noemde deze plek Schillaard.[2][3]

Schillaard is echter ontstaan op eenterp, een opgeworpen heuvel in het landschap. Uitarcheologisch onderzoek in 2008[4] bleek dat de terp bewoningsporen bevatte uit deijzertijd en de Romeinse tijd, wat inhoudt dat de terp voor het begin van dechristelijke jaartelling was opgeworpen. Uit booronderzoek bleek tevens dat de terp groter was dan gedacht, en zich meer naar het oosten toe uitstrekte. Er ontwikkelde zich over de eeuwen heen een kern van boerderijen.

Rond dezelfde periode waarin de kerk in Mantgum werd gebouwd, rond 1203, zou op de terp van Schillaard een kapel gebouwd zijn. De kapel zou mogelijk een gevolg kunnen zijn van een ruzie in Mantgum bij de bouw van de kerk, wat de basis zou kunnen zijn voor de legende met van de twee zusters.

Volgens een ander verhaal zou de kapel, die later verbouwd werd tot een kerk, een overblijfsel zijn van eenproosdij die bevolkt zou zijn geweest door nonnen, aldus Encyclopedie van Friesland in 1958[5]. Deze dateert de kerk dan weer uit de 14e eeuw[6].

De laatste kerk werd gebouwd in 1567 en werd afgebroken in 1880, omdat deze in verval was geraakt. De toren en het kerkhof bleven daarbij gespaard.[7] Dekerktoren van Schillaard is een van de oudste bewaard geblevenrenaissance bouwwerken van Friesland. De oudste van de twee kerkklokken die in de kerk hingen dateert uit 1300 en werd opgenomen in de collectie van hetFries Museum.

Plaatsnaam

[bewerken |brontekst bewerken]

Schillaard werd in 1445 vermeld alsScallaert, in 1478 alsSchillaerdt, in 1482 alsSchellart en in 16e en 17e eeuw alsSchillaerd[8]. De plaatsnaam zou mogelijk verwijzen naar een terp (werth) bij een schelpenbank (skil-schelp)[9]. Een andere mogelijke betekenis is dat de terp/wierde scheef weglopend was, waarbij schil verwant zou zijn aan 'schelling'. Weer een andere mogelijke betekenis wijst naar een bewoonde hoogte op een scheiding (schil).[10]

Bevolkingssontwikkeling

[bewerken |brontekst bewerken]

Schillaard bleef een kleine plaats en viel voor dereformatie van 1560 al onder Mantgum. De eigenaren van de stateHoxwier hadden onder meer het recht om de pastoor van de kerk te benoemen, doordat zij het collectierecht in Schillaard hadden. In 1580 werden Mantgum en Schillaard kerkelijk met elkaar verbonden, maar bleven zelfstandige. De kerkelijke goederen werden in de 18e eeuw samengevoegd.

Schillaard ligt binnen het dorpsgebied van Mantgum en was een tijdlang een zelfstandigdorp. Schillaard kromp echter in de 18e eeuw en in 1840 was er sprake van vijf huizen naast de kerk. Aan het einde van 19e eeuw werd Schillaard een buurtschap van Mantgum.[11][12]

Propeller van de neergestorte Britse bommenwerper

Tweede Wereldoorlogmonument

[bewerken |brontekst bewerken]

Op debegraafplaats staat een propeller van een Britsebommenwerper, die tijdens deTweede Wereldoorlog op 2 maart1943 vlak bij Mantgum neerstortte. De propeller werd in 1988 per toeval gevonden in deMantgumervaart, en werd vervolgens in 1992 als een oorlogsmonument bij het kerkhof geplaatst. De omgekomen bemanning van de neergestorteShort Stirling bommenwerper ligt begraven op het kerkhof.

Op 22 december 1943 stortte bij Bolsward een Amerikaanse B-24 bommenwerper neer bij luchtgevecht. Een van de bemanningsleden, Martin Patrick Bulger Jr. was met een parachute gedropt boven Bozum, omdat hij schotwonden had opgelopen en aan de grond mogelijk beter geholpen kon worden. Hij overleed echter direct na de landing. Hij werd in 1943 begraven op het kerkhof in Schillaard om in 1945 herbegraven te worden op deAmerikaanse Begraafplaats Margraten.[13]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. allecijfers.nl, pagina Buitengebied Mantgum-Leeuwarden deelpagina gebieden. Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  2. rjhbrink.eu, pagina Schillaard, R.J.H. Brink via webarchive.org (webarchiefversie 20 december 2020] Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  3. 'Betekenis Straatnamen Mantgum', onderwerp; Skillaerderdyk. via mantgum.com Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  4. Hielkema, drs J. B., Plangebied Skillaerd 7 te Mantgum, gemeente Littenseradiel; een archeologische begeleiding (17 december 2008). Geraadpleegd op26 januari 2025.
  5. BAARDERADEEL - de betekenis volgens Encyclopedie van Friesland. www.ensie.nl. Geraadpleegd op26 januari 2025.
  6. SCHILLAARD - de betekenis volgens Encyclopedie van Friesland. www.ensie.nl. Geraadpleegd op26 januari 2025.
  7. Rijksmonumentenregister, pagina Skillaerd 2, 9022 BK te Mantgum Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  8. 'Friese Plaatsnamen: Alle steden, dorpen en gehuchten' (2007), Karel F. Gildemacher pagina 46 via etymologiebank.nl, pagina Skillaerd Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  9. 'Nederlandse plaatsnamen verklaard' (2018), G. van Berkel en Kees Samplonius via etymologiebank.nl, pagina Skillaerd Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  10. plaatsengids.nl, pagina Skillaard (webarchiefversie 13 augusstus 2022] Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  11. 'Nieuwe encyclopedie van Fryslân' 2016, Tresoar (kopje Skillaard — Schillaard) Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  12. 'Nieuwe encyclopedie van Fryslân' 2016, Tresoar (kopje Mantgum — Mantgum) Geraadpleegd op 4 januari 2025.
  13. Martin Marty Patrick Bulger Jr. 36128029 - O-744971 - Bombardier. www.wandelpaden.eu. Geraadpleegd op26 januari 2025.
Mediabestanden
Zie de categorieSkillaard vanWikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Vlag van Friesland
·Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet) ·Sjabloon bewerken
Vlag van Leeuwarden
Plaatsen in degemeente Leeuwarden

Steden,dorpen engehuchten:Aegum ·Baard ·Beers ·Britsum ·Cornjum ·Finkum ·Friens ·Goutum ·Grouw ·Hempens ·Hijlaard ·Hijum ·Huins ·Idaard ·Irnsum ·Jellum ·Jelsum ·Jorwerd ·Leeuwarden ·Lekkum ·Lions ·Mantgum ·Miedum ·Oosterlittens ·Oude Leije ·Roordahuizum ·Snakkerburen ·Stiens ·Swichum ·Teerns ·Warstiens ·Wartena ·Warga ·Weidum ·Wirdum ·Wytgaard
Buurtschappen:Abbengawier ·Angwier ·Baardburen ·Bartlehiem (deels) ·Barrahuis ·De Hem ·Domwier ·Fons ·Groote Bontekoe ·Gotum ·Hezens ·Horne ·Hofland ·Hoptille ·Marwird ·Midsburen ·Naarderburen ·Noordend ·Oude Schouw (deels) ·Poelhuizen ·Rewerd (deels) ·Schillaard ·Schrins ·Tichelwerk ·Tjaard ·Tjeintgum ·Truurd ·Tsienzerburen ·Vensterburen ·Vierhuis ·Vrouwbuurtstermolen (deels) ·Wammerd ·Wiel ·Wieuwens ·Wilaard ·Zuiderburen ·Zuiderend
Voormalige buurtschappen:De Drie Romers ·Hoek
Friesland:Steden en dorpen     Nederland:Provincies ·Gemeenten

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Schillaard&oldid=68889629"
Categorieën:
Verborgen categorie:

[8]ページ先頭

©2009-2025 Movatter.jp