Het Devanagari is eensyllabisch schrift dat men als eenabugida kan beschouwen, aangezien op iedere medeklinker een inherente klinker (a) volgt, die gewijzigd kan worden met een klinkerteken. Zo stelt het teken voorv (व) eigenlijk de lettergreepva voor. De tekens die gezamenlijk een woord vormen worden gewoonlijk doorverbonden door een bovenliggende streep, maar er zijn lettertekens die deze streep doorbreken. Een van de bekendste devanagaritekens,ॐ (de Om- of Aum-mantra), is eigenlijk deligatuur van ओ+ँ.
Devanagari-klinkers
देवनागरी स्वर| Klinker | Transliteratie | Uitspraak |
|---|
| अ | a | als in 'kat' |
| आ | aa | 'aa' ong. als in 'haat' |
| इ | i | 'i' als in 'ik' |
| ई | ii | 'ie' als in 'wiel' |
| उ | u | korte 'oe' als in 'Oekraïne' |
| ऊ | uu | lange 'oe' als in 'boer' |
| ऋ | RRi | r als (half)klinker |
| ॠ | RRI | idem, lang, (niet vaak gebruikt) |
| ऌ | LLi | l als halfklinker, (niet vaak gebruikt) |
| ॡ | LLI | idem, lang, (niet vaak gebruikt) |
| ए | e | 'ee' als in 'beet' |
| ऐ | ai | 'aey' als in 'ei' of 'blij' |
| ओ | o | 'oo' als 'boon' |
| औ | au | 'au' als in 'auto' |
| Diakritische tekens |
|---|
| ः | aH | visarga - voegt aspiratie toe |
| ् | | halant (of virāma) - verwijdert de klinker uit de lettergreep |
Midden in een woord worden de klinkers in verkorte vorm geschreven:
- Dee wordt als een soort vlag boven de streep, boven de voorafgaande medeklinker geschreven. De lettergreepde (spreek uit: 'dee') als in 'devanagari' wordt dan दे waarin द de medeklinkerd voorstelt.
- De kortea wordt niet geschreven omdat hij automatisch in het lettergreepteken is inbegrepen als er geen klinker wordt gespecificeerd. Hij wordt in het Sanskriet als een doffe 'e' uitgesproken zoals in het Nederlandse 'de'. De lettergreepna (uitgesproken als 'ne') is bijvoorbeeld न net zoals de lettern als न wordt geschreven.
- Een langeaa wordt als een verticale streep achter de medeklinker geschreven. Dus de lettergreepna is न en de lettergreepnaa wordt ना.
- Zowel de kortei als de langeii hebben een verticale streep die met een lus aan de bijbehorende medeklinker verbonden wordt. De lettergreeprii is bijvoorbeeld री waarin र der voorstelt. Bij de korte klinkeri is er iets bijzonders aan de hand. Hier staat de verticale streep vóór het medeklinkerteken. De lettergreepgi is bijvoorbeeld गि, waarin ग deg voorstelt.
- Net als bijvoorbeeld hetFrans en hetPools hebben ook het Hindi en Sanskriet nasale klinkers. Zij worden eenvoudig weergegeven door eenpunt boven de lijn te schrijven, bijvoorbeeld यं voor de nasaley, uitgesproken als 'yean', met het einde zoals het Franse 'Jean'. Wat de medeklinkers betreft bestaatnasalisatie in het Sanskriet enkel voor de medeklinkersn enm.
(Er zijn veel meer samenstellingen)
Deretroflexe medeklinkers worden uitgesproken met teruggebogen tong, zoals bij de Amerikaanse 'r'-klank. Het verschil tussent enth is ongeveer het verschil tussen eenStandaardnederlandse en eenGroningse 't' (als in 'Marthinithoren'). De palatalench enj komen ongeveer overeen met de 'tj'- en 'dj'-klanken in 'petje' en 'bedje', of als in het Engelse 'pitch' en 'jazz'. Bij de geaspireerde versieschh enjh volgt hierop nog een 'h'-klank.
In India gebruikt men ook eigen tekens voor de cijfers, zij staan dichter bij de oorspronkelijke cijfertekens, waar de westerse van afgeleid zijn:
De hierboven gebruikte ITRANStransliteratie is een verliesloos transliteratiestelsel dat gebruikt wordt om Hindi in hetLatijnse alfabet weer te geven. Het is grotendeels gebaseerd op deEngelse uitspraak van ons alfabet en wordt wijd en zijd toegepast, ook op het web. In ITRANS is het woord 'devanagari' geschreven alsdevanaagarii om de langeaa enii in het woord aan te geven.
