| Stad inBelgië | |||
|---|---|---|---|
| Geografie | |||
| Gewest | |||
| Provincie | |||
| Arrondissement | Namen | ||
| Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere | 96,48 km²(2023) 81,95% 8,45% 9,6% | ||
| Coördinaten | 50° 34' NB, 4° 42' OL | ||
| Bevolking (bron:Statbel) | |||
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid | 26.550(01/01/2025) 49,24% 50,76% 275,19 inw./km² | ||
| Leeftijdsopbouw – 0-17 jaar – 18-64 jaar – 65 jaar en ouder | (01/01/2025) 19,92% 60,85% 19,22% | ||
| Politiek en bestuur | |||
| Burgemeester | Benoît Dispa (Bailli) | ||
| Bestuur | Bailli,MR | ||
| Zetels Bailli MR Ecolo ProGrès | 29 14 7 5 3 | ||
| Economie | |||
| Gemiddeldinkomen | 23.875 euro/inw.(2022) | ||
| Werkloosheidsgraad | 8,81%(jan. 2019) | ||
| Overige informatie | |||
| Postcode 5030 5030 5030 5030 5030 5030 5031 5032 5032 5032 5032 5032 | Deelgemeente Gembloers Beuzet Ernage Grand-Manil Lonzée Sauvenière Grand-Leez Bossière Bothey Corroy-le-Château Isnes Mazy | ||
| Zonenummer | 081 | ||
| NIS-code | 92142 | ||
| Politiezone | Orneau-Mehaigne | ||
| Hulpverleningszone | NAGE | ||
| Website | www | ||
| Detailkaart | |||
| ligging binnen het arrondissement Namen in de provincie Namen | |||
| |||
Gembloers (Frans:Gembloux,Waals:Djiblou) is eenstad in deprovincie Namen inBelgië. De stad telt ruim 26.000 inwoners.
De naam van de plaats komt uit hetLatijn: Gemblacum; in oudere teksten, soms Gemblours, een oudere Franse vorm van de naam. De Nederlandse naam 'Gembloers' is daarvan afgeleid. Tegenwoordig wordt vaak de Franstalige naam van de plaats gebruikt.

Er bestond reeds een dorp Gembloers toen eind 10e eeuw in de nabijheid eenbenedictijnerabdij werd gesticht door een zoon vanGodfried III van Lotharingen, graaf van Holland, en Irmintrud van Ringelheim, genaamd Wichpert (ofGuibertus).[1] Daarna kreeg de abdij van hem en van zijn grootmoederMathilde van Ringelheim enorme en talrijke grondbezittingen in België en Frankrijk geschonken. Door zelf de zeggenschap over een abdij te houden, was dat enerzijds een methode om te ontkomen aan financiële en materiële verplichtingen die de eigenaar van grondgebied de leenheren oplegde, in dit gevalkeizer Otto I, van moederszijde familie van moeder Irmintrud. Anderzijds kon de zeggenschap zo in handen van de familie blijven en niet door erfopvolging in handen van rivaliserende dynastiën belanden. Erluin werd aangesteld als het eerste hoofd van de abdij Saint-Pierre de Gembloux. Op 20 september 946 verleende keizer Otto I bij charter het recht een verdedigingsmuur rondom de nederzetting te bouwen en eigen muntgeld te laten slaan.
Debisschoppen van Luik verwierven deavouerie over de abdij, terwijl lokale heren als de Villers en de Marbais rechten over de omgeving lieten gelden. Er waren molens, brouwerijen, een markt en eenjaarbeurs. In 1100 werd een handelaar uit Gembloers in Engeland gesignaleerd. In 1116 werdenstadsrechten verleend.
Eind 11e eeuw maakte Gembloers zich los van de Luikse invloed. Als grensstad in zuiden van hethertogdom Brabant had Gembloers soms te lijden onder aanvallen. In 1185 werd de stad verwoest door graafHendrik de Blinde.
In deSlag bij Gembloers, 1578, versloegen de Spanjaarden onder leiding vanDon Juan van Oostenrijk het leger van deStaten-Generaal van de 17 Nederlandse provinciën, die zich na dePacificatie van Gent hadden aaneengesloten. Valentin de Pardieu had na de nederlaag zijn positie als grootmeester van de artillerie in het leger van de Staten verlaten en zich teruggetrokken als bestuurder vanGrevelingen. In 1785 trad de abt van Gembloux, hoewel hoofd van de oudste abdij van de provincie Brabant, niet als prelaat maar als eerste edelman de Staten van Brabant binnen, wat op gewoonte berustte. De kloostergemeenschap viel uiteen in de periode dat de stad te lijden had onder excessen van de Franse Revolutie.
Bij deDuitse invasie in mei1940, aan het begin van deTweede Wereldoorlog, lag er een zwakke schakel in deBelgische verdedigingslinie ter hoogte van Gembloers, tussenWaver enNamen. Daar bevindt zich het zogenaamde "Gat van Gembloers" zonder natuurlijke hindernissen. Het Franse Eerste Leger en het DuitseZesde Leger hebben hier op 14 en 15 mei 1940 zwaar gevochten. DeSlag om Gembloers was samen met deSlag om Hannuit een van de eerste grote veldslagen mettanks in dekrijgsgeschiedenis.
De abdij huisvest nu deGembloux Agro-Bio Tech (GxABT), een onderdeel van deUniversiteit van Luik.
| # | Naam | Opp. (km²) | Inwoners (2025) | Inwoners per km² | NIS-code |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Gembloers | 8,66 | 10.766 | 1.243 | 92142A0 |
| 2 | Sauvenière | 14,02 | 2.047 | 146 | 92142A1 |
| 3 | Lonzée | 5,46 | 1.945 | 356 | 92142A2 |
| 4 | Grand-Manil | 6,14 | 1.791 | 292 | 92142A3 |
| 5 | Ernage | 8,26 | 1.323 | 160 | 92142A4 |
| 6 | Grand-Leez | 14,11 | 2.313 | 164 | 92142B |
| 7 | Beuzet | 7,66 | 1.381 | 180 | 92142C |
| 8 | Isnes | 5,08 | 945 | 186 | 92142D |
| 9 | Bossière | 9,20 | 1.027 | 112 | 92142E |
| 10 | Mazy | 5,72 | 1.154 | 202 | 92142F |
| 11 | Bothey | 3,31 | 444 | 134 | 92142G |
| 12 | Corroy-le-Château | 8,86 | 1.414 | 160 | 92142H |
Petit-Leez
Het enigszins verstedelijkte Gembloers ligt aan deOrneau. De hoogte aan de kerk bedraagt 154 meter.

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

| Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden | ||
|---|---|---|
| jaar | Aantal[2] | Evolutie: 1992=index 100 |
| 1992 | 19.249 | 100,0 |
| 1993 | 19.550 | 101,6 |
| 1994 | 19.870 | 103,2 |
| 1995 | 20.128 | 104,6 |
| 1996 | 20.192 | 104,9 |
| 1997 | 20.077 | 104,3 |
| 1998 | 20.266 | 105,3 |
| 1999 | 20.294 | 105,4 |
| 2000 | 20.484 | 106,4 |
| 2001 | 20.652 | 107,3 |
| 2002 | 20.899 | 108,6 |
| 2003 | 21.160 | 109,9 |
| 2004 | 21.417 | 111,3 |
| 2005 | 21.661 | 112,5 |
| 2006 | 21.964 | 114,1 |
| 2007 | 22.074 | 114,7 |
| 2008 | 22.412 | 116,4 |
| 2009 | 22.779 | 118,3 |
| 2010 | 23.206 | 120,6 |
| 2011 | 23.705 | 123,1 |
| 2012 | 24.153 | 125,5 |
| 2013 | 24.451 | 127,0 |
| 2014 | 24.996 | 129,9 |
| 2015 | 25.181 | 130,8 |
| 2016 | 25.528 | 132,6 |
| 2017 | 25.763 | 133,8 |
| 2018 | 25.933 | 134,7 |
| 2019 | 26.014 | 135,1 |
| 2020 | 26.141 | 135,8 |
| 2021 | 26.239 | 136,3 |
| 2022 | 26.330 | 136,8 |
| 2023 | 26.517 | 137,8 |
| 2024 | 26.496 | 137,6 |
| 2025 | 26.550 | 137,9 |
| Partij | 10-10-1976[3] | 10-10-1982 | 9-10-1988 | 9-10-1994 | 8-10-2000 | 8-10-2006[4] | 14-10-2012[5] | 14-10-2018 | 13-10-2024 | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stemmen / Zetels | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 25 | % | 27 | % | 27 | % | 27 | % | 29 | % | 29 | |
| PSC1 / B.A.I.L.L.I.2 | 49,141 | 14 | 42,171 | 12 | 35,01 | 9 | 36,711 | 10 | 37,522 | 12 | 36,792 | 11 | 36,812 | 11 | 40,412 | 13 | 43,712 | 14 | |
| PS1 / BeffroiA / ProGrès2 | 25,041 | 6 | 27,821 | 7 | 30,411 | 8 | 27,241 | 7 | 25,451 | 7 | 40,41A | 12 | 18,81 | 5 | 13,511 | 4 | 13,142 | 3 | |
| PRL1 / BeffroiA /MR2 | 16,851 | 4 | 22,661 | 5 | 28,771 | 8 | 25,671 | 7 | 22,991 | 6 | 28,562 | 8 | 17,812 | 5 | 23,122 | 7 | |||
| ECOLO | - | - | 5,81 | 0 | 7,13 | 1 | 10,45 | 2 | 15,98 | 4 | 13,65 | 3 | 21,47 | 6 | 16,68 | 5 | |||
| DéFI | - | - | - | - | - | - | - | 6,80 | 1 | 3,35 | 0 | ||||||||
| VA | - | 7,35 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | |||||||||
| RW | 7,94 | 1 | - | - | - | - | - | - | - | - | |||||||||
| Anderen(*) | 1,03 | 0 | - | - | 3,25 | 0 | 3,58 | 0 | 6,81 | 0 | 2,19 | 0 | - | - | |||||
| Totaal stemmen | 11714 | 12344 | 12801 | 13591 | 13962 | 15032 | 16139 | 17471 | 17652 | ||||||||||
| Opkomst % | 93,92 | 93,35 | 91,98 | 92,54 | 89,59 | 90,24 | 89,06 | ||||||||||||
| Blanco en ongeldig % | 2,56 | 4,4 | 4,35 | 3,79 | 5,37 | 5,96 | 5,16 | 5,82 | 6,20 | ||||||||||
(*)1976:PCB (1,03%) /1994:FN (2,78%),PTB (0,47%) /2000: M.I.C. (2,97%),PC (0,61%) /2006: Alternative (2,7%), ORNEAU (4,11%) /2012: IC (2,19%).De gevormde meerderheidscoalitie wordt vet aangegeven. De grootste partij is in kleur.
Het bekendste Belgische automerk, het sportwagenmerkGillet, is in Gembloers gevestigd. Het bedrijf importeert ook het Nederlandse sportwagenmerkDonkervoort.