Oögenese is het proces waarbij eeneicel wordt gevormd uit oögonia.
Oögonia vermeerderen doormitotische delingen tijdens de ontwikkeling van deovaria van defoetus. Als de zwangerschap verder vordert stoppen de cellen met mitotisch delen en nemen de cellen in grootte toe, dan worden ze primaireoöcyten genoemd. De oögonia stoppen ongeveer in de zevende maand met delen. Op dit moment zijn er miljoenen primaire oöcyten in elke ovarium. Later zullen veel van deze cellen degenereren waardoor er tijdens de geboorte van het meisje in elk ovarium een miljoen oöcyten aanwezig zijn; als de puberteit begint dan zijn er als gevolg vandegeneratie nog maar 250.000 oöcyten in elkovarium aanwezig. De gevormde cellen zitten geblokkeerd in de profase 1 van demeiotische deling.
Primaireoöcyten komen in de profase van de 1emeiotische deling. In deze fase verblijven ze lange tijd. Ze zijn op dit moment omgeven door een laag platte cellen,follikelcellen ofgranulosacellen genoemd. De structuur die zij samen vormen heet een primordiaal follikel.
Een deel van de primordiale follikels kan tijdens depuberteit uitrijpen tot primaire follikels. In de puberteit stimuleert namelijkfollikelstimulerend hormoon (FSH) tot de uitrijping. Dit gebeurt in een aantal stappen
- De eerste stap zorgt ervoor dat een unilaminaire primaire follikel gevormd wordt uit de oöcyt. De oöcyt is gegroeid, met name doordat de omliggende granulosacellen een toename in grootte laten zien.
- FSH zorgt er daarna voor dat de granulosacellen gaan delen waardoor een meerlagig omhulsel ontstaat. Tevens ontstaat de zona pellucida. De cel wordt nu een multilaminaire primaire follikel genoemd.
- Er ontstaat een kapsel vanthecacellen rondom het follikel.
Bij de verdere rijping worden secundaire follikels gevormd. Hierbij neemt de laag van de granulosacellen toe en gaan een deel van de thecacellen differentiëren tot 2 lagen.
In de granulosacellen ontstaat een ruimte die met vloeistof gevuld is. Deze ruimte neemt sterk in grootte toe. De ruimte die ontstaan is is gescheiden van de oöcyt door middel van de granulosacellen. Nu kan worden gesproken van een tertiaire of graafse follikel. Deze follikel is rijp voor de ovulatie. Rondom deovulatie wordt de 1e meiotische deling afgerond (de cel was al deze tijd in de profase). Na deze afronding ontstaat een secundaire oöcyt (in meiose metafase II) en een kleinpoollichaampje. Het ovum ontstaat door meiose II af te ronden waarna eenhaploïde eicel ontstaat en een tweede poollichaampje.