Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

Scandium

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Scandium
118
1H2Periodiek systeem1314151617He
2LiBeBCNOFNe
3NaMg3456789101112AlSiPSClAr
4KCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr
5RbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXe
6CsBaHfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn
7FrRa↓↓RfDbSgBhHsMtDsRgCnNhFlMcLvTsOg
 
LanthanoïdenLaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu
ActinoïdenAcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLr
Scandium
Scandium
Algemeen
NaamScandium
SymboolSc
Atoomnummer21
GroepScandiumgroep
PeriodePeriode 4
Blokd-blok
ReeksOvergangsmetalen
KleurZilvergeel
Chemische eigenschappen
Atoommassa44,956 u
Elektronenconfiguratie[Ar]3d1 4s2
Oxidatietoestanden+3
Elektronegativiteit (Pauling)1,36
Atoomstraal162 pm
1eionisatiepotentiaal633,09 kJ·mol−1
2eionisatiepotentiaal1234,99 kJ·mol−1
3eionisatiepotentiaal2388,67 kJ·mol−1
Fysische eigenschappen
Dichtheid2989 kg.m-3
Smeltpunt1812,2 K
Kookpunt3021 K
AggregatietoestandVast
Smeltwarmte14,1 kJ.mol-1
Verdampingswarmte314,2 kJ.mol-1
KristalstructuurHex
Molair volume15,04 m3.mol-1
Specifieke warmte600 kJ.kg-1.K-1
Elektrische weerstand61 μΩ.cm
Warmtegeleiding15,8 W.m-1.K-1
Naslag
CAS-nummer7440-20-2
PubChem23952
WikidataQ713
SI-eenheden enstandaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal Portaalicoon Scheikunde

Scandium is eenscheikundig element met symboolSc enatoomnummer 21. Het is een zilverwitovergangsmetaal.

Ontdekking

[bewerken |brontekst bewerken]

In1869 voorspeldeDmitri Mendelejev op basis van zijn tabel het bestaan van scandium en hij noemde het 'ekaboron' omdat het element in zijn tabel onderboor stond. Tien jaar later waren deZweedse chemicusLars Fredrik Nilson en zijn team met behulp vanspectraalanalyse op zoek naarlanthanoïden toen zij stuitten op scandium.[1] Rondom die tijd kwam ookPer Teodor Cleve tot dezelfde ontdekking. Scandium heeft de naam te danken aan de eerst genoemde ontdekker (Scandia is deLatijnse naam voorScandinavië). Pas in 1960 bleek men in staat om op grote schaal zuivere scandium te winnen.

Toepassingen

[bewerken |brontekst bewerken]

Omdat het vrij lastig is om scandium te isoleren, wordt dit element weinig toegepast in de industrie, maar het is essentieel bij het produceren van lcd-tv's en mobiele telefoons. Alsscandiumoxide (Sc2O3) wordt het soms gebruikt voor lampen met hoge intensiteit. Andere voorkomende toepassingen zijn:

  • Deisotoop46Sc wordt in deaardolie-industrie gebruikt om oliestromen te traceren.
  • Scandiumchloride wordt toegevoegd aankwikdamplampen om zonlicht-achtige verlichting na te bootsen.
  • Omdat scandium een veel hoger smeltpunt heeft danaluminium wordt de toepassing ervan in deruimtevaart onderzocht.
  • Tegenwoordig wordt scandium ook toegepast in de fietsindustrie. Hoogwaardige race- en mountainbikeframes worden vervaardigd uit eenlegering van scandium en aluminium. In vergelijking met normaal aluminium kunnen scandiumframes lichter gemaakt worden zonder daarbij aan sterkte in te leveren. Hierdoor is deze legering een alternatief voorcarbonfiber.

Opmerkelijke eigenschappen

[bewerken |brontekst bewerken]

Scandium lost slecht op in zuren. Het is zelfs bestand tegen 50% oplossingen vansalpeterzuur en 48%fluorzuur.

Verschijning

[bewerken |brontekst bewerken]

Scandium is tamelijk zeldzaam en staat op de vijfigste plaats van in de aardkorst meest voorkomende elementen. Het is een van dezeldzame aarden. In zeer kleine hoeveelheden is het aanwezig in circa achthonderdmineralen. Het komt redelijk verrijkt voor in sommige zeldzame mineralen die soms inScandinavië enMadagaskar gevonden worden, vaak samen metyttrium of lanthanoïden, zoalsthortveitiet,bazziet enkolbeckiet. OpAarde komt het alleen in sporen voor, maar in deZon en anderesterren komt scandium in hogere concentraties voor.

Isotopen

[bewerken |brontekst bewerken]
ZieIsotopen van scandium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Stabielste isotopen
IsoRA (%)HalveringstijdVVVE (MeV)VP
45Sc100stabiel met 24 neutronen
46Scsyn83,79dβ2,36746Ti
47Scsyn3,3492dβ1,99247Ti

Van scandium is één stabiele isotoop bekend. Daarnaast zijn er een aantal radioactieve isotopen die alleen kunstmatig geproduceerd kunnen worden. Al deze isotopen hebben kortehalveringstijden, meestal minder dan een paar uur.

Toxicologie en veiligheid

[bewerken |brontekst bewerken]

In poedervorm is scandium brandbaar.

Externe links

[bewerken |brontekst bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
·Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet) ·Sjabloon bewerken
·Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet) ·Sjabloon bewerken
Chemische elementen en isotopen
WikiWoordenboek
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Scandium&oldid=70243394"
Categorieën:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp