Hetmonotheletisme (ookmono-energisme) (van de Griekse betekenis "één wil") is binnen detheologie eenchristologische doctrine over hoe het goddelijke en het menselijke zich in de persoon vanJezus Christus verhouden.
De leer van het monotheletisme ontstond rond629 inArmenië enSyrië.[1] De theologische discussies die aan deze doctrine voorafgingen werden in de 6de en 7de eeuw binnen de kerken van hetNabije Oosten gevoerd. Het was de bedoeling een compromis te vinden tussen hetmonofysitisme en detweenaturenleer die verbonden was met hetConcilie van Chalcedon (451). Het woord “natuur” werd in het monotheletisme vervangen door “wil” of “energie”.
In het bijzonder leert het monotheletisme dat Jezus Christus twee naturen, maar slechts één wil (monotheletisme) of één energie (mono-energisme) heeft. Deze kon worden afgeleid uit zijn persoon (hypostase), die één is, niet uit zijn twee naturen. Zo kon men spreken over één energie, één wil zonder de enkelvoudige natuur (van de monofysieten) te moeten erkennen. Dit in tegenstelling tot de in die tijd meer geaccepteerdechristologie, dat Jezus Christusdyotheletisch is, met een menselijke en een goddelijke wil, welke overeenkomen met zijntwee naturen. Het monotheletisme kwam voort uit demiafysitische ofmonofysitische positie in de christologische debatten.
Het monotheletisme genoot in devroege middeleeuwen grote populariteit en verkreeg in het tweede kwart van de 7e eeuw ook patriarchale en pauselijke steun. Onder meer de Byzantijnse keizerHeraclius was een pleitbezorger van deze compromistheologie.Later werd de leer echter afgewezen en zelfs veroordeeld alsketterij. Het monotheletisme werd op het Lateraans Concilie van649 en hetConcilie van Constantinopel III in 680-681 veroordeeld.
·
·
