| Georgios Papadopoulos | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Geboren | 5 mei1919 Eléochorion,Griekenland | |||
| Overleden | 27 juni1999 Athene,Griekenland | |||
| Partner | Niki Vasileiadi, Despina Gaspari | |||
| Handtekening |  | |||
| President van Griekenland | ||||
| Aangetreden | 1 juni1973 | |||
| Einde termijn | 25 november1973 | |||
| Voorganger | Constantijn II van Griekenland (in de functie van koning) | |||
| Opvolger | Phaidon Gizikis | |||
| Premier van Griekenland | ||||
| Aangetreden | 13 december1967 | |||
| Einde termijn | 8 oktober1973 | |||
| Voorganger | Konstantinos Kollias | |||
| Opvolger | Spiros Markezinis | |||
| ||||
Georgios Papadopoulos (Grieks: Γεώργιος Παπαδόπουλος; in het Nederlands meestalGeorge Papadopoulos genoemd[bron?]) (Eléochorion,5 mei1919 –Athene,27 juni1999) was eenGrieks militair, met sinds 1967 de rang vankolonel, en uiterst rechts politicus. In 1967 kwam hij door een staatsgreep aan de macht. Vanaf 1 juni 1973 was hij bijna zes maanden president van Griekenland.
Papadopoulos werd in een middenklassengezin geboren. Zijn vader, Christos Papadopoulos, was leraar. Zijn moeder was Chrysoula Papadopoulos. Papadopoulos volgde lager en middelbaar onderwijs en werd in 1937 ingeschreven bij de militaire academie vanAthene. In 1940 voltooide hij zijn opleiding.
Op 28 oktober 1940 verwierp premierIoannis Metaxas eenItaliaans ultimatum, waarna Griekenland door Italië werd aangevallen. De Grieken wisten de Italianen terug te dringen tot inAlbanië, destijds een Italiaansprotectoraat. Pas toennazi-Duitsland Italië in april 1941 te hulp schoot, werd het Griekse leger verslagen. Na de capitulatie op 27 april 1941 sloot een groot aantal Grieken zich aan bij het verzet (zoals de linkseELAS). Papadopoulos sloot zich echter aan bij hetVeiligheidsbataljon, dat door denazi's was opgericht om hen te assisteren bij het oprollen van het verzet. Uiteindelijk bereikte Papadopoulos de rang van kapitein.
Na deTweede Wereldoorlog werkte hij voor de Griekse veiligheidsdienstKYP. In 1967 werd hij bevorderd tot kolonel. Papadopoulos had zich inmiddels aangesloten bij een groep officieren die bezig was met het voorbereiden van eenstaatsgreep.
Op21 april1967 pleegde Papadopoulos samen met zijn collega-samenzweerders eenstaatsgreep en bracht de regering ten val. Er werd eenmilitaire dictatuur gevormd (kolonelsregime) enKonstantinos Kollias, een partijloos politicus, werd tot premier aangesteld. Papadopoulos werd als minister toegevoegd aan de premier. Het nieuwe regime droeg een anticommunistisch karakter. Degrondwet werd buiten werking gesteld en invloedrijke personen van (centrum)links werden gevangengezet in kampen. Enkele vooraanstaande politici, zoalsKonstantinos Karamanlis enAndreas Papandreou, wisten naar het buitenland te ontkomen en voerden vanuit hun ballingsoorden oppositie.
In december 1967 pleegde een aantal officieren in opdracht van koningConstantijn II een mislukte contrastaatsgreep. De koning wist naar het buitenland te ontkomen en generaalGeorgios Zoitakis werd regent in de plaats van koning Constantijn. Op 13 december 1967 nam Papadopoulos het premierschap en enkele ministersposten (o.a. dat van Defensie) op zich. Er volgde een periode van repressie en terreur. In augustus 1968 mislukte een aanslag op Papadopoulos.
Het "kolonelsregime" werd gesteund door deCIA, de Amerikaanse inlichtingendienst. DeEuropese Gemeenschap, die aanvankelijk een afwachtende houding aannam, werd later kritischer. Griekenland trad daarop uit eigen beweging uit de Raad van Europa. Ofschoon fel anticommunistisch (er waren betrekkingen metItaliaansefascisten), waren de betrekkingen met decommunistische landen uitstekend. Vanaf 1970 was er zelfs diplomatieke activiteit te bespeuren metAlbanië. In juli 1970 nam Papadopoulos ook het ministerschap van Buitenlandse Zaken op zich. Daarna nam hij ook Defensie en het economisch beleid op zich.[1]
Op13 augustus1968 pleegde de dertigjarige studentAlexandros Panagoulis een aanslag op kolonel Papadopoulos. InLagonsi, bij het zomerhuis van Papadopoulos, wierp hij een bom naar diens auto. De bom raakte zijn doel niet en er vielen geen slachtoffers. Panagoulis werd door de militaire politie gearresteerd en werd voorgeleid aan een militair tribunaal. Hij werd gemarteld omdat men wilde weten of hij lid was van een communistische verzetsbeweging. Panagoulis zei dat hij de aanslag had gepleegd uit wraak voor het vermoorden van de democratie in Griekenland. Aanvankelijk werd hij ter dood veroordeeld, maar onder grote internationale druk werd zijn straf omgezet in dertig jaar gevangenisstraf.
Nadat de royalistische oppositie definitief was uitgeschakeld, werd Papadopoulos op21 maart1972 regent. Eind mei 1973 pleegden marineofficieren een mislukte staatsgreep.[2] Op1 juni1973 riep Papadopoulos de republiek uit en na een dubieus referendum op29 juli volgde zijn benoeming tot president. Verzet van de zijde van studenten en intellectuelen tegen zijn dictatoriaal en repressief regime werd in november bloedig onderdrukt. Dit betekende het einde voor het bewind van Papadopoulos. Op25 november1973 nam generaalDimitrios Ioannidis de macht over, plaatste Papadopoulos onder huisarrest en stelde generaalPhaidon Gizikis aan als president; Ioannidis bleef vanachter de schermen aan de touwtjes trekken.
NaGriekenlands terugkeer naar dedemocratie injuli1974 werd Papadopoulos inaugustus1975 wegens hoogverraad en muiterij ter dood veroordeeld. In1976 werd hem zijn militaire rang ontnomen en de doodstraf werd omgezet in levenslange gevangenisstraf. Hij werd opgesloten in de streng bewaakte gevangenis van Korýdallos bijAthene, waar hij in 1999 na 23 jaar gevangenschap overleed. Ondanks zijn gevangenschap bleef Papadopoulos vanaf1984 tot aan zijn dood op tachtigjarige leeftijd fungeren als leider van de uiterst rechts georiënteerdeEthnikí Politikí Énosis (Nationale Politieke Verbond).
