Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Naar inhoud springen
Wikipediade vrije encyclopedie
Zoeken

Oeganda

Coördinaten1° 4 NB, 31° 53 OL
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Republic of Uganda
Jamhuri ya Uganda
Kaart
Basisgegevens
Officiële taalEngels,Swahili,Luganda
HoofdstadKampala
Regerings­vormRepubliek
StaatshoofdPresidentYoweri Museveni
Regerings­leiderPremierRobinah Nabbanja
ReligieChristendom 84 %,islam 12 %, overig 4 %[1]
Oppervlakte241.550 km²[2] (15% water)
Inwoners34.900.000 (2014)[3]
43.252.966 (2020)[4] (0000179064 179,1/km² (2020))
Bijv. naamwoordOegandees/Oegandaans/ Ugandees/Ugandaans
Inwoner­aanduidingOegandees/Oegandaan/ Ugandees/Ugandaan (m./v.)
Oegandese/Oegandaanse/ Ugandese/Ugandaanse (v.)
Overige
VolksliedOh Uganda, Land of Beauty
MunteenheidOegandese shilling(UGS)
UTC+3
Nationale feestdag9 oktober
Web |Code |Tel..ug | UGA | 256
Voorgaande staten
Oeganda (1962-1963) Oeganda (1962-1963)1963 (afschaffing van de monarchie)
Detailkaart
Kaart van Oeganda
Portaal Portaalpictogram Landen & Volken

Oeganda ofUganda[5] (uitspraak:[uˈɣɑnda]), officieel deRepubliek Oeganda of deRepubliek Uganda (Engels:Republic of Uganda,Swahili:Jamhuri ya Uganda), is eenland op deevenaar inOost-Afrika dat – met de klok mee en vertrekkend vanuit het noorden – grenst aanZuid-Soedan,Kenia,Tanzania,Rwanda enCongo-Kinshasa.

Oeganda is eenrepubliek die staatkundig in 77districten onderverdeeld is, verspreid over vier geografische regio's. Het land werd op9 oktober1962 onafhankelijk van hetVerenigd Koninkrijk en het ontleent zijn naam aan het koninkrijkBoeganda, dat een deel van het zuiden van het land beslaat waaronder de hoofdstadKampala. Naast Boeganda zijn er in Oeganda nog vier andere koninkrijken:Ankole,Bunyoro-Kitara,Busoga enToro.

Staatshoofd is sinds 1986 presidentYoweri Kaguta Museveni.

Geschiedenis

[bewerken |brontekst bewerken]
ZieGeschiedenis van Oeganda voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De vroegste menselijke bewoners van het gebied warenjager-verzamelaars. Ongeveer 2000 tot 1500 jaar geleden kwamenBantoe-sprekende volkeren, vermoedelijk uitCentraal- enWest-Afrika, naar het zuidelijke deel van het land. In de 14e eeuw werden deze volkeren verenigd in een aantal koninkrijken.

In de tweede helft van de 19e eeuw kwamen westerse ontdekkingsreizigers en missionarissen. Tijdens deKoloniale Conferentie van Berlijn in 1885 werd Oeganda toegewezen aan Groot-Brittannië, maar het feitelijke bestuur was in de beginjaren in handen van deBritish East Africa Company.

Op 1 januari 1961 riep het koninkrijk Boeganda de onafhankelijkheid uit maar dit werd niet aanvaard door de Britten. Op 9 oktober 1962 werd Oeganda onafhankelijk alsbondsstaat waarbinnen de verschillende koninkrijken een grote mate van zelfstandigheid kregen.

Milton Obote werd premier en later, nadat in 1964 de republiek was uitgeroepen, president. In 1971 werd hij afgezet door generaal-majoorIdi Amin. Het dictatoriale regime van Idi Amin (1971-1979) was verantwoordelijk voor deuitwijzing van de Aziatische en blanke bevolking in 1972 en de dood van ca. 300.000 tegenstanders. Amin werd verdreven en Obote werd terug president.

Het National Resistance Army vanYoweri Museveni veroverde in 1986 de macht.[6] Zijn bewind heeft relatieve stabiliteit en economische groei gebracht.

Geografie

[bewerken |brontekst bewerken]
Mount Kadam

In het zuidoosten van Oeganda bevindt zich het grootste meer van Afrika, hetVictoriameer. Dit meer behoort voor bijna de helft tot het grondgebied van Oeganda, de rest tot de buurlanden Tanzania (het grootste deel) en Kenia. Rond de meren vindt men moerassen met papyrussoorten. De centrale hoogvlakte bestaat uit boom- en grassavannen. Het droge noordoosten bestaat uit droge savannen en steppe zonder boomgroei

Kampala is de hoofdstad en het industriële en bestuurlijke centrum van het land. De stad ligt verspreid over zeven heuvels en de naam betekent 'de heuvels der antilopen'.

Entebbe is een voorstad op ongeveer 40 kilometer afstand van Kampala en ligt aan het Victoriameer. Deinternationale luchthaven bevindt zich hier. Deregering van Oeganda is verplaatst van Entebbe naar Kampala.

Andere steden zijn onder meerLira,Mbale enSoroti. De dichtstsbevolkte gebieden liggen aan het Victoriameer.

HetNationaal park Murchison Falls heeft een oppervlakte van 3860 km² en wordt ook wel Kabalega Falls genoemd. Het ligt op circa zes uur rijden van Kampala. In dit park liggen de Murchison-watervallen. DeWitte Nijl stroomt van oost naar west door het park en heeft wilde watervallen en stroomversnellingen. In het park bevinden zich Rothschild-giraffen,nijlpaarden,nijlkrokodillen, olifanten, buffels,leeuwen, verschillende soorten antilopen (waaronder de 'Ugandan Kob') en diverse soortenvogels.

Op 35 kilometer afstand ten zuiden vanFort Portal ligt het 766 km² groteNationaal park Kibale Forest. Het bestaat uit eensavannelandschap metmoerasgebieden,kratermeren en tropische wouden. In het wildpark levenchimpansees,olifanten,buffels,knobbelzwijnen enantilopen.

De besneeuwde bergtoppen van hetRwenzorigebergte ('Maanbergen') in het westen van het land voorzien 3% van de bevolking van water met hunsmeltwater. Hetnationaal park beslaat ongeveer een oppervlakte van 1000 km². Hier bevindt zich ookMount Stanley, die met zijn 5109 meter de hoogste berg van het land is.

HetNationaal park Queen Elizabeth is het meest wildrijke van Oeganda, er zijn kuddes olifanten, buffels, nijlpaarden,bavianen en antilopen. Het park is bijna 2000 km² groot en heeft een savannelandschap met afwisselend moerassen,rivieren,meren entropisch regenwoud.

Het nationaal parkBwindi Impenetrable Forest bevindt zich in het zuidwesten van Oeganda tegen de grens van hetNationaal park Virunga inCongo. In het park leven nog ongeveer 340berggorilla's waarvan er vier families door toeristen bezocht kunnen worden.

Staatsinrichting

[bewerken |brontekst bewerken]

Bestuurlijke indeling

[bewerken |brontekst bewerken]
ZieBestuurlijke indeling van Oeganda voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Oeganda is sinds 2010 staatkundig in 111 districten plus de hoofdstad Kampala verdeeld, verspreid over vier geografische regio's:

Elk district is verder verdeeld in subdistricten,counties,sub-sounties, gemeenten (parishes) en dorpen.

Een ander type indeling is die in de vijf koninkrijken:

Bevolking

[bewerken |brontekst bewerken]
Oegandese vrouw

Bevolkingsgroepen

[bewerken |brontekst bewerken]

In Oeganda leven ongeveer 40 volken en stammen. Debantoetalige volken (Ganda, Soga, Nyankole, Nyaruanda, Chiga, Gisu, Nyoro, Toro) vormen de meerderheid en leven in het zuiden, westen en oosten van het land.Nilotische talen (Lango, Acholi) worden gesproken in het noorden en in het noordoosten (Teso, Karamojong);Centraal-Soedanese talen (Lugbara) in het noordwesten. Overkoepelende talen zijn hetLuganda in het zuiden en hetSwahili in het noorden.

Volgens de volkstelling van 2002 bestaat 84% van de bevolking van Oeganda uitchristenen.[7] DeKatholieke Kerk telt het grootste aantal aanhangers (41,9%), gevolgd door deAnglicaanse Kerk van Oeganda (35,9%). Een minderheid van de bevolking isislamitisch (voornamelijksoennisme, volgens de volkstelling 12% van de bevolking). Wat betreft het overige percentage christenen zijn deevangelische enpinkstergemeenten erg actief. Volgens de volkstelling volgt slechts 1% van de bevolking van Oegandatraditionele religies en 0,7% wordt vermeld als ‘overige niet-christenen’, onder wie aanhangers vansekten. Hetjodendom wordt door een klein aantal autochtone Oegandezen beleden, die bekendstaan als deAbayudaya. Een van 's werelds zevenBahá’í-huizen van aanbidding bevindt zich in een buitenwijk van Kampala.

Traditionele lokale geloven bestaan in enkele landelijke gebieden en zijn soms gemengd met of beleden naast het christendom of de islam (syncretisme). Indiërs zijn de belangrijkste immigrantengroep. Leden van deze gemeenschap zijn voornamelijkIsma'ili (sjiitische volgelingen vanAga Khan) ofhindoe. De noordelijke en de West-Nijlregio's zijn voornamelijk katholiek, terwijl het district Iganga in Oost-Oeganda het hoogste percentage moslims heeft. De rest van het land kent een verzameling van religieuze groeperingen.[8]

Volgens hetOntwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Oeganda 37,7% van de bevolking onder dearmoedegrens.[9]

Veiligheid van homoseksuelen

[bewerken |brontekst bewerken]

In 2011 werd de activist voor homorechtenDavid Kato vermoord in zijn huis inMukono. Hij procedeerde samen met de organisatieSexual Minorities Uganda (SMUG) onder andere met succes tegen detabloidRolling Stone dat namen en foto's van homo's en lesbiennes had gepubliceerd met de oproep hen te doden. Hij streed ook tegen de wet tegen homoseksualiteit, die bepaalde dat op bepaaldehomoseksuele handelingen de doodstraf stond. President Yoweri Museveni tekende in 2014 voor invoering van de wet. Kort daarna hebben opperrechters de antihomowet ongeldig verklaard. Volgens de rechters was de parlementaire stemming over de wet in strijd met de Oegandese grondwet.

In Oeganda vinden al sinds de tijd van Idi Amin regelmatig moorden op homo's plaats die bekend staan alsiron bar killings.[10][11]

Zie ook

[bewerken |brontekst bewerken]

Externe links

[bewerken |brontekst bewerken]
Mediabestanden
Commons heeft media­bestanden in de categorieUganda.
Bronnen en voetnoten
  1. (en)2002 Uganda Population and Housing Census, volkstelling van 2002
  2. (en)Verenigde Naties 2013
  3. (en)Laatste census 27 augustus 2014 (via V.N.)
  4. Niet-officiële schatting CIA Factbook juli 2020, berekend door US Bureau of the Census (gearchiveerd)
  5. Bron: vrttaal.net. Opmerking: in Nederland is de spelling ‘Uganda’ gebruikelijk.
  6. Grote Lekturama Wereldatlas, Afrika***, 1988, p. 19-20
  7. (en)"2002 Uganda Population and Housing Census - Main Report"(PDF). Uganda Bureau of Statistics. Herzien op 26-03-2008.
  8. (en)U.S. Department of State
  9. UNDP: Human development indices - Table 3: Human and income poverty (Population living below national poverty line (2000-2007))
  10. (en)"Uganda court orders anti-gay paper to shut",Reuters, 2 november 2010
  11. Activist voor homorechten vermoord in Oeganda,VRT, 27 januari 2011
·Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet) ·Sjabloon bewerken
·Overleg sjabloon (de pagina bestaat niet) ·Sjabloon bewerken
Gemenebest van Naties (voorheen: Britse Gemenebest)
·Overleg sjabloon ·Sjabloon bewerken
Landen inAfrika

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Oeganda&oldid=70232419"
Categorieën:
Verborgen categorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp