De productie van plastic rietjes draagt bij aan de consumptie vanaardolie en gebruikte rietjes worden onderdeel van de wereldwijde plastic vervuiling (waaronder deplasticsoep) wanneer ze worden weggegooid, meestal na eenmalig gebruik. Een actiegroep tegen rietjes heeft geschat dat alleen al in deVerenigde Staten elke dag ongeveer 500 miljoen rietjes worden gebruikt – gemiddeld 1,6 rietje per inwoner per dag.[2][3][4]
Rietjes worden meestal vanpolypropyleen gemaakt, vermengd met kleurstoffen enweekmakers en zebreken niet biologisch af in het milieu.[4] Omdat het materiaal sterk is, kan het echter wel hergebruikt of gerecycled worden in andere producten. Afvalrietjes worden in Oeganda uit afvaldepots voor bier en frisdranken gehaald, schoongemaakt en omgebouwd tot matten voor picknicks of gebed of er worden tassen van gemaakt.[5]
Milieuvriendelijkere alternatieven op plastic rietjes, waaronder herbruikbare, bestaan wel, maar ze zijn niet altijd beschikbaar:[4]
- Papieren rietjes
- Glazen rietjes
- Metalen rietjes
- Bamboe rietjes
- Strorietjes
- Pastarietjes
Milieugroepen hebben consumenten aangemoedigd om bezwaar te maken tegen de automatische toevoeging van plastic rietjes bij voedselbediening.[6][7] Kritiek hierop luidt onder andere dat het verbieden van plastic rietjes nauwelijks zou helpen om het probleem van plastic afval aan te pakken en derhalve vooral symbolisch zou zijn.[8][9] Andere kritiek wijst erop dat gehandicapten plastic rietjes nodig zouden hebben en dat consumenten recht op keuze hebben. Hier kan tegenin gebracht worden dat rietjes op verzoek kunnen worden geleverd in plaats van standaard.
In mei 2018 stelde deEuropese Unie voor om verschillende soorten wergwerpplastic te verbieden, waaronder rietjes, wattenstaafjes, bestek, ballonstokken en roerstaafjes.[10]
Op 19 april 2018, in de aanloop naarEarth Day, kondigde men tijdens een bijeenkomst van de regeringsleiders van hetGemenebest van Naties een voorstel aan tot uitfasering van plastic producten voor eenmalig gebruik ('wegwerpplastic'). Hieronder vallen plastic rietjes die niet gerecycled kunnen worden en bijdragen aan de vervuiling vanoceanen en ecosystemen enwildlife. Er is geschat dat anno 2018 er dagelijks ongeveer 23 miljoen rietjes worden gebruikt en weggegooid in hetVerenigd Koninkrijk.[11]
Enkele maanden daarvoor had koninginElizabeth II van het Verenigd Koninkrijk al het gebruik van plastic rietjes en andere eenmalig bruikbare plastic voorwerpen in haar paleizen beëindigd.[12]
In juni 2018 werd na een papieren rietjesproef van twee maanden in verschillende vestigingen[13] doorMcDonald's aangekondigd dat men in het gehele VK en Ierland voortaan papieren rietjes zou gebruiken.[14][15][16]
Na het Britse voorstel overwoogCanada eveneens om plastic rietjes te verbieden. Uit een onofficiële online enquête bleek dat meer dan 70% van de kiezers het eens was met een rietjesverbod.[17]
Vanaf 2019 zal in de stadVancouver een rietjesverbod gelden door een stemming in mei 2018, waarbij ook andere eenmalig bruikbare voorwerpen werden verboden.[18] De maand daarop kondigde de grootste Canadese fastfoodketen A&W Food Services of Canada aan dat ze tegen januari 2019 in al hun vestigingen plastic rietjes zouden hebben uitgefaseerd.[19]
Rietjesverboden werden in 2018 voorgesteld inCalifornië enNew York.[20][21] In juli 2018 kondigdeStarbucks aan dat alle 28.000 koffieshops overstappen van plastic rietjes naar eenduurzaam alternatief. In 2020 moet deze nieuwe regel ingaan. De nieuwe rietjes zijn gemaakt vanpapier of van duurzame materialen als plantaardig zetmeel. Andere bedrijven deden plastic rietjes in 2018 reeds in de ban.[22]
Fastfoodketen McDonald's beproefde het gebruik van papierenrietjes in 2018.[23] Het bedrijf heeft aangegeven uiterlijk 2025 over te stappen naar rietjes en verpakkingen van duurzame of recyclebare materialen in alle restaurants.