Elektronische muziek is een verzamelterm voormuziek die gemaakt is metelektronische muziekinstrumenten. Elk geluid dat wordt geproduceerd door een elektronisch apparaat kan elektronisch genoemd worden. Zelfs in muziek die hoofdzakelijk akoestisch gespeeld wordt, kan het gebruik van elektronische versterkers ervoor zorgen dat de muziek gelinkt wordt met de term "elektronisch muziek", zoals in bepaaldejazz- enfolkmuziek wel gebeurt. Waar men halverwege de 20e eeuw met de termelektronische muziek nog doelde op de experimenten met elektronische instrumenten, die in contrast stonden met populaire of klassieke muziek, is de term tegenwoordig een uitgebreide losse verzamelnaam geworden, waar een groot aantal van depopulaire,underground,experimentele of andere muziek in kan worden ondergebracht.
Als muziekgenre, zoals die gebruikt wordt door muziekcritici of door marketing, duidt de termelektronische muziek meestal op muziek die hoofdzakelijk door elektronische apparaten zoalssynthesizers,samplers,computers endrummachines wordt gemaakt. Theoretisch gezien kan de muziek nog om het even welk ander instrument bevatten. Met elektronische muziek kan men ook naarcomputermuziek verwijzen, omdat software toelaat dat geluiden digitaal en gemakkelijk verwerkt en bewerkt worden.
Elektronische muziek is voor het eerst ontwikkeld aan het eind van de 19e eeuw. Er was toen geen sprake van een genre, maar er werd met nieuwe elektronische instrumenten langzaam aan geëxperimenteerd. Dat werd ook wel Modern Klassiek genoemd.[bron?] Elektronische muziek kreeg tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog een duw in de rug door dat men ging experimenteren met het bespelen van elektronische apparaten in plaats van instrumenten.
De echte eigen ontwikkeling van wat elektronische muziek genoemd wordt, vond plaats in de periode kort na deTweede Wereldoorlog, toen pioniers alsKarlheinz Stockhausen,Karel Goeyvaerts,Pierre Schaeffer enJan Boerman elektronischecomponenten alsklankbron en klankbewerkingsapparaat gingen gebruiken om muziek op te nemen. Philips heeft bij de ontwikkeling van deze apparaten een grote rol gespeeld. In de jaren zestig leverden artiesten alsTon Bruynel volledig elektronisch gegenereerde muziekstukken voor onder andere opera's met apparaten uit het Philips-laboratorium.[bron?]
Diverse instrumenten worden genoemd als "eerste" elektronisch instrument, de waarheid is dat men afhankelijk van de visie en definitie, telkens een ander instrument kan aanduiden. Een belangrijk vroeg elektronisch instrument was hetTeleharmonium ofTelharmonium, ontwikkeld doorThaddeus Cahill in 1897. Het gebruik van het Teleharmonium werd echter om eenvoudige reden gehinderd: het instrument woog zeven ton en was zo groot als een goederenwagon. In 1913 ontwierp defuturistLuigi Russolo elektronische machines. Als een van de eerste praktische elektronische instrumenten wordt deTheremin genoemd; omstreeks 1919-1920 uitgevonden door professorLéon Theremin. Een ander vroeg elektronisch instrument was deondes-Martenot, die onder andere doorOlivier Messiaen werd gebruikt in deTurangalîla-Symphonie, en ook door andere vooral Franse componisten, zoalsAndré Jolivet.
InNederland was hetPhilips Natuurkundig Laboratorium inEindhoven de bakermat voor de elektronische muziek. In hetNatLab experimenteerdenDick Raaijmakers enTom Dissevelt op verzoek van hun baasRoelof Vermeulen, hoofd van deAkoestisch Afdeling van NatLab, met zelf ontwikkelde elektronische apparatuur, om hun eerste elektronische composities met eindeloos geduld viatapemontages in elkaar te zetten. Roelof Vermeulen was op zijn beurt aangemoedigd doorWalter Maas, de oprichter van deStichting Gaudeamus, om experimenten met elektronische muziek beginnen. In 1956 verscheen opep de compositie "Electronic Movements" van Tom Dissevelt, geassisteerd door technicus 'Kid Baltan' (Dick Raaijmakers).[3]
Een andere componist die door het Natlab werd uitgenodigd om zijn kennis van muziek in te brengen in de verdere ontwikkeling van elektronisch voortgebrachte muziek, wasHenk Badings. Net daarvoor was hij in 1956 door hetHolland Festival uitgenodigd om elektronische muziek voor de balletproductieKaïn en Abel te schrijven.
In 2006 kwam eendocumentaire,Kamer 306, opdvd uit, die demotieven en achtergronden belicht van de componisten, technici en medewerkers die bij de experimenten met elektronische muziek in het Philips Natuurkundig Laboratorium betrokken waren. Deze documentaire werd vervolgd met de dvdKamer 306 extra's.
Hoewel elektronische muziek was begonnen in de wereld van klassieke (of "kunst") compositie, werd het fenomeen in enkele jaren tijd opgenomen in de populaire cultuur.
Naarmate de technologie zich ontwikkelde, en synthesizers goedkoper, robuuster en draagbaarder werden, werden ze door meer en meerrockbands gebruikt. Enkele bands die al vlug veelvuldig van de instrumenten gebruikmaakten warenThe United States of America,The Silver Apples enPink Floyd, en hoewel hun muziek niet noodzakelijk volledig elektronisch was, werd het resulterende geluid sterk beïnvloed door hun synthesizers. In de jaren zeventig werd inDuitsland veel met elektronische muziek geëxperimenteerd doorkrautrockgroepen zoalsTangerine Dream,Can,Neu! en andere. Een van de groepen die daaruit ontstond,Kraftwerk, gebruikte elektronica en robotica om de vervreemding van de moderne technologische wereld te symboliseren, en hun elektronische stijl zou wereldwijd bekend worden.
Ook in dejazzwereld werdenakoestisch instrumenten en synthesizers gecombineerd door groepen zoalsWeather Report. Ook de gerespecteerde jazzpianistHerbie Hancock deed met zijn groepHead Hunters de jazzluisteraars kennismaken met een ruim palet van elektronische klanken, waaronder de synthesizer, die hij nog enthousiaster zou verkennen op het albumFuture Shock, een samenwerking met producerBill Laswell in de jaren tachtig, dat in 1983 de pop hit "Rockit" opleverde.
Op het eind van de jaren zeventig en het begin van de jaren tachtig volgden vele vernieuwingen in de ontwikkeling van elektronischemuziekinstrumenten. Analoge synthesizers maakten veelvuldig plaats voor digitale synthesizers en samplers. De eerste samplers waren, net als de eerste synthesizers jaren daarvoor, zware en dure apparatuur; bedrijven zoalsFairlight enNew England Digital verkochten instrumenten die tot $100.000 kostten. Tegen halverwege de jaren tachtig werden goedkopere samplers ontwikkeld. Vanaf het eind van de jaren zeventig werden deze instrumenten algemeen verspreid in de popmuziek. Artiesten alsGary Numan,Heaven 17,Eurythmics,Severed Heads,The Human League,Yazoo,The Art of Noise,Orchestral Manoeuvres in the Dark,Depeche Mode,New Order, maakten nieuwe muziek die succesvol de hitparades zou bevolken.Fad Gadget wordt soms genoemd als de vader van het gebruik van elektronica in dezenewwavemuziek.[bron?]
De natuurlijke mogelijkheid om met machines willekeurige, niet-harmonische geluiden te maken gaf aanleiding tot hetindustrial genre, met pioniers zoalsThrobbing Gristle (die begonnen in 1975),Wavestar enCabaret Voltaire. Sommige artiesten zoalsNine Inch Nails,KMFDM enSevered Heads namen zo enkele van de originele elementen uit demusique concrète en namen die op in mechanische dancebeats en later ook metalgitaren. Anderen, zoalsTest Department enEinstürzende Neubauten maakten van het nieuwe geluide helse elektronische composities. Anderen namen de ruwe geluiden en versmolten ze tot evocatieve soundscapes. Nog anderen, zoalsFront 242 enSkinny Puppy, combineerde deze ruwheid met de eerdere klanken die meer op pop of dance waren gericht, en vormdenElectronic Body Music (EBM).
Naast de groeiende interesse in elektronische en industrial muziek, werkten ook artiesten ronddubmuziek. Noemenswaardig op dit gebied was producerAdrian Sherwoord; zijnOn-U Sound platenlabel was in de jaren tachtig verantwoordelijk voor de integratie van de industrial en noisecultuur met tape- en dubproductie, met artiesten zoals de industrialfunkgroepTackhead, vocalistMark Stewart en anderen. Dit bereidde de weg voor veel jarennegentiginteresse in dub; eerst via bands zoalsMeat Beat Manifesto, en laterdowntempo- entriphopproducers zoalsKruder & Dorfmeister.
De blijvende daling in prijs van elektronische uitrusting zorgde datpopmuziek meer en meer elektronisch werd gemaakt. Artiesten zoalsBjörk enMoby verspreiden verder varianten van deze muziekvorm in de mainstream.
Eenexperimentele vorm van elektronisch musiceren iscircuit bending. Door in elektronische velden kortsluitingen te solderen kunnen bijzondere klankvervormingen optreden.
Door de decennia heen is in de elektronische muziek steeds minder van één genre te spreken, vooral sinds dejaren negentig omvat de term een grote waaier aan genres, stijlen en substijlen, te veel om hier op te sommen. Eenduidige grenzen zijn helemaal niet te bepalen, maar ruim beschouwd zijn er onder andereexperimentele enklassieke genres:electronic art music,musique concrète; deindustrial ensynthpopstijlen in de jaren tachtig; stijlen die vooral gericht zijn op dansen, zoalstechno,house,trance,electro,breakbeat,Drum and Bass; en stijlen die eerder gericht zijn op experimenteren of thuisbeluistering, zoalsIDM,glitch,trap entriphop. Ookmetal heeft zijn elektronische versie van deze muziekstijl.
De opgang van dehomecomputer in het begin van de jaren tachtig gaf aanleiding tot een compleet nieuw genre elektronische muziek; in ruime zinchiptune ofbitpop genoemd. Deze stijlen, die aanvankelijk met gespecialiseerde geluidschips in pc's zoals deCommodore 64 werden gemaakt, groeiden aanvankelijk uit dedemoscene.
