Pertini werd geboren in San Giovanni, een dorp in de gemeenteStella in de provincieSavona. Hij studeerde rechten aan deUniversiteit van Genua. Hij was een tegenstander van Italiaanse betrokkenheid bij deEerste Wereldoorlog, maar diende toch als luitenant in het leger en kreeg verschillende onderscheidingen wegens dapperheid waaronder de exclusieveGouden medaille voor Dapperheid.
In 1918 werd hij lid van de socialistische partijPartito Socialista Unitario (PSU). InFlorence studeerde hij politieke wetenschappen. Hij werd eenatheïst, alhoewel de invloed van de katholieke kerk groot was. Na de moord op PSU-leiderGiacomo Matteotti in 1924 werd hij steeds actiever in het verzet tegen het totalitaire regime vanBenito Mussolini. Op 25 mei 1925 werd hij gearresteerd voor het verspreiden van een clandestiene brochure,Sotto il barbaro dominio fascista ("Onder de barbaarse fascistische heerschappij"), waarin hij de verantwoordelijkheid van de monarchie voor de vestiging van het fascistische regime aan de kaak stelde. Hij werd beschuldigd van het aanzetten tot haat tussen sociale klassen, volgens artikel 120 van het wetboek van strafrecht. Pertini verklaarde zichzelf als enige verantwoordelijk voor de publicatie en verklaarde zich bereid de antifascistische strijd voor socialisme en vrijheid voort te zetten, ondanks de straffen die hem werden opgelegd.
Pertini was de organisator van de vlucht van PSU-voormanFilippo Turati naarFrankrijk. Zelf leefde hij een aantal jaren opCorsica. Na zijn terugkeer naar Italië in 1929 werd hij gearresteerd en tot tien jaar en negen maandengevangenisstraf veroordeeld. Hij bracht jaren in hechtenis door op het eilandPonza. Daar wist hij de dagboeken vanAntonio Gramsci te redden. In 1943 werd Pertini bevrijd. Hij ging onmiddellijk weer in het verzet, werd doorDuitse troepen gevangengenomen en ter dood veroordeeld, maar doorpartizanen bevrijd.
Kort na het einde van de oorlog werd Pertini gekozen tot lid van hetparlement van Italië. Hij werd een prominent lid (en later bestuurslid) van deSocialistische Partij van Italië (Partito Socialista Italiano, PSI), waarin de PSU opging. Van samenwerking met decommunisten moest hij niets weten. Hij was een verklaard tegenstander van hetkolonialisme en streed tegen decorruptie die zo kenmerkend was voor de Italiaanse politiek.
In 1968 werd Pertini voorzitter van deCamera dei deputati en in 1978 President van Italië als opvolger van Giovanni Leone. Hij was met zijn 82 jaar de oudste president van Italië. Tijdens zijn presidentschap werd zijn land herhaaldelijk geconfronteerd met hetterrorisme van deRode Brigades. Hij ontpopte zich tot een vurig verdediger van dedemocratie in zijn land. Hij sprak zich uit tegen het geweld van het linkseterrorisme. Bovendien probeerde hij deItaliaanse burgers dichter bij de overheid te brengen. Hij probeerde het vertrouwen weer te laten groeien, ondanks de moeilijke tijden en de corruptie binnen deItaliaanse politiek te bestrijden. Hij pleitte voor de versterking van dedemocratie. Dit deed hij onder andere door als president ook in te grijpen in de handelingen van deregering en niet, zoals zijn voorgangers, toe te kijken naar wat er om hem heen allemaal gebeurde. Een van zijn plannen was het vormen van een soort "regering van de president". Dit orgaan zou moeten bestaan uit allerlei experts, die de president kunnen adviseren. Daarnaast vond hij het ook belangrijk dat iedereen op een krachtige manier zijn mening zou mogen uiten. Hij pleitte dus voor meervrijheid van meningsuiting. Bovendien stelde Pertini in 1984 eencommissie in die onderzoek ging doen naararmoede enimmigratie. Nog nooit had een president zo'n stap gezet.
De opvallendste beslissing die Pertini nam was de aanstelling van eensocialistischeminister-president (Bettino Craxi) in 1983. Ook al waren beiden lid van deSocialistische Partij van Italië (PSI), ze waren niet echt vrienden van elkaar. Pertini maakte zelfs een snerende opmerking over het feit datCraxi een spijkerbroek droeg naar zijn werk. Hij vond dat dit niet fatsoenlijk was en zei datCraxi een beter passende outfit zou moeten dragen. Dit was niet de enigeregering waarbij Pertini op moest treden als formateur. Acht keer moest hij tijdens zijnmandaat een politicus aanwijzen die een regering zou moeten vormen.
Los van al zijn verdiensten zal Pertini wellicht ook in de herinnering blijven door zijn aanwezigheid - met 85 jaar - bij de finale van hetWereldkampioenschap voetbal 1982 tussen Italië enWest-Duitsland inMadrid. Na de tweede Italiaanse goal, vanMarco Tardelli, reageerde hij zo enthousiast in de ereloge dat verslaggeverRik De Saedeleer uitriep: "Pertini gaat eraf springen! Ze moeten hem vastpakken!..."[1]
Aan het eind van zijn ambtsperiode was Pertini volgens hetGuinness Book of Records de oudste president ter wereld. Hij was toen 88 jaar oud. Hij overleed ruim vier jaar later inRome op 93-jarige leeftijd. Zijn dood werd gevoeld als een nationale tragedie.
Hij was aan het eind van zijn leven een kleine en kwetsbare oude man en geen geweldig spreker, maar toch werden zijn uitspraken overdemocratie serieus genomen en leidden zij tot een democratischerItalië. Bovendien stond hij er goed voor in depublieke opinie, voornamelijk omdat hij elk jaar duizenden schoolkinderen rondleidingen gaf in hetQuirinaal, de zetel van depresident van Italië. Pertini wordt nog altijd beschouwd als een van Italiës belangrijkste en populairste staatslieden.
