Onder hetpatiëntenrecht wordt het recht van depatiënt verstaan.
In Nederland zijn de rechten van de patiënt na 1990 concreter vastgelegd in de wetgeving, met name in de volgende wetten:
In België worden de patiëntenrechten geregeld door deWet betreffende de Rechten van de Patiënt van 22 augustus 2002. Deze voorziet onder andere in het recht op informatie, instemming met de behandeling en inzage in het patiëntendossier. Inbreuken worden niet strafrechtelijk gesanctioneerd maar klachten kunnen ingediend worden bij ambtelijke ombudspersonen die geacht worden te bemiddelen. In een Commissie van het federale ministerie Volksgezondheid wordt de Wet momenteel[(sinds) wanneer?] geëvalueerd. Door bepaalde belangengroepen wordt daar geadviseerd de Wet die voor om het even welke patiënt geldt, voor bepaalde categorieën te beperken, meer in het bijzonder voor psychiatrische patiënten. De psychiater zou dan een patiënt 'therapeutisch onbekwaam' kunnen verklaren, waardoor dwangbehandeling mogelijk zou worden. Hiertegen wordt dan weer door hunmanistische verenigingen en patiëntenverenigingen zoalsNetwerk Psychiatrie & Samenleving en deSarah Beweging geprotesteerd. In het Belgische parlement zijn daaromtrent reeds vragen gesteld aan de bevoegde minister.