Romandië (Frans:la Suisse romande ofRomandie enDuits:Romandie,Welsche Schweiz ofWelschschweiz) is het Franstalig deel vanZwitserland. De bewoners van het gebied noemen zichSuisses romands en zien zich min of meer als culturele eenheid, waarmee ze zich enerzijds onderscheiden van deDuitstalige meerderheid van de Zwitserse bevolking en anderzijds vanFrankrijk.
Het bestaat uit de Franstalige kantonsGenève,Vaud,Neuchâtel enJura en de Franstalige gedeelten van de tweetalige kantonsWallis,Fribourg enBern.
De grens tussen Frans en Duits Zwitserland wordt deRöstigraben genoemd en ligt ongeveer bij de rivier deSaane.
De officiële taal is er hetFrans.[1] Oorspronkelijk was de taal van Romandië niet het Frans, maar verschillende varianten van het Arpitaans, bekend alsFrancoprovençaals, een taal apart van het Frans. Het aantal sprekers van deze taal is sterk achteruitgegaan en de Arpitaanse dialecten in Zwitserland zijn ernstig in hun voortbestaan bedreigd. De oude dialecten worden tegenwoordig door minder dan 2% van de bevolking gesproken.
De belangrijkste verschillen met het Frans uit Frankrijk zijn het gebruik van de telwoorden. Net zoals inWallonië (België) is 70 septante en 90 nonante, in plaats van soixante-dix en quatre-vingt-dix. In Vaud, Freiburg en Wallis wordt voor 80 ook huitante gebruikt, in plaats van quatre-vingts. Deze kenmerken heeft het Zwitsers Frans overgenomen van de oorspronkelijke Arpitaanse dialecten die in het gebied werden gesproken. Dat in Zwitserland voor een groot deel Duits wordt gesproken heeft invloed op het Frans dat in Frans Zwitserland wordt gesproken.
| Afkorting | Wapenschild | Kanton | Sinds | Hoofdplaats | Bevolking | % | Oppervlakte | % | Dichtheid | Aantal gemeentes | Officiële talen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BE |  | Bern | 1353 | Bern | 1 031 126 | 12,2 | 5 959,44 | 14,4 | 173 | 383 | Duits Frans |
| FR |  | Fribourg | 1481 | Fribourg | 315 074 | 3,7 | 1 670,7 | 4,0 | 189 | 167 | Frans Duits |
| VD |  | Vaud | 1803 | Lausanne | 800 162 | 9,4 | 3 212,03 | 7,8 | 249 | 375 | Frans |
| VS |  | Wallis | 1815 | Sion | 341 463 | 4 | 5 224,25 | 12,7 | 65 | 141 | Frans Duits |
| NE |  | Neuchâtel | 1815 | Neuchâtel | 177 964 | 2,1 | 802,93 | 1,9 | 222 | 53 | Frans |
| GE |  | Genève | 1815 | Genève | 495 249 | 5,8 | 282,48 | 0,7 | 1 753 | 45 | Frans |
| JU |  | Jura | 1979 | Delémont | 73 290 | 0,9 | 838,55 | 2 | 87 | 64 | Frans |
Sinds 1947 wordt in het Franstalig deel van Zwitserland ieder jaar deRonde van Romandië gereden, een meerdaagsewielerwedstrijd voor beroepsrenners.
